Những chính sách kinh tế có hiệu lực từ tháng 2/2026

Siết mạnh xử phạt vi phạm trong kinh doanh vàng

Ngày 25/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026.

Nghị định được kỳ vọng góp phần siết chặt kỷ cương thị trường tài chính - tiền tệ, đặc biệt là hoạt động kinh doanh vàng và dịch vụ trung gian thanh toán, qua đó nâng cao tính minh bạch và ổn định vĩ mô.

Theo quy định mới, các hành vi vi phạm phổ biến như mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần.

Những sai phạm về quy trình kinh doanh, bao gồm không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết công khai giá vàng, hoặc sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn theo quy định, có thể bị xử phạt từ 30 - 50 triệu đồng.

Đáng chú ý, mức phạt tăng mạnh đối với các hành vi gây rủi ro lớn cho thị trường. Cụ thể, kinh doanh vàng miếng không đúng quy định hoặc mang vàng trái phép qua biên giới có thể bị phạt từ 80 - 100 triệu đồng; các hành vi kinh doanh vàng khi chưa đủ điều kiện pháp lý, xuất nhập khẩu vàng sai ngành nghề đăng ký bị phạt 140 -180 triệu đồng. Mức xử phạt cao nhất, từ 300 - 400 triệu đồng, áp dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu không có giấy phép.

Nghị định cũng bổ sung chế tài đối với vi phạm trong lĩnh vực trung gian thanh toán, đặc biệt là ví điện tử. Các hành vi tiết lộ thông tin khách hàng, mua bán, cho thuê ví điện tử trái phép có thể bị phạt từ 50 - 120 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.

Ngoài phạt tiền, cơ quan quản lý có thể áp dụng biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép, với mức phạt dành cho tổ chức gấp đôi cá nhân.

Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 121/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định về thủ tục hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, có hiệu lực từ ngày 1/2/2026.

Theo thông tư, toàn bộ hoạt động khai hải quan được thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Tổ chức, cá nhân tham gia xuất khẩu, nhập khẩu sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID để đăng ký và thực hiện thủ tục, thay thế dần các phương thức truyền thống.

Việc chuẩn hóa và số hóa quy trình không chỉ rút ngắn thời gian thông quan mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí giấy tờ, nhân lực và hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đáng chú ý, người khai hải quan không phải nộp tờ khai hàng hóa trong nhiều trường hợp liên quan đến xử lý thuế như miễn, giảm, hoàn thuế; gia hạn, khoanh nợ, xóa nợ thuế; xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính, trừ trường hợp khai bằng tờ khai giấy theo quy định.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng được miễn nộp các chứng từ đã có trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc được trao đổi điện tử qua Cổng một cửa ASEAN và các cơ chế quốc tế liên quan.

Quy định về hành nghề chứng khoán

Ngày 26/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 135/2025/TT-BTC quy định về hành nghề chứng khoán, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường kỷ cương, minh bạch trên thị trường chứng khoán. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 9/2/2026.

Thông tư quy định cụ thể về chứng chỉ chuyên môn, chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử và chế độ tập huấn kiến thức bắt buộc đối với người hành nghề.

Đáng chú ý, quy định chuyển đổi từ chứng chỉ hành nghề chứng khoán bản giấy sang chứng chỉ điện tử, gắn với hệ thống công nghệ thông tin quản lý tập trung của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, được kỳ vọng giúp giảm chi phí hành chính, tăng hiệu quả giám sát và tạo thuận lợi cho các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ trong công tác quản trị nhân sự hành nghề.

Quy định mới về hoạt động quảng cáo trên mạng

Chính phủ ban hành Nghị định số 342/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của luật Quảng cáo. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến hoạt động quảng cáo trên mạng.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/2/2026. Nghị định gồm 5 chương 32 điều quy định về danh mục và yêu cầu đối với nội dung quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt; quảng cáo trên kênh chương trình chuyên quảng cáo; hoạt động quảng cáo trên mạng; quảng cáo trên màn hình chuyên quảng cáo có kết nối mạng; quảng cáo thương hiệu quốc gia trên đài truyền thanh cấp xã; quảng cáo trong nội dung phim; văn phòng đại diện của doanh nghiệp quảng cáo nước ngoài tại Việt Nam; trách nhiệm quản lý nhà nước.

Một trong những điểm đáng chú ý là nghị định quy định khá chặt chẽ về hoạt động quảng cáo trên mạng không ở vùng cố định.

Quảng cáo không ở vùng cố định là quảng cáo hiển thị tại vị trí, thời điểm không cố định trên giao diện dịch vụ trực tuyến, che khuất toàn bộ hoặc một phần nội dung chính và làm gián đoạn việc tiếp cận thông tin của người sử dụng.

Điều 17 của Nghị định quy định tính năng, biểu tượng để tắt quảng cáo phải bảo đảm việc quảng cáo được tắt chỉ với một lần tương tác; không có biểu tượng tắt quảng cáo giả hoặc biểu tượng tắt quảng cáo khó phân biệt, khó xác định.

Không có thời gian chờ tắt quảng cáo đối với quảng cáo dưới dạng hình ảnh tĩnh; thời gian chờ tắt quảng cáo tối đa là 5 giây đối với quảng cáo dưới dạng chuỗi hình ảnh chuyển động, video.

Ngoài ra, phải bố trí biểu tượng và hướng dẫn quy trình để người sử dụng thông báo nội dung quảng cáo vi phạm pháp luật và lựa chọn từ chối, tắt hoặc không tiếp tục xem quảng cáo không phù hợp.

Báo cáo quảng cáo vi phạm pháp luật phải được tiếp nhận, xử lý kịp thời và thông tin kết quả cho người sử dụng theo quy định của pháp luật.

Điều 18 của nghị định phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong ngăn chặn, gỡ bỏ quảng cáo vi phạm trên mạng.

Phương Linh (t/h)