Nhịp đập hối hả của trái tim Thủ đô những ngày đầu năm mới

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra công vụ tại phường Hoàn Kiếm, ngày 23-2. Ảnh: Đình Hiệp

Ngay từ những ngày đầu năm mới Bính Ngọ, không khí xuân không chỉ hiện diện nơi những lời chúc tết hay cờ hoa, khẩu hiệu, mà nó còn thực sự chuyển hóa thành hành động rõ rệt với tinh thần "bắt tay vào việc ngay" của toàn bộ hệ thống chính trị của Thành phố. Hà Nội của năm 2026 không cho phép chúng ta đủng đỉnh ăn Tết hết tháng Giêng, bởi nhịp đập của một đô thị 10 triệu dân đang hối hả từng phút, từng giờ.

1. Hà Nội vừa đi qua một năm với những dấu ấn đậm nét, tăng trưởng GRDP duy trì ở mức trên 6% nhưng áp lực giải ngân vốn đầu tư công và cải cách hành chính vẫn là những tảng đá lớn cần phải bẩy đi. Thành phố hiện có hơn 1,2 triệu căn hộ, hàng nghìn dự án đầu tư công đang đợi phê duyệt và triển khai. Đặc biệt, việc thực hiện Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa có hiệu lực đã mở ra những cơ chế đặc thù chưa từng có, nhưng đồng thời cũng đặt lên vai những cán bộ cấp Sở như chúng tôi một trách nhiệm nặng nề: Làm sao để cụ thể hóa những cơ chế ấy thành cái “cần câu” đảm bảo cuộc sống, thành sự thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp.

Sự bề bộn nhiệm vụ không chỉ nằm ở những tập hồ sơ cao ngất trên bàn làm việc, mà nó nằm ở sự kỳ vọng của xã hội. Hà Nội đang quyết liệt triển khai chuyển đổi số với mục tiêu 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dưới dạng dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Con số này nghe thì khô khan, nhưng để đạt được điều đó, hàng vạn cán bộ cơ sở từ cấp phường, xã phải thay đổi hoàn toàn thói quen làm việc. Chúng ta không còn có thể nói "chờ một chút" hay "để nghiên cứu đã" khi hệ thống giám sát của Thành phố đang nhảy số từng giây. Mỗi bộ hồ sơ chậm muộn đều được hệ thống kiểm soát thủ tục hành chính báo đèn đỏ, và đó chính là "số liệu" trung thực nhất đánh giá năng lực của cán bộ, công chức trong hệ thống.

2. Chính trong bối cảnh ấy, phương châm "8 bước cải tiến liên tục" mà Thành phố đang thúc đẩy trở thành chiếc chìa khóa vạn năng. Nhiều cán bộ, công chức ban đầu còn bỡ ngỡ, thậm chí có người phản ứng vì cho rằng thêm quy trình là thêm việc. Nhưng tôi đã ngồi lại cùng họ, phân tích rằng nếu không có 8 bước này, chúng ta sẽ mãi luẩn quẩn trong cái vòng "rõ việc nhưng không rõ người", "rõ người nhưng không rõ trách nhiệm". Bước đầu tiên là xác định mục tiêu phải cực kỳ cụ thể. Ví dụ, trong quý I này, chúng tôi phải hoàn thành việc rà soát và đơn giản hóa 15% thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước. Đây không phải là con số nói cho vui, mà là chỉ tiêu cứng gắn liền với chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) của Thành phố.

Tiếp theo là câu chuyện về KPI - bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc. Có một thực tế là lâu nay, chúng ta vẫn hay đánh giá cán bộ theo kiểu "đến hẹn lại lên", cuối năm ai cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ, thậm chí xuất sắc. Nhưng thực tế công việc có trôi chảy hay không thì người dân biết rõ nhất. Bây giờ, với hệ thống KPI mới, mọi thứ được lượng hóa rõ ràng. Một cán bộ ở bộ phận một cửa, một ngày tiếp nhận bao nhiêu hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ xử lý đúng hạn là bao nhiêu phần trăm, mức độ hài lòng của người dân đạt mấy sao - tất cả đều được máy tính ghi lại. Điều này ban đầu gây ra một cú sốc nhẹ về tâm lý, nhưng về lâu dài, nó lại là sự giải phóng. Nó giải phóng những người làm việc thực thụ khỏi sự tị hiềm, so sánh với những người chỉ biết "sáng cắp ô đi, tối cắp về". Sự công bằng chính là động lực lớn nhất của sự cống hiến.

