Nhìn lại những tác phẩm dành cho thiếu nhi của cố Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân

Tác phẩm “Chuyện ông Gióng” của Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân.

Từ ngày 22 đến 24/5, triển lãm “Thế giới tuổi thơ qua các tác phẩm của cố Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân” diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nhằm tôn vinh người nghệ sỹ đã dành trọn cuộc đời sáng tạo cho thiếu nhi.

Triển lãm là sáng kiến của Ban Tổ chức Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn, được thực hiện với sự đồng ý và đồng hành của gia đình cố Phó Giáo sư-Tiến sỹ, họa sỹ, đạo diễn, Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân.

Không chỉ là một hoạt động điểm nhấn của mùa giải Dế Mèn năm nay, triển lãm còn là lời tri ân sâu sắc dành cho người nghệ sỹ vừa được vinh danh Giải thưởng Lớn “Thành tựu trọn đời - Hiệp sỹ Dế Mèn,” ghi nhận những cống hiến bền bỉ và có sức lan tỏa sâu rộng của ông đối với đời sống tinh thần thiếu nhi Việt Nam suốt nhiều thế hệ.

Bộ tranh “Cái Tết của Mèo con.”

Triển lãm giới thiệu 51 tác phẩm hội họa, minh họa, truyện tranh cùng 3 bộ phim hoạt hình tiêu biểu của cố Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân. Nhiều tác phẩm là bản gốc quý hiếm được gia đình nghệ sỹ lưu giữ trong nhiều năm và lần đầu công bố rộng rãi tới công chúng.

Bố cục triển lãm được xây dựng như một dòng chảy xuyên suốt giữa tranh minh họa, truyện tranh và điện ảnh hoạt hình - những lĩnh vực làm nên dấu ấn đặc biệt của Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân trong lịch sử nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam hiện đại.

Điểm nhấn nổi bật của triển lãm là bộ tranh “Chuyện Ông Gióng” gồm 20 tác phẩm màu trên giấy khổ lớn 70 x 90 cm sáng tác năm 1970. Đây là bộ tranh minh họa chưa từng xuất bản và lần đầu tiên được công bố trọn vẹn trước công chúng. Bộ tranh gắn với bộ phim hoạt hình kinh điển “Chuyện Ông Gióng” từng giành giải Bồ câu Vàng tại Liên hoan phim quốc tế Leipzig năm 1971 - một trong những dấu mốc quan trọng nhất của hoạt hình Việt Nam trên trường quốc tế.

Một điểm nhấn đặc biệt khác của triển lãm là bộ tranh minh họa "Dế Mèn phiêu lưu ký" gồm 9 tác phẩm sáng tác năm 1959, khi đó, Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân đang học tại Liên Xô (cũ). Đây là loạt minh họa được thực hiện cho bản dịch tiếng Nga tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Tô Hoài khi xuất bản tại Liên Xô.

Trong số các tác phẩm trưng bày, có những bài tốt nghiệp được ông thực hiện trong thời gian học tập tại Liên Xô - những tác phẩm không lớn về kích thước nhưng đặc biệt tinh tế về bố cục, màu sắc và khả năng kể chuyện bằng hình ảnh. Người xem có thể nhận thấy ở đó một Ngô Mạnh Lân rất trẻ nhưng đã sở hữu tư duy tạo hình hoàn chỉnh, kết hợp nhuần nhuyễn giữa quan sát tự nhiên, cảm xúc thơ mộng và tư duy điện ảnh.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng nếu nhà văn Tô Hoài là “cha đẻ” Dế Mèn bằng ngôn ngữ, thì Nghệ sỹ Nhân dân Ngô Mạnh Lân chính là người đã tạo ra Dế Mèn bằng hình ảnh. Hình tượng Dế Mèn qua nét vẽ của ông đến nay vẫn được xem là một trong những ký ức thị giác quen thuộc và đẹp nhất của tuổi thơ Việt Nam.

Tranh minh họa "Dế Mèn phiêu lưu ký" của họa sỹ Ngô Mạnh Lân.

Triển lãm cũng dành một không gian quan trọng để giới thiệu các bộ truyện tranh tiêu biểu như “Đám cưới chuột,” “Trê cóc,” “Con gấu và cô bé,” “Cô bé quàng khăn đỏ,” “Tích Chu,” “Cây tre trăm đốt,” “Mụ Lường,” “Chiếc mào gà trống”…

Một điểm thú vị khác của triển lãm là việc giới thiệu đồng thời cả bản gốc và phụ bản của “Cái Tết của Mèo con” - tác phẩm nổi tiếng gắn với bộ phim hoạt hình “Mèo con” từng đoạt giải Bồ nông Bạc tại Romania năm 1966.

Không gian triển lãm cũng dành riêng một khu vực trình chiếu ba bộ phim hoạt hình tiêu biểu: “Mèo con,” “Chuyện Ông Gióng” và “Trê Cóc.” Đây đều là những tác phẩm có vị trí đặc biệt trong lịch sử hoạt hình Việt Nam, từng giành nhiều giải thưởng lớn trong nước và quốc tế.

Triển lãm vừa là dịp nhìn lại một sự nghiệp nghệ thuật lớn, vừa là hành trình trở về với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ khán giả Việt Nam - nơi những nét vẽ, những thước phim và những câu chuyện giản dị từng nuôi dưỡng tâm hồn biết bao em nhỏ bằng vẻ đẹp của lòng nhân hậu, trí tưởng tượng và tình yêu cuộc sống./.