Nhịp đập dấu chân hai thế hệ trên một chặng đường mang tên An ninh Thủ đô

Cố nhà báo Lê Quang Cường làm việc tại Tòa soạn Báo An ninh Thủ đô và tác giả Đức Anh tại Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều diễn ra tại Hà Nội

Căn gác nhỏ, ánh đèn vàng và những hạt mầm vô hình

Bố tôi - cố nhà báo Lê Quang Cường bắt đầu làm báo từ những năm 80, 90 của thế kỷ trước. Tôi còn nhỏ và thực sự không nhớ chính xác mọi thứ bắt đầu từ lúc nào, nhưng ký ức rõ nét nhất của tôi về nghề báo lại bắt nguồn từ một căn gác nhỏ chật chội, khi tôi lên 10 tuổi. Đó là những đêm dài nằm ngủ chập chờn, cuộn tròn trong tấm chăn ấm, lờ mờ nhìn thấy bóng lưng của bố tôi in trên vách tường dưới ánh đèn bàn màu vàng vọt. Trong không gian tĩnh lặng của màn đêm Hà Nội, âm thanh quen thuộc nhất ru tôi vào giấc ngủ không phải là những bài hát, mà là tiếng sột soạt của ngòi bút miệt mài lướt trên những trang giấy A4 bản thảo.

Khắp mặt bàn làm việc của ông luôn la liệt những đồ đạc: chiếc máy ghi âm, những xấp ảnh còn nồng mùi hóa chất hăng hắc, những cuộn phim nhựa nằm lăn lóc, ống bút có lúc “nhấp nhổm” vài chục cái trong đó và ngổn ngang khắp nhà là các chồng giấy A4 bản thảo mà bút tích của trang này in hằn lên cả trang sau... Đôi lúc, giữa tiếng lật giấy lật phật, tôi nghe thấy tiếng bố tôi đọc nhẩm lại từng dòng chữ vừa viết ra, cân nhắc, đẽo gọt từng câu từ bài viết. Có lẽ, trong những đêm thức trắng cùng bóng lưng của bố, bầu không khí làm báo đặc quánh ấy, những kiến thức đầu đời về nghề, những chất liệu đời sống lặng lẽ ngấm vào tâm hồn tôi từ lúc nào không hay. Để rồi nhiều năm về sau, khi tự mình bước chân vào Tòa soạn Báo An ninh Thủ đô và tác nghiệp, những vốn liếng ấy cứ thế trào ra một cách tự nhiên, như một phản xạ vô điều kiện.

Chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng và bút danh năm cũ

Ký ức về bố trong tôi không chỉ là hình ảnh một người đàn ông cặm cụi bên bàn viết. Khi lật giở lại những trang báo in An ninh Thủ đô đã ố màu thời gian, qua các bài viết tên tác giả Quang Cường, tôi mới thấu hiểu trọn vẹn công việc, “lửa nghề” lúc đó của ông. Là những người lính trên mặt trận tư tưởng, những người làm Báo An ninh Thủ đô luôn có mặt ở những “điểm nóng” phức tạp nhất. Những bài phóng sự điều tra như “Con ma mới” trong đám bụi đời và vụ cướp táo tợn”; “Xóa phố Cafe Cabin” hay “Long Biên loạn chợ”... khiến bạn đọc hình dung ra những đêm thức trắng theo chân lực lượng Công an Thủ đô bóc trần các hang ổ nhức nhối, hay những lần lặn lội thâm nhập vùng ven đô đầy rẫy tệ nạn. Thậm chí, đằng sau những dòng tường thuật sắc lạnh về “Vụ trọng án trên cánh đồng” ở Trâu Quỳ là sự đối diện trực tiếp với hiện thực trần trụi và manh động của tội phạm. Ngòi bút dấn thân vào những nơi “tối” nhất của xã hội, đóng vai trò là lăng kính chân thực để mang những chiến công thầm lặng của các cán bộ, chiến sĩ đến với độc giả một cách trọn vẹn nhất.

Bên cạnh những tuyến bài hình sự góc cạnh, trên mặt Báo An ninh Thủ đô cũng xuất hiện những chuyên mục cảnh báo, đưa ra lời nhắc nhở cho lứa tuổi học sinh hay người dân về các thủ đoạn lừa đảo, cướp giật. Dưới những bài viết mộc mạc và thiết thực ấy, ông ký tên “Đức Anh”. Thời điểm đấy tôi còn quá nhỏ để hiểu bố đã gửi gắm những gì. Tôi chỉ biết đến bút danh ấy qua những câu chuyện chắp vá từ người thân, qua lời kể của các cô, chú cùng tòa soạn mỗi khi nhắc về bố, và qua những tấm Bằng khen, Giấy khen, giải thưởng báo chí mà bố mang về nhà. Trên những tấm bằng trang trọng ấy, tên tác phẩm được xướng lên với cái tên: “Tác giả Đức Anh”. Sau này lớn lên, nhìn lại những bài báo mang tên mình được ông viết ra từ hơn 2 thập kỷ trước, tôi tự hiểu rằng, đằng sau ngòi bút kiên nghị vạch trần cái ác, là khát vọng dung dị của một người cha - mong muốn góp chút sức lực nhỏ bé để làm sạch môi trường xã hội, giữ gìn một Thủ đô bình yên cho những đứa trẻ lớn lên.

