Nhịp cầu kết nối văn hóa, nghệ thuật và công chúng

NSND Tạ Minh Tâm và các nghệ sĩ, diễn viên biểu diễn trong một chương trình văn nghệ

Trước thềm kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21.6.1925 - 21.6.2026), nhiều văn nghệ sĩ và người làm văn hóa đã chia sẻ những kỳ vọng về một nền báo chí tiếp tục giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp, chiều sâu văn hóa và trách nhiệm xã hội.

Lan tỏa giá trị văn hóa, kết nối nghệ sĩ với công chúng

Nhìn từ hoạt động văn hóa nghệ thuật, nhiều văn nghệ sĩ cho rằng, báo chí chính thống vẫn giữ vai trò đặc biệt trong việc lan tỏa các giá trị tích cực, kết nối người làm nghề với công chúng và góp phần định hướng đời sống thẩm mỹ.

Chia sẻ với Văn Hóa, NSND Tạ Minh Tâm cho rằng báo chí chính thống, trong đó có Báo Văn Hóa thời gian qua đã khẳng định vai trò là nguồn thông tin đáng tin cậy, góp phần kết nối nghệ sĩ với công chúng và đời sống xã hội.

Theo ông, trong bối cảnh bùng nổ truyền thông hiện nay, người tiếp nhận thông tin mỗi ngày phải đi qua vô số nguồn tin với chất lượng khác nhau. Nếu báo chí chính thống lấy sự chính xác, khách quan và trách nhiệm xã hội làm nền tảng thì trên không gian mạng vẫn tồn tại không ít nội dung chạy theo xu hướng tức thời, dễ tạo ra nhiễu loạn và tác động đến nhận thức của công chúng.

“Tôi rất trân trọng những tờ báo đưa tin kịp thời, chính xác, khách quan, qua đó giúp giới nghệ sĩ kết nối với công chúng và các tầng lớp xã hội một cách hiệu quả”, NSND Tạ Minh Tâm bày tỏ.

Từ góc nhìn của một nghệ sĩ gắn bó nhiều năm với hoạt động biểu diễn và giảng dạy, ông kỳ vọng các cơ quan báo chí tiếp tục phát huy thế mạnh, nâng cao sức lan tỏa và giữ vững vai trò định hướng trong đời sống xã hội.

Ở góc độ người sáng tác, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cũng bày tỏ sự trân trọng đối với đội ngũ phóng viên, biên tập viên đã đồng hành cùng các sản phẩm âm nhạc của anh trong hơn hai thập niên hoạt động nghệ thuật. Theo tác giả ca khúc Viết tiếp câu chuyện hòa bình, mỗi bài viết, mỗi nhận xét từ báo chí đều là những góp ý quý giá trên hành trình làm nghề.

“Tôi mong các anh chị làm báo luôn giữ được nhiệt huyết, khách quan trong ngòi bút, tôn vinh giá trị nhân văn và những nghệ sĩ làm nghề chân chính. Tiếng nói của báo chí cũng góp phần định hướng thị hiếu và quan điểm thưởng thức nghệ thuật của công chúng”, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ.

Với nhiều nghệ sĩ, báo chí từ lâu đã trở thành người bạn đồng hành của đời sống sáng tạo. Những ghi nhận kịp thời, những góc nhìn nghề nghiệp và cả các ý kiến phản biện thẳng thắn giúp người làm nghề nhìn rõ hơn con đường mình đang đi, đồng thời tạo thêm động lực để theo đuổi các giá trị nghệ thuật bền vững.

Giữ vững vai trò dẫn dắt trong thời đại mạng xã hội

Nhìn từ dòng chảy hơn một thế kỷ của báo chí cách mạng Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, báo chí luôn giữ một vị trí đặc biệt trong đời sống xã hội. Nếu trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, báo chí là tiếng nói của khát vọng tự do, của niềm tin và ý chí dân tộc, thì trong thời đại công nghệ số hôm nay, sứ mệnh ấy vẫn tiếp tục được duy trì bằng những hình thức mới.

Giá trị của báo chí không chỉ nằm ở việc phản ánh sự kiện, điều quan trọng hơn là khả năng chuyển tải những thông điệp, tư tưởng và chiều sâu văn hóa ẩn sau mỗi vấn đề, từ bảo vệ môi trường, gìn giữ di sản văn hóa đến bảo vệ quyền con người hay đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực trong xã hội.

Tuy nhiên, báo chí cũng đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Một mặt là sức ép từ mạng xã hội, nơi thông tin lan truyền với tốc độ rất nhanh, đáp ứng nhu cầu tiếp cận tức thời của công chúng nhưng đồng thời tiềm ẩn nguy cơ sai lệch, bóp méo sự thật hoặc dẫn dắt dư luận theo những cách thiếu trách nhiệm. Mặt khác là áp lực đến từ chính môi trường làm nghề, khi tốc độ, công nghệ và khối lượng thông tin khổng lồ có thể khiến sự suy ngẫm, chiều sâu và cảm xúc trong tác phẩm báo chí bị thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, báo chí cần tiếp tục khẳng định lợi thế bằng chất lượng nội dung, tính nhân văn và trách nhiệm xã hội. Một bài báo có sức sống lâu dài không nhất thiết phải xuất phát từ những đề tài giật gân hay gây tranh cãi, mà nằm ở cách người viết tiếp cận vấn đề, khả năng phát hiện giá trị và nghệ thuật dẫn dắt bạn đọc. Thực tế cho thấy nhiều tác phẩm báo chí về văn hóa, dù không khai thác những câu chuyện “nóng”, vẫn tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ khi chạm tới những giá trị cốt lõi của đời sống.

