Những bài toán khó của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh

Nguy cơ lạm phát đình trệ

Kevin Warsh, 56 tuổi, một luật sư và nhà tài chính. Ông đã từng giữ chức Thống đốc Fed từ năm 2006 đến 2011. Trong thời kỳ này, ông được biết đến nhưng là một nhà hoạch định chính sách có quan điểm diều hâu. Theo đó năm 2008, Warsh bày tỏ lo ngại rằng việc Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất có thể kích thích lạm phát. Đến năm 2011, ông cũng phản đối quyết định của Fed mua 600 tỷ USD trái phiếu kho bạc như một biện pháp nhằm hạ lãi suất dài hạn…

Tuy nhiên, thời gian gần đây, quan điểm lãi suất của ông được cho là khá giống với Tổng thống Mỹ Donald Trump khi ông đã nhiều lần chỉ trích Fed chậm giảm lãi suất và cho rằng, lãi suất tại Mỹ nên ở mức thấp hơn.

Câu hỏi đặt ra là quan điểm chính sách của ông sẽ thế nào trước một tình thế khó khăn khi mà nền kinh tế Mỹ đang có nguy cơ rơi vào lạm phát đình đốn do chiến sự tại Iran.

Còn nhớ một chỉ số về tâm lý người tiêu dùng được công bố khoảng 90 phút trước lễ tuyên thệ nhậm chức của Warsh cho thấy tâm trạng ảm đạm trên diện rộng khắp nước Mỹ. Điều đó tất yếu sẽ ảnh hưởng tới chi tiêu tiêu dùng, một động lực quan trọng của kinh tế Mỹ. Trước đó dữ liệu của Viện quản lý nguồn cung (ISM) cũng cho thấy, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực dịch vụ của Mỹ đã giảm xuống còn 53,6 trong tháng 4 từ mức 54,0 của tháng 3; song chỉ số PMI lĩnh vực sản xuất vẫn duy trì ở mức 52,7.

Trong khi đó, lạm phát giá tiêu dùng tại Mỹ vẫn tiếp tục tăng khi chỉ số giá tiêu dùng (PCI) đã tăng tốc lên 3,8% trong tháng 4 từ mức 3,3% của tháng 3 và là mức tăng mạnh nhất trong vòng 1 năm qua. Theo dự báo của giới chuyên gia, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đó lạm phát ưa thích của Fed – cũng sẽ tăng tốc lên 3,8% trong tháng 4, mức cáo nhất kể từ năm 2021.

Đó quả là một bài toán khó đối với tân Chủ tịch Fed bởi để ứng phó với lạm phát, sẽ phải thắt chặt tiền tệ, tăng lãi suất, nhưng điều đó lại có thể làm xấu thêm bức tranh tăng trưởng. Còn nếu hỗ trợ tăng trưởng bằng cách giảm lãi suất, lại có thể khiến lạm phát bùng phát mạnh hơn.

Kinh tế hay chính trị?

Theo các nhà phân tích, lạm phát cao không bao giờ có lợi cho các đảng cầm quyền khi phải đối mặt với cử tri lo lắng về túi tiền của họ, nhưng việc chống lại nó thường đòi hỏi những biện pháp cứng rắn, thường là tăng lãi suất, điều hiếm khi được lòng dân, và chắc chắn sẽ không được ông Trump hoan nghênh.

Kể từ khi quay lại Nhà Trắng váo tháng 1/2025, ông Trump đã không ít lần chỉ trích cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell vì đã không giảm lãi suất nhanh và mạnh như ông mong muốn. Đó cũng chính là lý do mà ông Trump đề cử Kevin Warsh làm người thay thế để lãnh đạo Fed nhiệm kỳ này, người cũng có quan điểm khá giống ông về lãi suất khi đã nhiều lần lên tiếng chỉ trích Fed và cho rằng lãi suất tại Mỹ nên thấp hơn.

Thế nhưng đối mặt với diễn biến kinh tế và lạm phát hiện tại, khi mà thị trường đã hầu như loại bỏ khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay, thay vào đó kỳ vọng vào việc tăng lãi suất ngày càng lớn, Kevin Warsh sẽ làm gì? Liệu ông có đi ngược lại mong muốn của ông Trump là ủng hộ việc tăng lãi suất như thị trường kỳ vọng? hay sẽ đi ngược lại kỳ vọng của thị trường để cắt giảm lãi suất như mong muốn của ông Trump?

Fed ngày càng diều hâu

Trong khi đó, lạm phát tăng cao đang khiến các nhà hoạch định chính sách của Fed lo ngại, thậm chí không ít người còn bày tỏ sẵn sàng ủng hộ tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục nóng.

Biên bản cuộc họp chính sách tháng 4 vừa được công bố mới đây cho thấy, ngày càng nhiều nhà hoạch định chính sách cảm thấy việc tăng lãi suất có thể là phù hợp nếu lạm phát vẫn ở trên mức mục tiêu.

Thậm chí ngay cả nhưng nhà hoạch định chính sách ôn hòa, nay cũng đảo chiều quan điểm do lo ngại áp lực lạm phát. Thống đốc Fed Christopher Waller là một ví dụ điển hình.

Vốn được xem là một trong số những nhà hoạch định chính sách có quan điểm ông hòa nhất tại Fed hiện nay khi ông không chỉ ủng hộ tất cả các lần cắt giảm lãi suất của Fed trước đây, mà còn kêu gọi cắt giảm tiếp lãi suất vào tháng 1. Tuy nhiên, Waller đã thay đổi quan điểm của mình trong thời gian gần đây. Thậm chí trong phát biểu vào thứ Sáu tuần trước, ông còn cho rằng việc cắt giảm lãi suất lúc này là “điên rồ”.

Rõ ràng, ngay cả khi tân Chủ tịch Fed có ý định giảm lãi suất theo mong muốn của ông Trump, điều đó cũng rất khó để thực hiện khi đối diện với một Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) ngày càng diều hâu hiện tại.

Mặc dù Kevin Warsh cho biết ông ủng hộ một cách tiếp cận tranh luận khác, không khoan nhượng, với nhiều ý kiến bất đồng hơn, và sẵn sàng gây bất ngờ cho thị trường tài chính bằng các quyết định chính sách không bị ràng buộc bởi hướng dẫn dự báo thường được sử dụng trong những năm gần đây để chuẩn bị cho công chúng.

Thế nhưng theo các nhà phân tích, liệu các nhà đầu tư toàn cầu đã sẵn sàng cho cách tiếp cận đó hay chưa vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ.

.