Nhịp cầu thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và Liên bang Nga

Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga diễn ra từ ngày 16 đến 18/6 tại thành phố Kazan của Nga.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Ảnh: VGP

Đây là chuyến công tác đầu tiên của người đứng đầu Chính phủ Việt Nam trên cương vị mới tới Nga, mang nhiều ý nghĩa cả trên bình diện song phương lẫn đa phương, đồng thời tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Việt Nam.

Củng cố đồng thuận, mở rộng hợp tác

Quan hệ đối tác đối thoại ASEAN - Nga được thiết lập năm 1991 và nâng cấp lên Đối tác Chiến lược vào năm 2018. Trải qua hơn ba thập niên phát triển, quan hệ hai bên không ngừng được mở rộng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong cấu trúc hợp tác khu vực.

Trên lĩnh vực chính trị - an ninh, ASEAN và Nga duy trì thường xuyên các cơ chế đối thoại ở nhiều cấp độ khác nhau. Nga tham gia tích cực vào các diễn đàn do ASEAN dẫn dắt như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng (ADMM+) và Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS), góp phần tăng cường hiểu biết và củng cố lòng tin chiến lược giữa hai bên.

Trên phương diện kinh tế, hợp tác ASEAN - Nga ghi nhận nhiều bước phát triển tích cực. Các dự án thương mại, đầu tư, năng lượng, logistics và kết nối doanh nghiệp ngày càng được thúc đẩy. Đặc biệt, việc tăng cường kết nối giữa ASEAN với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) đang mở ra không gian hợp tác mới, tạo điều kiện để các nền kinh tế hai khu vực bổ sung thế mạnh cho nhau.

Nga hiện là đối tác quan trọng của ASEAN trong các lĩnh vực năng lượng, khoa học - công nghệ, giáo dục và đào tạo. Các hoạt động giao lưu nhân dân, trao đổi sinh viên và học giả tiếp tục góp phần làm sâu sắc nền tảng xã hội của quan hệ đối tác.

Quan hệ ASEAN-Nga không ngừng được mở rộng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong cấu trúc hợp tác khu vực. Ảnh: RussiaSpivottoAsia

Trên cơ sở đó, Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga lần này mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hoạt động kỷ niệm thông thường. Trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều thách thức về chuỗi cung ứng, năng lượng, biến đổi khí hậu và những biến động địa chính trị, hội nghị là dịp để các nhà lãnh đạo ASEAN và Nga rà soát chặng đường hợp tác đã qua, đồng thời đề ra những định hướng hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Một trong những nội dung trọng tâm của hội nghị là thúc đẩy hợp tác thực chất trong các lĩnh vực có tiềm năng lớn như năng lượng, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, logistics, kết nối chuỗi cung ứng và liên kết kinh tế Á - Âu.

Hội nghị cũng sẽ là diễn đàn để lãnh đạo hai bên trao đổi sâu rộng về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, đồng thời dự kiến thông qua các văn kiện định hướng hợp tác ASEAN - Nga trong giai đoạn tiếp theo.

Trong thông điệp gửi Diễn đàn Tương lai ASEAN tại Hà Nội mới đây, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh, Nga đánh giá cao vai trò ngày càng tăng của ASEAN trong trật tự thế giới đa cực, đồng thời coi trọng những nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình, tôn trọng đa dạng văn hóa và văn minh mà ASEAN theo đuổi.

Việt Nam kiến tạo động lực cho hợp tác ASEAN - Nga

Suốt tiến trình phát triển của quan hệ ASEAN - Nga, Việt Nam luôn là một trong những thành viên chủ động, tích cực và có nhiều đóng góp thực chất. Điều này xuất phát từ lợi ích chiến lược của đất nước, vai trò, vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong ASEAN cũng như nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa Việt Nam và Nga.

Trong đó, quan hệ Việt - Nga được xây dựng trên nền tảng lịch sử bền chặt, được vun đắp qua nhiều thế hệ và không ngừng được củng cố trong giai đoạn mới. Từ hợp tác chính trị, quốc phòng - an ninh đến năng lượng, dầu khí, giáo dục, khoa học - công nghệ và giao lưu nhân dân, hai nước đã hình thành mạng lưới hợp tác toàn diện, tạo dựng mức độ tin cậy chính trị cao.

Trải qua những biến động của tình hình thế giới và khu vực, quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước thường xuyên được vun đắp, phát triển trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, phù hợp với lợi ích của mỗi nước.

Chính nền tảng quan hệ tốt đẹp đó giúp Việt Nam có điều kiện thuận lợi để đóng góp tích cực vào thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và Nga. Nhiều năm qua, Việt Nam luôn ủng hộ việc Nga tăng cường tham gia vào các cơ chế hợp tác do ASEAN dẫn dắt, đồng thời tích cực đề xuất các sáng kiến, kiến nghị nhằm mở rộng hợp tác ASEAN - Nga trên những lĩnh vực cùng quan tâm như kinh tế - thương mại, năng lượng, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, chuyển đổi số và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.

Vai trò và uy tín của Việt Nam cũng đang tiếp tục được khẳng định thông qua những đóng góp chủ động, trách nhiệm tại các diễn đàn khu vực, mới đây nhất là việc đăng cai thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026. Việt Nam cũng dự kiến đảm nhiệm vai trò điều phối quan hệ ASEAN - Nga giai đoạn 2027-2030, thể hiện sự tin tưởng của các nước thành viên ASEAN đối với năng lực đóng góp và điều phối của Việt Nam trong mối quan hệ đối tác quan trọng này.

Trên cơ sở đó, mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác lần này của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng là tiếp tục phát huy vai trò tích cực của Việt Nam trong việc thúc đẩy đồng thuận, tăng cường hiểu biết và tạo thêm động lực mới cho quan hệ ASEAN - Nga. Đây là sự tiếp nối những nỗ lực đã được Việt Nam triển khai nhiều năm qua, đồng thời là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào quá trình định hình các định hướng hợp tác trong giai đoạn tới.

Việt Nam cũng có lợi thế trong việc thúc đẩy kết nối ASEAN với không gian kinh tế Á - Âu. Là quốc gia ASEAN đầu tiên ký Hiệp định Thương mại tự do với EAEU năm 2015, Việt Nam tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong thúc đẩy thương mại, đầu tư, logistics, kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng. Đây là cơ sở thuận lợi để Việt Nam đóng góp vào việc mở rộng hợp tác giữa ASEAN với EAEU cũng như với các cơ chế hợp tác tại không gian Á - Âu.

Bên cạnh chương trình nghị sự đa phương, chuyến công tác lần này còn mang ý nghĩa quan trọng đối với quan hệ song phương Việt - Nga. Dự kiến, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ có cuộc hội kiến với Tổng thống Vladimir Putin và làm việc với lãnh đạo Cộng hòa Tatarstan. Đây là dịp để hai bên rà soát việc triển khai các thỏa thuận cấp cao đã đạt được thời gian qua, đồng thời trao đổi những định hướng hợp tác trong giai đoạn mới.

Các cuộc tiếp xúc sẽ tập trung vào những lĩnh vực hợp tác trọng điểm như năng lượng, dầu khí, khoa học - công nghệ, công nghiệp và các dự án chiến lược. Việc triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được trong các chuyến thăm gần đây của lãnh đạo cấp cao hai nước được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước, đồng thời đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nga.