Tôi thường nói với các bạn trẻ mới vào ngành rằng, tinh thần trách nhiệm không phải là cái gì đó trừu tượng để viết vào báo cáo cuối tháng. Trách nhiệm là khi bạn thấy một chỉ số KPI của phòng mình đang sụt giảm, bạn trăn trở tìm nguyên nhân để cải tiến ở bước tiếp theo trong chu trình 8 bước. Có những chỉ số về môi trường, về quản lý trật tự xây dựng, nếu cán bộ cơ sở không bám sát, chỉ cần buông lỏng một tuần là thực địa biến dạng ngay. Hiện nay, Hà Nội đang quản lý hơn 500 dự án lớn nhỏ, nếu mỗi cán bộ chỉ cần "ngâm" hồ sơ thêm một ngày, thiệt hại về kinh tế cho xã hội là không thể đo đếm được. Số liệu từ Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Nội cho thấy, mỗi giờ chậm trễ trong thủ tục hành chính có thể làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp thêm hàng tỷ đồng. Đó chính là cái nợ mà chúng tôi phải trả bằng sự tận tụy của mình.

Năm mới này, Thành phố cũng đặt mục tiêu quyết liệt về kỷ cương hành chính. Không còn chỗ cho sự đùn đẩy, né tránh theo kiểu "đẩy lên Sở, chờ Thành phố". Phương châm 5 rõ (rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ trách nhiệm, rõ hiệu quả) đã được nâng tầm thành một nét văn hóa công vụ. Ở cơ quan chúng tôi, mỗi sáng thứ hai, thay vì họp hành rườm rà, các phòng, ban sẽ báo cáo nhanh qua hệ thống điện tử về những "điểm nghẽn" của tuần trước. Nếu bước 4 (Tổ chức thực hiện) gặp khó, chúng tôi sẽ quay lại bước 2 (Xây dựng phương án) để điều chỉnh ngay lập tức. Đây chính là tinh thần Kaizen - cải tiến liên tục của người Nhật mà chúng ta đang áp dụng một cách sáng tạo vào đặc thù của Hà Nội.

3. Nhưng máy móc và quy trình, suy cho cùng cũng chỉ là công cụ. Cái hồn cốt vẫn là con người. Tôi luôn tự hào khi thấy những đồng nghiệp trẻ của mình, dù lương bổng chưa phải là cao, áp lực công việc thì cực lớn, nhưng họ vẫn say mê với những dòng code chuyển đổi số, vẫn kiên nhẫn giải thích cho một cụ già về cách nhận lương hưu qua tài khoản. Đó chính là sự cống hiến thầm lặng. Họ không cần bài báo này vinh danh, họ chỉ cần một cơ chế đánh giá công bằng để họ thấy rằng sự nỗ lực của mình được nhìn nhận. Với bộ tiêu chí đánh giá cán bộ dựa trên kết quả đầu ra, những người trẻ có năng lực sẽ có cơ hội bứt phá, xóa bỏ cái định kiến "sống lâu lên lão làng" vốn đã bám rễ quá lâu trong tư duy hành chính.

Mùa xuân này, tôi kỳ vọng vào một sự thay đổi diện mạo của Thủ đô, không chỉ ở những tòa nhà chọc trời hay những tuyến đường sắt đô thị mới được khánh thành đưa vào vận hành khai thác, mà còn là sự thay đổi trong nụ cười của người dân khi đến công sở. Chỉ số PAPI (Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh) của Hà Nội đang có những bước tiến vững chắc, mục tiêu lọt vào top 10 cả nước không còn là quá xa vời nếu chúng ta thực hiện nghiêm túc quy trình cải tiến này. Độ dài hữu hạn của một bài báo có lẽ không đủ để nói hết những tâm tư và khối lượng công việc đang bày ra trước mắt, nhưng nó đủ để phác họa một bức tranh về một đội ngũ cán bộ đang tự làm mới mình.

Hà Nội là trái tim của cả nước. Trái tim có khỏe mạnh, nhịp đập có đều đặn thì cơ thể mới cường tráng. Mỗi cán bộ cơ sở, mỗi chuyên viên cấp Sở như chúng tôi là một tế bào của trái tim đó. Những bộ tiêu chí, những chỉ số KPI hay phương châm 8 bước chính là những liều thuốc bổ, những bài tập thể dục để giữ cho trái tim Thủ đô luôn tràn đầy sức sống.

Xuân đã về thật gần, hơi ấm của sự đổi mới đang lan tỏa trong từng gian phòng làm việc. Tôi cầm bút ký vào bản kế hoạch công tác quý I với một niềm tin mãnh liệt rằng, với sự minh bạch của quy trình và sự công tâm của bộ máy đánh giá, năm nay sẽ là một năm rực rỡ của sự cống hiến và thành công. Hà Nội không chỉ đẹp vì sắc hoa đào, mà còn đẹp vì những nỗ lực không ngừng nghỉ của mỗi con người đang ngày đêm phụng sự mảnh đất ngàn năm văn hiến này.

Lê Trung Hiếu
Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội

Lê Trung Hiếu