Nhìn lại phim kinh dị Việt từ công văn của Cục Điện ảnh

Việc Cục Điện ảnh ra công văn khuyến khích các nhà sản xuất, nhập và phổ biến phim đa dạng hóa nội dung trước thực trạng phim kinh dị nhiều là tâm điểm thảo luận trong giới thời gian gần đây. Đa số các ý kiến cho rằng đây là lời nhắc nhở cần thiết dưới góc độ nhà quản lý nhưng thị trường có quy luật cung - cầu riêng, hết thịnh đến suy, quá nhiều cũng đến lúc bão hòa nếu khán giả không còn yêu thích nữa.

Lời nhắc nhở cần thiết

Cục Điện ảnh đã có công văn gửi đến cơ sở sản xuất, cơ sở phát hành và phổ biến phim. Nội dung có đoạn viết: "Cục Điện ảnh nhận thấy xu hướng gia tăng đáng kể các tác phẩm thuộc thể loại kinh dị, trong đó một số tác phẩm tập trung quá mức vào các yếu tố gây bạo lực, máu me hoặc các yếu tố mê tín, giật gân, trong khi chưa thực sự đầu tư tương xứng cho chất lượng nghệ thuật, ngôn ngữ điện ảnh và chưa thể hiện được các giá trị nhân văn, thông điệp xã hội cần truyền tải. Bên cạnh đó, nhiều phim nhập khẩu thể loại kinh dị đã phải chỉnh sửa nội dung để phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp; một số trường hợp không đủ điều kiện để được phổ biến tại Việt Nam".

Cảnh trong phim “Ma xó”, tác phẩm thông báo ngừng ra rạp từ ngày 23-6 vì có hướng đi khác sau khi đạt doanh thu ấn tượng. (Ảnh do nhà sản xuất cung cấp)

Từ thực trạng này, Cục Điện ảnh khuyên các đơn vị trên nên cân đối, đa dạng về đề tài và thể loại, khuyến khích phát triển các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tính nhân văn cao; ưu tiên tác phẩm quảng bá lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người Việt Nam, lan tỏa những câu chuyện tích cực, truyền cảm hứng về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân ái, trách nhiệm xã hội, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến, góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước và nâng cao ý thức công dân, đặc biệt đối với thế hệ trẻ; cần cân nhắc, thận trọng trong việc lựa chọn, khai thác và thể hiện các đề tài có yếu tố bạo lực, kinh dị, mê tín dị đoan hoặc nội dung dễ gây tác động tiêu cực đến nhận thức, hành vi của người xem…

Thời điểm công văn được gửi, tốp 3 của bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt tính theo ngày do trang Box Office Vietnam thống kê lần lượt thuộc về 3 phim kinh dị: "Bầy xác sống" - của Hàn Quốc sản xuất - đang dẫn đầu; "Lầu chú Hỏa" - đạo diễn Hùng Trần của Việt Nam - vị trí thứ hai và phim "Ma xó" - đạo diễn Phan Bá Hỷ cũng của Việt Nam - vị trí thứ ba.

Những phim Việt doanh thu ấn tượng, lập kỷ lục thời gian qua cũng thuộc về phim kinh dị: "Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng" trở thành phim kinh dị Việt Nam đầu tiên chạm mốc 200 tỉ đồng cùng 2,5 triệu khán giả ra rạp. Với thành tích này, phim cũng đang đứng thứ hai bảng xếp hạng doanh thu cao nhất trong năm 2026, chỉ xếp sau "Thỏ ơi!!" của Trấn Thành; "Heo năm móng" thu về hơn 124,5 tỉ đồng; "Ma xó" thu về hơn 146 tỉ đồng…

Một điểm chung của những phim kinh dị Việt thắng doanh thu là có được câu chuyện hấp dẫn, cách kể ấn tượng, được khen về diễn xuất, tạo sức hút dư luận với tranh luận trái chiều…

Đặc biệt, những phim kinh dị gần đây như "Ma xó", "Lầu chú Hỏa" có cách kể độc đáo, tạo luồng gió mới cho dòng phim kinh dị Việt. Trong đó, "Lầu chú Hỏa" là phim kinh dị phong cách "found footage" (giả tài liệu) đầu tiên của điện ảnh Việt được ra rạp phục vụ khán giả nội địa.

"Dưới góc độ quản lý nhà nước, tôi thấy công văn từ Cục Điện ảnh là cần thiết, điều chỉnh thị trường, định hướng chung. Đây là việc bình thường khi cơ quan quản lý thấy có quá nhiều phim thể loại kinh dị được sản xuất, ra rạp. Một lời nhắc nhở để người làm nghề đầu tư hơn vào tác phẩm, biết được điểm dừng, không lợi dụng thể loại kinh dị để rồi cố tình giật gân, máu me, hù dọa thái quá, mất đi giá trị, thông điệp tích cực vốn có của tác phẩm nghệ thuật" - bà Vũ Thị Bích Liên, Giám đốc điều hành Tổ hợp Giải trí và truyền thông Mega GS, nhận định.

