Xử phạt nghiêm, chặn thực phẩm bẩn vào bàn ăn ngày Tết

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Hà Tân

Đây không chỉ là đợt kiểm tra định kỳ mà còn là cuộc "tổng duyệt" mang tính chiến lược tại khu vực cửa ngõ Tây Bắc Thủ đô, nơi tập trung nguồn cung nông sản lớn và các khu công nghiệp sầm uất. Ghi nhận từ các báo cáo cho thấy bức tranh quản lý ATTP năm nay có nhiều điểm sáng về mô hình giám sát, nhưng vẫn còn đó những "điểm nghẽn" dai dẳng về giết mổ nhỏ lẻ và quản lý kinh doanh online.

Là vùng trồng rau và hoa trọng điểm của Thủ đô, xã Mê Linh chịu áp lực lớn về giám sát nguồn gốc nông sản. Báo cáo với Đoàn kiểm tra, xã Mê Linh cho biết hiện đang quản lý 445 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Điểm nhấn trong năm qua là việc phát triển các chuỗi sản xuất an toàn với 50 ha diện tích được cấp chứng nhận VietGAP và 58 sản phẩm OCOP được đánh giá phân hạng.

Tuy nhiên, vấn đề "nóng" nhất tại Mê Linh nằm ở khâu giết mổ. Xã xác định đây là một điểm nghẽn với 14 cơ sở hoạt động chưa có khu giết mổ tập trung. Dù chính quyền đã rất quyết liệt vận động khiến 02 cơ sở cam kết dừng hoạt động, nhưng vẫn còn 12 cơ sở nhỏ lẻ nằm xen cài trong khu dân cư.

Về công tác thanh kiểm tra dịp Tết Bính Ngọ, xã đã ra quân quyết liệt. Tính đến ngày 02-02, các đoàn kiểm tra đã xử phạt 03 cơ sở vi phạm với tổng số tiền 34 triệu đồng. Đáng chú ý, xã đã thực hiện mạnh tay trong việc giải tỏa chợ cóc, chợ tạm, thu giữ nhiều biển quảng cáo và phá bỏ mái che lấn chiếm để lập lại trật tự kinh doanh thực phẩm.

Khác với Mê Linh, xã Quang Minh mang đặc thù của một đô thị công nghiệp với sự hiện diện của các "ông lớn" như Mê Linh Plaza, BigC và hệ thống Winmart. Với tổng số 876 cơ sở thực phẩm - con số lớn nhất trong 4 xã được kiểm tra - áp lực quản lý tại đây là cực kỳ lớn.

Một thực trạng đáng báo động được lãnh đạo xã Quang Minh thẳng thắn nhìn nhận là sự bùng nổ của kinh doanh thực phẩm online. Việc mua bán qua các ứng dụng như Now, Shopee, Grab và các nhóm mạng xã hội đang gây khó khăn lớn cho cơ quan quản lý do phần lớn các cơ sở này không đăng ký, khiến việc xác định địa điểm và kiểm tra gần như bị động.

Mặc dù vậy, công tác kiểm soát bề nổi của Quang Minh rất đáng ghi nhận. Trong đợt cao điểm Tết (từ 16-12-2025 đến 29-01-2026), xã đã kiểm tra 27 cơ sở dịch vụ ăn uống, xử phạt 04 cơ sở với số tiền 27 triệu đồng. Đặc biệt, công tác xét nghiệm nhanh được thực hiện rốt ráo với tỷ lệ đạt rất cao: 100% mẫu hàn the, dấm ăn và phẩm màu đều đạt chuẩn. Điều này cho thấy ý thức của các hộ kinh doanh cố định đã được nâng cao rõ rệt.

Xã Tiến Thắng gây ấn tượng mạnh với Đoàn kiểm tra bởi sự quyết liệt trong xử lý vi phạm. Dù là địa bàn nông thôn nhưng xã đang quản lý số lượng cơ sở khá lớn, lên tới 1.874 (bao gồm cả sản xuất và kinh doanh).

