Những cây cầu trên dòng Mã giang

Cây cầu Nguyệt Viên được đặt theo tên ngôi làng cổ giàu truyền thống hiếu học, lắng đọng giá trị lịch sử - văn hóa.

Một buổi chiều thu thong dong trên cầu Xuân Quang, hướng về làng Nhân Cao, xã Thiệu Quang. Dưới chân cầu, dòng Mã giang êm đềm trôi, mở ra một vùng cảnh sắc thiên nhiên vừa thơ mộng, trữ tình, vừa khoáng đạt, mênh mang. Đứng trước cảnh sắc ấy, người ta dễ muốn tìm một ý thơ, một câu văn đẹp để tán tụng vẻ nên thơ của đất trời.

Trước khi cầu Xuân Quang hiện diện, sông Mã là ranh giới tự nhiên giữa vùng đất Thiệu Quang (cũ) với khu vực phía Đông huyện Hoằng Hóa (cũ). Sự cách trở địa lý ấy ít nhiều khiến vùng đất Thiệu Quang trước đây gặp khó khăn, rào cản trong kết nối giao thương, khai thác tiềm năng và mở rộng không gian phát triển.

Sự cách trở ấy còn khiến những giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc của vùng đất này chưa có nhiều cơ hội được lan tỏa, biết đến rộng rãi. Nhắc đến Thiệu Quang gợi nhớ về “cái nôi” của Lễ hội Ngư võng phường, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Múa đèn chạy chữ, hát chèo chải cổ” - những dấu ấn kết tinh từ đời sống lao động, tín ngưỡng và tâm hồn của cư dân vùng sông nước. Đó không chỉ là những sinh hoạt văn nghệ hay lễ hội dân gian mà còn là ký ức cộng đồng được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Vậy nhưng, cũng bởi một phần cách trở địa lý mà bao thế hệ người dân bên này sông và nhiều nơi khác chưa có dịp tìm về, khám phá.

Vì lẽ đó, cầu Xuân Quang không đơn thuần là một công trình giao thông nối đôi bờ. Với vai trò kết nối Quốc lộ 1A, Quốc lộ 45 với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cây cầu mở thêm hướng giao thương, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và hình thành các khu công nghiệp trong vùng. Nhưng ở một chiều kích khác, đó còn là nhịp cầu mở lối để những miền đất hiểu nhau hơn, để các giá trị văn hóa không còn bó hẹp trong không gian làng xã mà có cơ hội lan tỏa, giao lưu và kết nối.

Khi khoảng cách địa lý được rút ngắn, việc giao lưu giữa các cộng đồng cư dân trở nên thuận lợi; những điểm đến lịch sử, văn hóa, những làng nghề và cảnh quan ven sông có thêm điều kiện hình thành các tuyến trải nghiệm, kết nối du lịch.

Cây cầu Nguyệt Viên bắc qua sông Mã được đặt theo tên của ngôi làng yên bình nép mình dưới chân cầu. Sử liệu về Hoằng Hóa ghi lại: “Trước kia khi văn minh sông nước còn thịnh thì Nguyệt Viên là bến đỗ của các thương thuyền. Bến Nguyệt Viên nhộn nhịp, trên bến, dưới thuyền, trăm người bán, vạn người mua. Các quan tổng, quan phủ cũng thường đến đây nghe hát và tiêu dao thơ phú nơi sông nước hữu tình”. Từ xa xưa, làng Nguyệt Viên được biết đến là nơi chú trọng việc học, có nhiều người thi cử đỗ đạt, lập nên công danh sự nghiệp nên thường được gắn với danh xưng “Làng khoa bảng”, “Làng đại khoa”.

Câu chuyện kết nối các giá trị lịch sử - văn hóa, đánh thức tiềm năng du lịch từ sự hiện diện của những cây cầu cũng đang được gợi mở từ sự kiện Lễ động thổ Gói thầu số 05 thuộc Dự án thành phần 1 (đoạn từ xã Hoằng Thanh đến phường Sầm Sơn) đã được tổ chức trọng thể vào cuối tháng 10 vừa qua. Đây là công trình quan trọng thuộc Dự án đầu tư xây dựng Tuyến đường bộ ven biển đoạn Hoằng Thanh - Sầm Sơn và đoạn Tiên Trang - Khu Kinh tế Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Điểm nhấn kiến trúc và hạ tầng nổi bật nhất của dự án là công trình cầu Cửa Hới bắc qua sông Mã. Trong tương lai, khi hoàn thành và đưa vào sử dụng, cây cầu không chỉ mang ý nghĩa kết nối giao thông mà còn góp phần mở rộng không gian đô thị, du lịch và giao thương ven biển, tạo nên hành trình khám phá, trải nghiệm du lịch biển Thanh Hóa độc đáo, hấp dẫn.

Sông Mã vẫn miệt mài chảy qua những miền đất, đời người. Trên dòng chảy ấy, những cây cầu nối tiếp nhau bắc nhịp mở hướng tương lai, để những giá trị ấy không nằm lại bên bờ ký ức mà tiếp tục được trao truyền, bồi đắp trong hành trình phát triển hôm nay và mai sau.