Nhìn thẳng vào vướng mắc để chính quyền 2 cấp hoạt động thực sự hiệu quả

Ông Trần Phong - Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, ông Trần Phong - Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa nhấn mạnh, thời gian qua tỉnh đã tổ chức nhiều hội nghị, cuộc họp để trao đổi, chia sẻ về những tồn tại, bất cập. Do đó, tại hội nghị lần này, cần nhìn thẳng vào những khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Bí thư Tỉnh ủy đề nghị các ý kiến phát biểu cần ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề, có số liệu, dẫn chứng thực tiễn và đề xuất giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm tháo gỡ khó khăn. Qua đó, tạo cơ sở thực tiễn để tỉnh tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy, xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Theo ông Trần Phong, đây là hội nghị có ý nghĩa rất quan trọng, được tổ chức theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương nhằm đánh giá toàn diện, đúng thực trạng về tình hình và kết quả đạt được, những ưu điểm, khuyết điểm, hạn chế, vướng mắc, bất cập, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng, vận hành, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Qua đó, đề xuất nhiệm vụ, giải pháp xử lí, tháo gỡ và giải quyết khó khăn, vướng mắc, bất cập, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong hệ thống chính trị thời gian tới.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

“Trong bối cảnh vừa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, vừa phải bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, phục vụ người dân và doanh nghiệp không bị gián đoạn, tỉnh đã có nhiều nỗ lực rất đáng ghi nhận.

Bộ máy từng bước được kiện toàn; việc phân cấp, phân quyền được triển khai; hoạt động của cấp xã được tăng cường; công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy; nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo trong điều hành, xử lí công việc phát sinh tại cơ sở.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta cũng phải thẳng thắn nhìn nhận: Quá trình vận hành vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập cần tiếp tục tháo gỡ. Đó là vấn đề phân định thẩm quyền ở một số lĩnh vực còn chưa thật rõ; khối lượng công việc ở cấp xã tăng nhanh; biên chế, vị trí việc làm chưa đáp ứng yêu cầu; cơ sở vật chất, hạ tầng số chưa đồng bộ; năng lực thực thi ở một bộ phận cán bộ cơ sở cần tiếp tục được nâng lên”, ông Trần Phong nhìn nhận.

Mục tiêu của Hội nghị không chỉ là đánh giá kết quả đã làm được, mà quan trọng hơn là nhìn thẳng vào những tồn tại, nhận diện đúng nguyên nhân, rút ra bài học và đề xuất các giải pháp đủ mạnh để hoàn thiện mô hình trong thời gian tới. Trên cơ sở đó, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận sâu, đánh giá khách quan và làm rõ một số nội dung trọng tâm sau:

Chủ tịch UBND phường Bắc Cam Ranh tham gia giải quyết hồ sơ cho người dân trong những ngày đầu mới vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Thứ nhất, đánh giá thực chất hiệu quả vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, từ khối Đảng, khối chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; làm rõ bộ máy có thực sự tinh gọn hơn chưa, việc xử lí công việc có nhanh hơn không, trách nhiệm giữa các cấp đã rõ chưa, người dân và doanh nghiệp được phục vụ tốt hơn như thế nào.

Thứ hai, rà soát những “điểm nghẽn” trong cơ chế vận hành, phân cấp, phân quyền gắn với đảm bảo nguồn lực thực hiện; sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, tài nguyên môi trường, cải cách hành chính và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; đề xuất cụ thể những nội dung Trung ương cần điều chỉnh hoặc tỉnh tiếp tục hoàn thiện để cấp xã đủ điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Thứ ba, đánh giá công tác xây dựng chính quyền số, liên thông dữ liệu và chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội.

Đây là yêu cầu mang tính nền tảng để bảo đảm mô hình chính quyền 2 cấp vận hành hiệu quả, minh bạch, hiện đại trong điều kiện quy mô quản lý ở phạm vi rộng, đầu mối nhiều. Đánh giá tác động của mô hình mới đối với cải cách hành chính, chuyển đổi số, cung ứng dịch vụ công; xác định những giải pháp để tiếp tục rút ngắn thời gian xử lí công việc, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Bí thư phường Cam Linh hướng dẫn cán bộ văn phòng thực hiện công việc theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Thứ tư, tập trung đánh giá, đề xuất các giải pháp bảo đảm nhân lực, cơ sở vật chất, trụ sở làm việc, trang thiết bị và công tác quản lí, sử dụng tài sản công.

Đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị và điều kiện công tác của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp trong giai đoạn mới.

Thứ năm, chia sẻ những mô hình hay, cách làm hiệu quả; đồng thời mạnh dạn nêu những khó khăn, vướng mắc cụ thể phát sinh từ thực tiễn, đặc biệt là “hiến kế” những vấn đề tỉnh cần quan tâm chỉ đạo và Trung ương cần xem xét, hoàn thiện cơ chế, chính sách...

Phát biểu tại Hội nghị, ông Phan Ninh Thuận - Bí thư Đảng ủy xã Bác Ái cho rằng, tổ chức bộ máy sau sắp xếp tuy đã cơ bản ổn định, nhưng vẫn còn tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên môn ở một số lĩnh vực, nhất là công nghệ thông tin, tài chính - kế toán, đất đai, xây dựng...

