Nhớ về người anh hùng Pinăng Tắc

Lên vùng cao Bác Ái Tây thăm Di tích lịch sử quốc gia Bẫy đá Pinăng Tắc trong những ngày tháng Tư lịch sử, tôi được nghe kể về chiến công lẫy lừng của quân và dân xã Phước Bình (nay là xã Bác Ái Tây) gắn liền với người anh hùng Pinăng Tắc và trận địa đánh địch năm xưa bên đèo Gia Túc.

Bẫy đá Pinăng Tắc - nơi khởi nguồn cao trào kháng chiến chống Mỹ bằng vũ khí thô sơ của đồng bào Raglai xã Bác Ái Tây.

“Pinăng Tắc cho ta mùa xuân/Ta ghi nhớ công ơn Bác Hồ/Bộ đội ta thương trẻ thương già/Bao gạo này quý hơn trời đất/Ta ghi vào tim óc đừng quên”. Mang những câu hát trong bài ca "Bác Ái mặt trời lên" đến hỏi chuyện ông Nguyễn Văn Cảnh - Phó Chủ tịch UBND xã Bác Ái Tây, tôi mới hay đây là lời ngợi ca về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Pinăng Tắc - người con Raglai anh hùng gắn liền với trận đánh hào hùng bằng bẫy đá, hầm chông, cung tên... trên đèo Gia Túc mà lịch sử cách mạng Việt Nam đã khắc ghi. Rồi ông Cảnh đưa tôi đi thăm Di tích lịch sử cấp quốc gia Bẫy đá Pinăng Tắc và tìm gặp đồng đội của anh hùng Pinăng Tắc để hiểu thêm về trận đánh lẫy lừng tiêu diệt hơn 100 tên lính ngụy, khơi nguồn cho cao trào kháng chiến chống Mỹ bằng vũ khí thô sơ.

Những thông tin về trận địa đánh địch năm xưa tại di tích lịch sử cấp quốc gia Bẫy đá Pinăng Tắc.

Từ trung tâm xã Bác Ái Tây, chúng tôi theo đường ĐT.707 hướng về phía đèo Gia Túc hiểm trở. Bia di tích Bẫy đá Pinăng Tắc khắc ghi: Tại địa điểm này - đèo Gia Túc, xã Phước Bình (nay là xã Bác Ái Tây), tận dụng địa thế hiểm trở, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là dòng sông chảy xiết, ở giữa là một con đường mòn độc đạo để ra vào Phước Bình, đồng chí Pinăng Tắc đã chỉ huy lực lượng dân quân du kích xã bố trí một trận địa phục kích, cho đặt 17 bẫy đá liên hoàn, mỗi chiếc cách nhau chừng 20m, trên đoạn đường dài khoảng 500m, phía dưới cho cắm chông, xoa bẫy; dân quân du kích mang cung có tẩm độc phục kích hai đầu sẵn sàng giết giặc. Trưa 10-8-1961, địch mở trận càn lớn theo con đường mòn độc đạo dưới chân đèo Gia Túc tiến vào căn cứ Phước Bình. Khi đó, đội quân du kích do anh hùng Pinăng Tắc chỉ huy với trang bị cung tên, ná, giáo mác, gậy gộc phục kích ở hai phía đèo Gia Túc, sẵn sàng chiến đấu. Khi quân địch lọt vào trận địa phục kích, anh hùng Pinăng Tắc đã chỉ huy dân quân du kích đồng loạt cho sập bẫy, đá trên vách núi đổ xuống đội hình địch, địch hoảng loạn bỏ chạy lại bị tên ná bắn ra, bị đạp chông, mắc bẫy do du kích gài sẵn, khiến cho hơn 100 tên địch chết và bị thương.

Bà Pinăng Thị Ba kể về trận phục kích đánh địch trên đèo Gia Túc năm xưa và người anh hùng Pinăng Tắc.

Trong dòng hồi tưởng về người chỉ huy của mình năm xưa, bà Pinăng Thị Ba (83 tuổi, ở thôn Hành Rạc 2, xã Bác Ái Tây) luôn giữ mãi ấn tượng về anh hùng Pinăng Tắc - người con Raglai sinh năm 1922, mất năm 1978, quê ở xã Phước Thành (nay là xã Bác Ái Đông) có lòng yêu nước nồng nàn và căm thù giặc sâu sắc. “Ông Pinăng Tắc ít nói nhưng say mê giảng dạy cho bà con về cách đánh giặc, ông băng bó từng vết thương cho đồng đội giữa rừng già đói khát. Ông đã tổ chức cho dân quân du kích làm bẫy đá, hầm chông, mang cung đánh giặc ở đèo Gia Túc, giết được nhiều kẻ xấu lắm. Tôi cùng 2 anh trai và nhiều người nữa đã trực tiếp tham gia trận phục kích năm ấy, ai cũng khâm phục và tự hào khi nhớ về người anh hùng Pinăng Tắc”, bà Ba chia sẻ.

Bà Pinăng Thị Ba kể lại trận phục kích đánh địch trên đèo Gia Túc năm xưa.

Lần giở từng trang sử Đảng bộ huyện Bác Ái (trước sáp nhập tỉnh), những dòng chữ như tái hiện ký ức hào hùng năm xưa: "Trận địa bẫy đá Pinăng Tắc đã khơi nguồn cho cao trào kháng chiến chống Mỹ bằng vũ khí thô sơ. Riêng năm 1967, huyện Bác Ái tổ chức 61 trận đánh chống càn, tiêu diệt hơn 1.000 địch, riêng vũ khí thô sơ bẫy đá, hầm chông giết được hơn 300 tên. Cũng trong năm đó, huy động hơn 10.000 lượt đồng bào vót chông, bố trí tới 3.259 hầm chông, làm 350 mang cung, xây dựng hơn 50 bẫy đá".

Đến thăm Di tích lịch sử quốc gia Bẫy đá Pinăng Tắc, nơi diễn ra trận địa phục kích địch trưa 10-8-1961 trên đèo Gia Túc, tôi càng thêm hiểu về nghệ thuật chiến tranh nhân dân, đánh đuổi kẻ thù chỉ với vũ khí thô sơ của các thế hệ cha, ông đi trước. Trải qua mấy chục năm, di tích Bẫy đá Pinăng Tắc sừng sững bên vách đá, nhắc nhớ bao thế hệ về sự mưu trí, dũng cảm, ý chí chiến đấu của đồng bào Raglai trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, trong đó tiêu biểu có Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Pinăng Tắc.