Số liệu báo cáo cho thấy sự nghiêm minh của chính quyền địa phương: Chỉ riêng đợt cao điểm Tết 2026, xã đã kiểm tra đột xuất 09 cơ sở, xử phạt 04 trường hợp với tổng số tiền lên tới 41,25 triệu đồng, tịch thu và tiêu hủy hàng hóa trị giá 7,5 triệu đồng.

Điểm sáng của Tiến Thắng còn nằm ở mô hình "Giám sát qua Camera" tại các bếp ăn trường học. Xã đã phối hợp giám sát 100% các trường công lập, bảo đảm truy xuất nguồn gốc thực phẩm chặt chẽ. Kết quả kiểm nghiệm nhanh 24 mẫu thực phẩm tại trường học đều đạt 100%, tạo sự yên tâm lớn cho phụ huynh học sinh.

Tại xã Yên Lãng, câu chuyện ATTP gắn liền với việc bảo vệ thương hiệu làng nghề. Xã hiện có 02 làng nghề thực phẩm nổi tiếng là mỳ bún Yên Thị và bánh đa Trung Hà với 51 cơ sở hoạt động. Việc bảo đảm vệ sinh tại các làng nghề này không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn là sinh kế bền vững của người dân.

Báo cáo với Đoàn kiểm tra, xã Yên Lãng cho biết đã kiểm soát tốt các sản phẩm đặc thù này thông qua chương trình OCOP với 13 sản phẩm được xếp hạng, bao gồm bánh đa nem và các sản phẩm nông sản chế biến.

Tuy nhiên, Yên Lãng cũng đang "đau đầu" với bài toán giết mổ nhỏ lẻ khi còn tồn tại 19 cơ sở chưa được quy hoạch tập trung. Dù vậy, công tác giám sát vẫn được duy trì thường xuyên. Trong dịp Tết này, xã đã kiểm tra 09 cơ sở, xử phạt 04 trường hợp vi phạm với số tiền 8 triệu đồng. Đặc biệt, công tác xét nghiệm nhanh 20 mẫu thực phẩm trong dịp Tết cho kết quả 100% đạt yêu cầu, cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức người sản xuất.

Qua báo cáo của 4 xã, Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 đánh giá cao sự chủ động của các địa phương trong việc xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện "kép": vừa bảo đảm ATTP cho năm 2025, vừa chạy nước rút cho Tết Bính Ngọ 2026.

Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung yêu cầu các xã phải tiếp tục duy trì nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, không để thực phẩm bẩn có cơ hội len lỏi vào mâm cơm ngày Tết của người dân Thủ đô. Ảnh: Hà Tân

Tuy nhiên, theo Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung đánh giá, bức tranh chung vẫn còn những mảng xám cần khắc phục ngay. Đơn cử, về hạ tầng giết mổ, cả 4 xã đều gặp khó khăn trong việc quy hoạch hoặc di dời các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ ra khỏi khu dân cư do thiếu vốn đầu tư khu tập trung. Về quản lý thương mại điện tử, công tác quản lý đối với các gian hàng thực phẩm online đang là thách thức chung, đòi hỏi sự vào cuộc của cấp thành phố với các công cụ quản lý số hóa mạnh mẽ hơn. Thêm nữa là vấn đề nhân lực mỏng, cán bộ phụ trách ATTP tại các xã đa phần là kiêm nhiệm, thiếu chuyên môn sâu, gây khó khăn cho việc tham mưu và xử lý các vụ việc phức tạp.

Kết luận buổi làm việc, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung nhấn mạnh: "Thời điểm từ nay đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ là giai đoạn phải được đặc biệt quan tâm. Các xã phải tiếp tục duy trì cường độ kiểm tra cao, đặc biệt là các mặt hàng tiêu thụ mạnh như thịt, rượu, bánh mứt kẹo. Đối với các cơ sở vi phạm, cần công khai danh tính rộng rãi trên hệ thống loa truyền thanh để người dân biết và giám sát."

Buổi làm việc ngày 03-02 không chỉ là hoạt động kiểm tra hành chính mà còn là cam kết mạnh mẽ của chính quyền thành phố và địa phương: Không để thực phẩm bẩn có cơ hội len lỏi vào mâm cơm ngày Tết của người dân Thủ đô.

Mai Hoa