Một bộ phận cán bộ, công chức cấp xã còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhiệm vụ mới, nhất là các nhiệm vụ chuyên môn sâu hoặc xử lí công việc trên môi trường số. Trạm Y tế ở cơ sở đã được thành lập nhưng “vướng” nhất là nhân sự chưa đủ các tiêu chuẩn để bổ nhiệm; chưa có quy định về phụ cấp chức vụ…

Cán bộ Trung tâm hành chính công tỉnh Khánh Hòa hướng dẫn người dân đến giải quyết thủ tục hành chính

Để tháo gỡ những khó khăn này, ông Nguyễn Chí Vương, Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, tháng 6.2026 tỉnh sẽ triển khai việc bổ sung thêm 1 Phó Chủ tịch và 1 phòng chuyên môn đối với 36 xã, phường. Đây là những đơn vị hành chính đô thị, có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội cao, dân số đông; các xã có khả năng phát triển lên phường…

Tỉnh Khánh Hòa cũng đã có kế hoạch thi tuyển bổ sung biên chế công chức và công bố kết quả ngay trong tháng 7.2026. Đối với viên chức là lãnh đạo của các Trạm Y tế chưa đủ điều kiện về tiêu chuẩn có thể vận dụng việc bổ nhiệm nhưng cho “nợ” tiêu chí và phải bổ sung sau đó.

Một số ý kiến cho rằng, khi thực hiện chính quyền 2 cấp, việc phân cấp, phân quyền tuy đã được đẩy mạnh nhưng chưa đi kèm đầy đủ nguồn lực, nhân lực và hướng dẫn chuyên môn tương ứng. Một số lĩnh vực phát sinh yêu cầu chuyên môn cao trong khi năng lực thực thi ở cấp cơ sở còn chưa đồng đều, dẫn đến khó khăn trong tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, khi triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của các bộ, ngành Trung ương phát sinh nhiều khó khăn, bất cập. Một số hệ thống vận hành chưa ổn định, thiếu công cụ thống kê, theo dõi, giám sát tổng thể, dữ liệu báo cáo chưa đầy đủ, gây khó khăn cho địa phương trong công tác quản lí, tổng hợp và đánh giá kết quả thực hiện…

Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải hướng dẫn người dân làm hồ sơ tại Trung tâm hành chính công của xã sau ngày hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp

Về những khó khăn của chính quyền cơ sở, ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính cho rằng, các địa phương cần nâng cao tính chủ động trong điều hành ngân sách, tổ chức thực hiện đầu tư công và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

Các cơ quan có thẩm quyền đang nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế phân cấp nguồn thu ngân sách Nhà nước cho ngân sách cấp xã theo hướng tăng cường nguồn lực, nâng cao tính chủ động trong quản lí, điều hành ngân sách và thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn...

Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu cơ sở, tỉnh Khánh Hòa kiến nghị, đề xuất với Chính phủ, sớm ban hành chính sách tiền lương theo vị trí việc làm, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã trong mô hình chính quyền hai cấp; cho phép thực hiện hợp đồng chuyên môn, nghiệp vụ trong chỉ tiêu biên chế trong giai đoạn đầu thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; xem xét giao biên chế viên chức khi thành lập mới đơn vị sự nghiệp công lập đa ngành, đa lĩnh vực trực thuộc UBND cấp xã.

Toàn cảnh Hội nghị

Bên cạnh đó, Trung ương cần ban hành cơ chế, chính sách đặc thù để đây nhanh tiến độ xử lí, khai thác nhà, đất dôi dư do sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp xã mới phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, ông Trần Phong - Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa đề nghị các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh phải chủ động hơn nữa công tác hướng dẫn, phối hợp với các địa phương, kịp thời giải đáp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay cho cơ sở.

Các địa phương tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới. Đối với công tác cán bộ cần được sắp xếp phù hợp với năng lực, sở trường; tạo môi trường làm việc tốt để phát huy trí tuệ tập thể…

Thực hiện các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Khánh Hòa đã tập kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động thông suốt của hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở.

Từ thực tiễn, các địa phương đã thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, hạn chế cần tiếp tục tập trung tháo gỡ

Toàn tỉnh có dân số hơn 2,2 triệu người; 65 đơn vị hành chính cấp xã (48 xã, 16 phường và 1 đặc khu Trường Sa). Đảng bộ tỉnh có 68 đảng bộ trực thuộc, gồm: 64 đảng bộ xã, phường, 2 đảng bộ lực lượng vũ trang (Công an tỉnh, Quân sự tỉnh), Đảng bộ Các cơ quan Đảng tỉnh và Đảng bộ UBND tỉnh với 75.783 đảng viên.

Trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành; có mô hình, cách làm sáng tạo, phù hợp thực tiễn. Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa là một trong những cấp ủy địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành Nghị quyết chuyên đề về tăng trưởng kinh tế hai con số.

UBND tỉnh chủ động ban hành Sổ tay hướng dẫn trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đây là cách làm sáng tạo, thiết thực trong bối cảnh giải phóng mặt bằng là điểm nghẽn lớn nhất cản trởtiến độ đầu tư.

Khánh Hòa là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước áp dụng bộ công cụ đo lường hiệu quả công việc (KPI) cho toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức trên nền tảng phần mềm tích hợp vào hệ thống điều hành điện tử…