Thị trường tự điều chỉnh

Ngày 22-6, nhà sản xuất phim "Ma xó" bất ngờ thông báo tác phẩm này sẽ rời rạp từ ngày 23-6. "Phim đạt mức doanh thu vượt ngoài kỳ vọng của tất cả mọi người và chúng tôi rất tự hào về hành trình đã qua. Bên cạnh đó, vì dự án cũng có những định hướng khác, dài hơi hơn trong thời gian tới cho nên chúng tôi quyết định sẽ dừng chiếu "Ma xó" tại các hệ thống rạp từ ngày 23-6" - nhà sản xuất Nguyễn Ngọc Thạch, đại diện Công ty sản xuất 856 Pictures, tuyên bố.

Giải thích thêm về quyết định này, nhà sản xuất Nguyễn Ngọc Thạch cho biết đây là quyết định được thống nhất từ cả đơn vị đồng sản xuất và phát hành là CJ-HK Entertainment sau khi phim đạt được những con số doanh thu ấn tượng.

Dù nhà sản xuất lên tiếng lý giải về việc rút phim khỏi rạp sau khi thu về hơn 146 tỉ đồng là do định hướng khác nhưng vì "Ma xó" vẫn đang trụ rạp tốt lại đúng thời điểm công văn Cục Điện ảnh vừa ra dẫn đến những bàn tán xôn xao.

Tuy nhiên, người trong giới cho rằng công văn chỉ là lời nhắc nhở, khuyên lẫn khuyến khích, định hướng các nhà làm phim đầu tư thêm vào những chủ đề khác ngoài kinh dị, đa dạng hóa thị trường. Dừng lại ở việc nhắc nhở, công văn hoàn toàn không can thiệp sâu vào sáng tạo.

Thêm vào đó, điện ảnh Việt hướng đến là ngành công nghiệp văn hóa, tuân thủ theo quy luật cung - cầu của thị trường. "Thị trường điện ảnh Việt có sự điều tiết riêng. Hiện tại, khán giả đang thích phim kinh dị nhưng vài năm nữa không chắc điều này. Nếu khán giả không còn thích, nhà sản xuất phim sẽ chuyển sang dạng phim được yêu thích khác. Ví dụ, trước đây cải lương rất phát triển rồi thoái trào, kịch nói được chú ý rồi đến ca nhạc, phim. Một thời, khán giả thích phim hài nhưng giờ phim hài lại không giữ được vị thế như trước.

Khán giả là người điều tiết thị trường và sự đào thải các dòng phim cũng sẽ giúp loại bỏ những tác phẩm kém chất lượng, không chinh phục được khán giả" - bà Vũ Thị Bích Liên thông tin.

Về những phim đề tài lịch sử, huyền sử, chiến tranh thì sau thành công của "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối", "Mưa đỏ"… đã có nhiều dự án được công bố, dự kiến ra rạp năm 2027 như: "Đất đỏ", "Mật mã Đông Dương", "Nữ biệt động Sài Gòn", "Hoàng hậu cuối cùng", "Cận kề cái chết"...

Ông Nguyễn Khánh Dương, người sáng lập Box Office Vietnam, nhận xét: "Phim kinh dị Việt hiện nay không quá nhiều và cũng không phải phim kinh dị nào cũng thắng doanh thu. Trước đó, phim "Thẩm mỹ viện âm phủ" ra rạp nhưng doanh thu thấp. Nhiều phim kinh dị nước ngoài cũng không đạt doanh thu ấn tượng.

Mọi người chỉ có cảm giác phim kinh dị Việt nhiều là do các tác phẩm này thường đứng vị trí cao trên bảng xếp hạng doanh thu tính theo ngày. Điện ảnh hướng đến là ngành công nghiệp văn hóa thì nên ưu tiên sản xuất những gì thị trường cần. Đối với những thể loại phim khác như phim lịch sử, chiến tranh, quảng bá du lịch Việt… là những chủ đề khó, tốn kém, cần làm tốt mới chinh phục được khán giả".

Ông Dương khuyến nghị: "Nếu được, tôi nghĩ nhà quản lý cần có sự hỗ trợ từ nhiều mặt để những nhà làm phim trẻ có thể thực hiện được. Họ đều là nghệ sĩ, mong muốn được đa dạng đề tài nên chỉ cần được hỗ trợ thì không khó để họ thử thách ở nhiều dạng đề tài, thể loại, dòng phim khác".