Những 'cánh bay' phương Nam trên bầu trời Hà Nội

Biên đội 6 máy bay Yak-130 trên bầu trời Hà Nội dịp đại lễ A80.

Những buổi sáng chưa kịp sáng

Từ cuối tháng 7, sân bay Kép như khoác lên mình diện mạo hoàn toàn mới. Khi nhiều nơi còn chìm trong màn sương mỏng, nơi đây đã rộn rã tiếng máy điện, tiếng xe đặc chủng và giọng gọi nhau của các tổ kỹ thuật.

Trên khu vực sân đỗ, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 940 và 910 (đều thuộc Trường Sĩ quan Không quân) miệt mài từng công việc: đo áp suất, kiểm tra càng đáp, soi buồng lái, rà từng con ốc… để chuẩn bị cho các ban bay huấn luyện của đội hình Yak-130, L-39NG.

Máy bay L-39NG chuẩn bị cất cánh làm nhiệm vụ tại sân bay Kép (Bắc Ninh).

Kỹ thuật viên trẻ Lại Anh Đức, Xưởng trưởng Xưởng bảo dưỡng kỹ thuật hàng không Trung đoàn 940 nhớ lại: “Ra Bắc gần 2 tháng, tôi nhớ nhà lắm. Nhưng nhiệm vụ A80 quá đặc biệt. Lần này quy mô lớn hơn A50 nhiều, nên ai cũng xác định phải đặt trách nhiệm lên cao nhất”.

Với những người lính không quân ở phương Nam, trong những ngày đầu đặt chân đến Kép, các anh vừa lạ lẫm với thời tiết miền Bắc, vừa lo lắng vì khối lượng công việc tăng đột biến.

Một chiếc Yak-130 để cất cánh an toàn không chỉ cần phi công giỏi, mà còn là sự chuẩn bị tỉ mỉ của cả một tập thể đứng phía sau. Và ở sân bay Kép mùa hè 2025, mỗi người đều thầm hiểu một điều, được phục vụ trong nhiệm vụ A80 là một vinh dự lớn lao.

Thượng tá Hoàng Hải, Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 940 trao đổi với các kỹ thuật viên trước giờ cất cánh.

Thượng tá Hoàng Hải, Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 940 kể rằng, chưa bao giờ đơn vị phải huấn luyện với cường độ cao như thế. Bởi A80 không chỉ đơn thuần là bay biểu diễn; đó là lần đầu tiên Yak-130 thực hiện đội hình 6 chiếc - một thách thức cực lớn. Yak-130 là máy bay huấn luyện - chiến đấu hiện đại, nhưng bay biên đội 6 chiếc ở tốc độ trên 500km/giờ, cách nhau chỉ vài chục mét, đòi hỏi phi công phải hội tụ đủ bản lĩnh, sự tỉnh táo và khả năng phán đoán không gian tuyệt đối.

“Ở A50, chúng tôi bay hai biên đội nhỏ trên bầu trời TPHCM. Còn A80 là lần đầu tiên toàn bộ biên đội 6 chiếc cùng tham gia trình diễn. Cường độ huấn luyện tăng gấp đôi, yêu cầu hiệp đồng cũng gấp đôi” - Thượng tá Hải chia sẻ.

Phút giây nghẹt thở trong khoang lái

Thượng úy Bùi Cao Khánh, 28 tuổi, một trong những phi công trẻ của Yak-130, nói rằng mỗi lần nghĩ lại những lúc ngồi trong buồng lái khi biên đội dàn hàng, tim anh vẫn đập nhanh như thể đang bay.

“Em đã có hơn 480 giờ bay, nhưng đây là lần đầu tiên được bay qua Quảng trường Ba Đình. Cảm giác vừa tự hào, vừa áp lực. Em chỉ nghĩ phải làm thật tốt để không phụ lòng tin của đơn vị và mong đợi của gia đình” - Thượng úy Khánh tự hào chia sẻ và cho biết cái ngày được chọn tham gia A80, bố mẹ anh ở quê đã gọi điện ngay trong buổi tối. “Bố mẹ tự hào lắm, một năm mà được bay trong cả hai lễ lớn của đất nước. Em nghe mà rưng rưng”.

Thượng tá Tô Anh Tuấn, Tham mưu trưởng Trung đoàn 910 trao đổi với phóng viên về chặng bay huấn luyện dịp A80.

Đằng sau khoang lái nhỏ bé ấy là cả một trời cảm xúc - sự hồi hộp, quyết tâm và niềm tin mãnh liệt vào đồng đội bay bên cạnh. Khi biên đội vào đường băng, từng chiếc lăn theo nhau, khoảng cách giữa các cánh bay chỉ tính bằng giây. Trong khoảnh khắc đó, trách nhiệm đối với Tổ quốc như thấm sâu vào từng nhịp thở.