Thế hệ nối tiếp và ngòi bút thời đại số

Hơn 20 năm trôi qua, cậu bé nằm ngủ bên ánh đèn vàng ngày nào đã trưởng thành, chính thức trở thành một phóng viên của Báo An ninh Thủ đô và tiếp tục sử dụng bút danh “Đức Anh” trên trang báo. Giờ đây, khi nối nghiệp ông, tôi hiểu công việc của mình đơn giản là viết tiếp những gì thế hệ trước còn đang dang dở. Bám sát thực tiễn đời sống, giữ sợi dây gắn kết giữa người dân với lực lượng đang ngày đêm bảo vệ, gìn giữ an ninh trật tự - đó là tiêu chí giản dị mà Báo An ninh Thủ đô đã định hình suốt nhiều năm qua. Hệ quy chiếu của thời đại đã thay đổi hoàn toàn. Khách quan mà nói, công việc làm báo của thế hệ tôi hôm nay nhận được sự “hậu thuẫn” vô cùng to lớn từ công nghệ. Tôi không còn phải quay cuồng với những bản thảo viết tay hay chật vật trong buồng tối rửa phim. Có những thời điểm tác nghiệp tại hiện trường, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, tôi có thể thao tác trọn vẹn từ khâu quay phim, chụp hình, dựng clip cho đến gõ bài và xuất bản trực tiếp lên hệ thống toà soạn điện tử. Thông tin đến với công chúng chỉ trong... chớp mắt.

Tuy nhiên, công cụ càng hiện đại thì hình thái tội phạm cũng biến thiên càng tinh vi. Tội phạm thế hệ mới không chỉ nấp dưới gầm cầu hay tụ tập ở các “xóm liều”, bến xe... Chúng tôi thường xuyên đưa tin về những những thế lực vô hình trên không gian mạng; lật tẩy những đường dây lừa đảo công nghệ cao, chiếm đoạt hàng tỷ đồng của người dân. Thay vì những vụ cướp giật đường phố truyền thống, báo chí ngày nay thông tin về các chuyên án bóc gỡ những đường dây tội phạm xuyên quốc gia trên không gian mạng, hay những tổ chức đánh bạc, cá độ trực tuyến với quy mô dòng tiền khổng lồ... Đối diện với những biến thiên ấy, ngòi bút của thế hệ người làm Báo An ninh Thủ đô ngày nay đề cao tính điềm tĩnh, sự chính xác, bằng chứng thực tế và tinh thần thượng tôn pháp luật. Sức mạnh của tờ báo nằm ở sự thật khách quan. Việc lan tỏa những thông tin cảnh báo thủ đoạn tội phạm kịp thời tới người dân, cũng như phản ánh trung thực hình ảnh người chiến sĩ Công an giữa đời thường chính là thước đo cho công việc hàng ngày của mỗi phóng viên.

Nhịp đập không ngừng lại

Nửa thế kỷ của Báo An ninh Thủ đô là một chặng đường lịch sử đầy tự hào, đủ để minh chứng cho sức sống trường tồn của một biểu tượng văn hóa trong lòng công chúng. Những trang báo in lưu trữ trong thư viện nay đã ngả màu ố vàng, mép giấy sờn rách, nhưng cái tình, “chất lính” của người cầm bút trong từng con chữ vẫn luôn vẹn nguyên giá trị. Những bản tin trên không gian mạng của chúng tôi hôm nay có thể lướt qua màn hình của độc giả trong tích tắc, nhưng ý thức trách nhiệm với cộng đồng thì mãi được gìn giữ. Bài viết này không chỉ là một chút hồi ức cá nhân, mà là sự tri ân chân thành gửi tới nơi đã nuôi dưỡng tình yêu nghề của 2 thế hệ trong cùng một gia đình. Thế hệ đi trước đã vạch những dấu chân trên chặng đường chông gai để bảo vệ sự thật. Thế hệ hôm nay tiếp tục dùng đôi chân ấy, cùng tư duy hiện đại, để vững bước tiến vào kỷ nguyên số hóa. Tiếp nối, suy cho cùng, không chỉ là mang chung một cái tên. Tiếp nối là giữ cho ngọn lửa của sự chính trực và tình yêu với Báo An ninh Thủ đô được cháy mãi cùng thời gian.