Đề cập đến vai trò định hướng dư luận, ông cho rằng báo chí không nên chạy theo mạng xã hội mà cần giữ vai trò dẫn dắt bằng những thông tin có cơ sở khoa học, tinh thần nhân văn và trách nhiệm công dân. Định hướng không chỉ là cung cấp thông tin chính xác mà còn là góp phần bảo vệ những giá trị đúng đắn, những chuẩn mực văn hóa, pháp luật và lẽ phải. Mạng xã hội là không gian cần thiết để lắng nghe những tiếng nói đa chiều, nhưng báo chí chính thống phải giữ được bản lĩnh nghề nghiệp để không bị cuốn theo những áp lực hay xu hướng nhất thời của không gian mạng.

Đồng hành sâu hơn với đời sống văn hóa nghệ thuật

Nếu giới văn nghệ sĩ kỳ vọng báo chí tiếp tục giữ vai trò định hướng và lan tỏa các giá trị văn hóa, thì ở góc độ những người trực tiếp tổ chức các hoạt động văn hóa, xuất bản và nghệ thuật, điều được mong đợi nhiều hơn là sự đồng hành sâu sát với thực tiễn đời sống nghề nghiệp.

Ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty Đường Sách TP.HCM cho rằng, trong bối cảnh ngành xuất bản và phát triển văn hóa đọc đang đứng trước nhiều yêu cầu mới, báo chí giữ vai trò quan trọng trong việc đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về văn hóa đi vào cuộc sống. Việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới rất cần sự đồng hành của các cơ quan báo chí trong công tác tuyên truyền, phản ánh và lan tỏa những mô hình hiệu quả. Thông qua các tác phẩm báo chí, tinh thần của các nghị quyết, chỉ thị được chuyển tải sinh động hơn, từ đó góp phần đưa chủ trương vào thực tiễn đời sống.

“Chúng tôi mong đội ngũ phóng viên tiếp tục ghi nhận quá trình triển khai các chủ trương lớn trong lĩnh vực văn hóa, xuất bản và văn hóa đọc; đồng thời giới thiệu những chuyển động mới, những mô hình sáng tạo và các giải pháp chuyển đổi số của ngành. Những kết quả đạt được cũng như khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện cần được phản ánh kịp thời để tạo thêm động lực và kinh nghiệm cho các đơn vị”, ông Lê Hoàng chia sẻ.

Từ lĩnh vực xuất bản đến nghệ thuật biểu diễn, mong muốn về sự đồng hành ấy tiếp tục được nhiều nghệ sĩ nhắc tới. Thạc sĩ, nghệ sĩ Trần Được, Phó Trưởng đoàn Múa rối Rồng Phương Nam (Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM) cho rằng, báo chí cần đi sâu hơn vào đời sống nghề nghiệp phía sau sân khấu để công chúng hiểu đầy đủ hơn về lao động sáng tạo của người nghệ sĩ. Khán giả thường chỉ nhìn thấy những khoảnh khắc tỏa sáng trên sân khấu, trong khi phía sau mỗi tác phẩm là quá trình tập luyện bền bỉ, những áp lực nghề nghiệp và không ít khó khăn mà nghệ sĩ phải vượt qua.

“Chúng tôi rất mong báo chí đồng hành sâu hơn với nghệ sĩ, phản ánh cả những góc khuất, những bất cập trong quá trình lao động sáng tạo. Qua đó, công chúng hiểu hơn về nghề, đồng thời góp phần tạo tiếng nói để tháo gỡ những vướng mắc cho hoạt động văn hóa nghệ thuật”, nghệ sĩ Trần Được bày tỏ.

Theo ông, trong bối cảnh các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, báo chí chính thống vẫn sở hữu những giá trị khó thay thế, đó là độ tin cậy, tính chính xác và chiều sâu thông tin. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tạo dựng niềm tin trong công chúng.

Từ những ý kiến được chia sẻ có thể thấy, điều giới văn nghệ sĩ mong chờ ở báo chí không nằm ở tốc độ đưa tin mà ở chiều sâu của sự đồng hành. Phía sau mỗi tác phẩm, mỗi chương trình hay mỗi hoạt động văn hóa luôn cần những tiếng nói đủ am hiểu, công tâm và trách nhiệm để nhận diện, lý giải và lan tỏa những giá trị tích cực. Trong dòng chảy truyền thông nhiều biến động, chính chất lượng nội dung, bản lĩnh nghề nghiệp và chiều sâu văn hóa sẽ tiếp tục làm nên vị thế riêng của báo chí chính thống.