Nếu Yak-130 mang đến hình ảnh mạnh mẽ và hiện đại, thì L-39NG lại là điểm nhấn trẻ trung của lực lượng không quân trong A80. Đây là lần đầu tiên biên đội L-39NG gồm 4 chiếc xuất hiện trong lễ duyệt binh. Thượng tá Tô Anh Tuấn, Tham mưu trưởng Trung đoàn 910, vẫn còn nhớ khoảnh khắc khi nhìn thấy 4 chiếc L-39NG bay xếp hình bậc thang tuyệt đẹp trên nền trời Hà Nội trong buổi tổng duyệt.

Kỹ thuật viên kiểm tra các thông số trong buồng lái máy bay Yak-130 trước khi cất cánh.

Đối với nhiều phi công kỳ cựu như Thượng tá Tô Anh Tuấn, bay nhiều là chuyện thường, nhưng được bay qua Quảng trường Ba Đình và qua Lăng Bác đúng vào dịp đại lễ A80, thì lại là trải nghiệm hiếm có trong cuộc đời binh nghiệp. “Khoảnh khắc nhìn xuống Lăng Bác từ buồng lái máy bay quân sự… thật sự thiêng liêng. Tôi biết mình đang mang một trọng trách rất lớn” - Thượng tá Tô Anh Tuấn chia sẻ.

Những ngày tháng không thể nào quên

Sáng 2-9-2025, khi các đội hình máy bay của Không quân Việt Nam lần lượt xuất hiện trên bầu trời Hà Nội, hàng triệu người trên Quảng trường Ba Đình và xem qua truyền hình trực tiếp đã nín thở dõi theo. Trực thăng, CASA, Yak-130, L-39NG và Su-30MK2 - tất cả hòa vào nhau trong một bản hùng ca rực rỡ, nơi sức mạnh, kỷ luật và lòng yêu nước cùng cất tiếng.

Các biên đội bay qua Quảng trường Ba Đình trong sự ngưỡng mộ của người dân, trong tiếng reo hò của thế hệ trẻ và cả những giọt nước mắt xúc động của những cựu chiến binh - những người đã từng chiến đấu để mang lại bầu trời tự do hôm nay.

Các kỹ thuật viên kiểm tra các thông số của máy bay Yak-130 sau khi hạ cánh.

Mỗi lần cánh bay của Yak-130 hay L-39NG nghiêng nhẹ, đó không chỉ là thao tác kỹ thuật. Đó là lời chào của các phi công phương Nam gửi tới Thủ đô, cũng là lời tri ân của thế hệ hôm nay gửi tới thế hệ đi trước và khẳng định của Không quân Việt Nam về bản lĩnh, trình độ và sức mạnh đang không ngừng lớn mạnh.

Sau buổi bay chính thức, khi những chiếc phản lực lần lượt lăn bánh vào sân đỗ, nhiều phi công tháo mũ, bước xuống đất mà chân vẫn còn run vì xúc động. Tối hôm đó, ở hội trường tại sân bay Kép, các tổ bay và tổ kỹ thuật quây quần bên nhau.

Không ai hô khẩu hiệu, không ai nói những câu lớn lao, nhưng trong từng câu chuyện, từng ánh mắt, ai cũng hiểu rằng họ vừa trải qua một nhiệm vụ để đời. A80 không chỉ là một sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước, mà đối với lực lượng Không quân Việt Nam, đó còn là dấu mốc quan trọng thể hiện sự trưởng thành của lực lượng phi công trẻ, của các dòng máy bay huấn luyện - chiến đấu hiện đại và của quá trình đào tạo, huấn luyện bài bản tại Trường Sĩ quan Không quân.

Mùa Xuân 2026 đã đến, những phi công Yak-130 và L-39NG lại trở về với nhịp huấn luyện thường ngày ở vùng nắng ấm phương Nam. Nhưng trong mỗi người vẫn còn nguyên niềm tự hào khi nhớ về những ngày tháng ở Kép, về Đại lễ A80 thiêng liêng và những khoảnh khắc tuyệt vời được nhìn bầu trời Hà Nội từ trong khoang lái, họ hiểu rằng mình đang góp phần viết tiếp trang sử của đất nước.

A80 khép lại, nhưng ký ức về những chuyến bay tuyệt đẹp ấy sẽ còn theo các anh suốt đời binh nghiệp, như đôi cánh thép mạnh mẽ, tuổi trẻ nhiệt huyết và một Tổ quốc luôn ở trong tim của mỗi người!

QUỐC KHÁNH - TRẦN LƯU