Nhìn lại đề nghị mức án của VKS đối với các cựu lãnh đạo Tổng Công ty Xi măng Việt Nam

Hội đồng xét xử trong vụ án.

Trước đó, trong phần luận tội và đề nghị mức án, đại diện VKS đã đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Lê Văn Chung (cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Vicem) mức án từ 12 - 13 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí"; Bị cáo Nguyễn Ngọc Anh (cựu Tổng Giám đốc Vicem) bị đề nghị từ 11 - 12 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, từ 4 - 5 năm tù về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", tổng hợp hình phạt chung đối với bị cáo Ngọc Anh là từ 15 - 17 năm tù.

11 bị cáo còn lại bị đại diện VKS đề nghị các mức án từ 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 16 năm tù về các tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.

Các bị cáo cố ý tính toán và hợp thức các chỉ tiêu tài chính mang tính chủ quan

Theo đại diện VKS, các bị cáo là lãnh đạo chủ chốt của Vicem, xuất phát từ mong muốn có trụ sở mới khang trang, đáp ứng yêu cầu tiêu chí chuyển đổi lên tập đoàn vì sự nghiệp phát triển của Vicem nên đã chủ trương thực hiện Dự án “Trung tâm Điều hành và giao dịch Vicem” (tại Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội).

Trong quá trình triển khai thực hiện Dự án đã không chấp hành quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng và pháp luật về đấu thầu nên đã lập, thẩm định, phê duyệt đầu tư Dự án không đúng quy định. Các bị cáo cố ý tính toán và hợp thức các chỉ tiêu tài chính mang tính chủ quan. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả kinh tế của Dự án không khả thi.

“Hệ lụy của điều này, chính các bị cáo cũng thừa nhận từ những sai sót đó đã dẫn đến tình trạng dự án đầu tư dang dở không hoàn thiện để khai thác sử dụng. Thậm chí cho đến thời điểm này không thể chuyển nhượng được và chưa thể tiếp tục triển khai do phải tính lại hiệu quả kinh tế”, đại diện VKS nhấn mạnh.

Đại diện VKS trong phần luận tội và đề nghị mức án với các bị cáo.

Bản luận tội nêu rõ, hành vi phạm tội của các bị cáo trong vụ án thuộc trường hợp tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Các bị cáo công tác tại Vicem đã gây thất thoát và lãng phí với số tiền đặc biệt lớn là trên 381 tỷ đồng. Ngoài ra, một số bị cáo khác trong Vicem như Nguyễn Ngọc Anh, Dư Ngọc Long... đã cùng các bị cáo trong công ty ECON gây thiệt hại cho Nhà nước với số tiền 15,6 tỷ đồng từ hành vi sai phạm trong đấu thầu.

Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo Lê Văn Chung cùng 12 bị cáo khác đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình và đồng phạm, lời khai của các bị cáo phù hợp với nhau, phù hợp với tài liệu, chứng cứ đã thu thập trong quá trình điều tra vụ án. Do vậy, bản Cáo trạng số 05 ngày 30/12/2025 của VKS các bị cáo về 2 tội danh nêu trên là có căn cứ, đúng pháp luật.

VKS xác định, quá trình triển khai thực hiện Dự án “Trung tâm Điều hành và giao dịch Vicem”, bị cáo Lê Văn Chung có vai trò cao nhất, chịu trách nhiệm chính trong việc quyết định đầu tư xây dựng trụ sở làm việc kết hợp văn phòng cho thuê, biết rõ các số liệu giá trị doanh thu đầu vào được nâng “khống” nhưng vẫn ký các văn bản liên quan để thực hiện lập và triển khai Dự án.

Bị cáo Chung là người trực tiếp ký Quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư Dự án khi chưa có báo cáo nghiên cứu khả thi (báo cáo FS) và cao hơn tổng mức đã được chứng nhận đầu tư nhưng không thực hiện quy trình điều chỉnh tổng mức đầu tư theo quy định của pháp luật. Cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Vicem còn biết dự án không có hiệu quả kinh tế, nhưng vẫn chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Giữ vai trò sau bị cáo Chung, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh biết rõ các số liệu giá trị doanh thu đầu vào được nâng “khống” không đúng thực tế, không chỉ đạo thẩm định Dự án theo đúng quy định… nhưng Ngọc Anh vẫn trực tiếp ký văn bản đề nghị cấp Giấy Chứng chận đầu tư Dự án, đề nghị Hội đồng thành viên phê duyệt hồ sơ Dự án tổng mức đầu tư cao hơn mức đã được chứng nhận đầu tư.

Các bị cáo mong được hưởng khoan hồng của pháp luật

Trong phần nói lời sau cùng trước khi phiên tòa bước vào phần nghị án, hầu hết các bị cáo đều bày tỏ sự cảm ơn HĐXX và đại diện VKS đã công tâm, nhân văn, lắng nghe và tạo điều kiện để các bị cáo được trình bày đầy đủ quan điểm.

Các bị cáo cũng đưa ra nhiều tình tiết giảm nhẹ về bối cảnh, mức độ, hậu quả thực hiện hành vi, tuổi cao sức yếu, quá trình công tác có nhiều đóng góp cho ngành kinh tế... và xin HĐXX xem xét cho các bị cáo được hưởng khoan hồng của pháp luật.

Bị cáo Lê Văn Chung (cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Vicem) cho rằng việc phải đứng trước bục khai báo hôm nay là “cái giá vô cùng đắt đỏ, không thể tính bằng tiền” đối với bản thân và các đồng nghiệp. Bị cáo Chung cũng bày tỏ sự đau xót khi những việc làm sai trái đã ảnh hưởng đến uy tín của bản thân và tập thể.

Các bị cáo tại phiên tòa xét xử.

Bị cáo Nguyễn Ngọc Anh (cựu Tổng Giám đốc Vicem) trình bày nhiều tháng qua luôn sống trong tâm trạng ân hận, coi sai phạm của mình như một “món nợ” đối với hơn 30.000 cán bộ, công nhân viên của Tổng Công ty Xi măng Việt Nam - những người đã gây dựng nên một thương hiệu lớn mạnh từ con số rất nhỏ, ngày đầu thành lập chỉ với sản lượng 300 nghìn tấn/năm, đến nay đã tăng lên con số hơn 22 triệu tấn/năm.

Theo bị cáo Ngọc Anh, với trách nhiệm của người lãnh đạo trước khi nghỉ hưu, bản thân mong muốn xây dựng một cơ sở làm việc khang trang để cán bộ, nhân viên phát huy năng lực, nhưng đã không thực hiện được mục tiêu đó, thậm chí còn để lại hệ lụy. Bị cáo gửi lời xin lỗi tới toàn thể cán bộ, công nhân viên Vicem.

Trình bày lời sau cùng tại Tòa, bị cáo Tạ Quang Bửu (cựu thành viên Hội đồng thành viên kiêm Phó Tổng Giám đốc Vicem) cũng bày tỏ sự hối lỗi sâu sắc; do hạn chế về kinh nghiệm, đặc biệt trong quản lý đầu tư, nên đã dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Bị cáo Bửu thừa nhận khi nhận ra sai sót thì đã quá muộn, không còn cơ hội sửa chữa. Bị cáo đã ngoài 70 tuổi, mang trong mình nhiều bệnh tật, mong được hưởng khoan hồng của pháp luật, để những năm tháng cuối đời có thể được ở bên gia đình, vợ con…

Mạnh Hùng