Những chuyển biến tích cực từ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm vận hành

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội đã ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, điều hành, cải cách hành chính và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn cho thấy mô hình mới không chỉ góp phần tinh gọn bộ máy mà còn tạo động lực đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.

Cơ hội tạo dựng không gian phát triển mới

Đánh giá về kết quả sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Chương Dương Vũ Văn Tuân cho rằng đây là chủ trương lớn, mang tính đột phá của Trung ương và Thành phố nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của chính quyền cơ sở. Với xã Chương Dương, đây vừa là cơ hội mở ra không gian phát triển mới, vừa đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác quản lý trên địa bàn rộng, dân số đông.

Sau một năm vận hành, kinh tế - xã hội của xã tiếp tục phát triển ổn định. Tổng giá trị sản xuất ước đạt trên 1.216 tỷ đồng; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Thương mại, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp duy trì tăng trưởng; nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với xây dựng sản phẩm OCOP và du lịch trải nghiệm.

Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm; quốc phòng, an ninh được giữ vững; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng lên.
Đặc biệt, công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả nổi bật. Đến nay, xã đã tiếp nhận trên 12.000 hồ sơ hành chính, tỷ lệ giải quyết đạt 99%; 100% hồ sơ được số hóa; 100% cán bộ, công chức sử dụng chữ ký số và xử lý công việc trên môi trường điện tử; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt trên 97%.

"Những kết quả trên cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã thực sự phát huy hiệu quả, đưa chính quyền đến gần dân hơn, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn", ông Vũ Văn Tuân nhấn mạnh.

Thời gian tới, xã Chương Dương sẽ tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo của các tổ chức đảng, phát huy vai trò người đứng đầu, giữ vững đoàn kết trong hệ thống chính trị, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Từ "thụ động chờ kiến nghị" sang "chủ động đối thoại"

Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Hồi Nguyễn Xuân Phong cho biết, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương đã đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo, chuyển từ "quản lý hành chính" sang "quản trị địa bàn, phục vụ và kiến tạo phát triển".

Đảng ủy xã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo phương châm "6 rõ", bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, hiệu quả. Một số lĩnh vực dân sinh được giải quyết nhanh chóng, trong đó công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được triển khai sớm; chỉ sau một tháng vận hành đã cấp 7 giấy chứng nhận cho người dân.

Cùng với đó, xã đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin; 100% thôn được trang bị máy tính, máy in và internet băng thông rộng.

Một mô hình nổi bật là "Trực hành chính tại thôn", giúp người dân được hướng dẫn thực hiện dịch vụ công trực tuyến ngay tại cơ sở, đồng thời tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh, kiến nghị.

Trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng, môi trường và giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, xã đổi mới phương thức chỉ đạo theo hướng "giao việc rõ người, bám việc đến cùng, chịu trách nhiệm kết quả", chủ động đối thoại và xử lý từ sớm, từ xa.

Công tác cải cách hành chính được tăng cường, kỷ luật công vụ được siết chặt, chất lượng phục vụ người dân có nhiều chuyển biến. Năm 2025, chỉ số cải cách hành chính của xã được xếp loại Xuất sắc; mức độ hài lòng của người dân đạt 100%.

Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục hoàn thiện bộ máy theo hướng tinh gọn, đẩy mạnh số hóa quy trình hành chính, nâng cao hiệu quả các nền tảng số, đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Xuân Đỉnh ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, nổi bật là sự thay đổi từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ.

Hiện UBND phường thực hiện 861 nhiệm vụ theo quy định và phân cấp của Thành phố, trong đó có 526 nhiệm vụ theo luật định và 335 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền. Việc phân cấp mạnh đã giúp nhiều thủ tục được giải quyết ngay tại cơ sở, giảm đáng kể thời gian, chi phí và các khâu trung gian cho người dân, doanh nghiệp.

Từ khi vận hành mô hình mới, UBND phường đã ban hành hơn 342 văn bản chỉ đạo, điều hành; tiếp nhận và triển khai 36 quyết định ủy quyền cùng 18 quyết định giao quyền, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt hơn 11.033 tỷ đồng, vượt 103% chỉ tiêu Thành phố giao. Công tác quản lý đô thị, vệ sinh môi trường, cải cách hành chính và an sinh xã hội tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực.

Theo Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thường Sơn, thực tiễn cho thấy người dân và doanh nghiệp là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ việc phân cấp, phân quyền. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt đã góp phần nâng cao tính minh bạch cũng như chất lượng phục vụ.

Thời gian tới, phường sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đồng thời tập trung giải quyết các vấn đề về quản lý đô thị, môi trường, trật tự công cộng và nâng cao chất lượng tiếp công dân.

Nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của cấp cơ sở

Chia sẻ về những kết quả bước đầu của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Thượng Cát Vũ Thị Minh Hậu nhận định đây là bước chuyển quan trọng trong đổi mới tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở.

Trong năm đầu vận hành, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường đã đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; công tác tuyên truyền được triển khai đa dạng, góp phần tạo đồng thuận xã hội, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền.

Điểm nổi bật của mô hình là quy trình xử lý công việc được rút ngắn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân tiếp cận các dịch vụ công.

Đối với Hội Liên hiệp Phụ nữ, mô hình mới mở ra không gian hoạt động linh hoạt hơn, giúp Hội chủ động bám sát địa bàn, triển khai hiệu quả các hoạt động hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, chăm lo an sinh xã hội và xây dựng gia đình văn minh.

Trong thời gian tới, MTTQ và Hội Liên hiệp Phụ nữ phường sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân, tăng cường giám sát, phản biện xã hội, góp phần xây dựng phường Thượng Cát văn minh, hiện đại.

Nhà nước ngày càng ở gần hơn trong chất lượng phục vụ

Ở góc độ nghiên cứu và thực tiễn hành nghề, TS., Luật sư Hồ Minh Khánh, Trưởng khoa Luật Trường Đại học Duy Tân, Giám đốc Hãng luật MKLaw cho rằng giá trị lớn nhất của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không nằm ở số lượng đầu mối được tinh giản mà ở việc bộ máy có thực sự vận hành theo hướng gần dân, hiểu dân và phục vụ hiệu quả hơn.

Qua quá trình tiếp xúc với doanh nghiệp và người dân, ông ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong việc xác định cơ quan có thẩm quyền, rút ngắn quy trình giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động tư vấn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Đặc biệt, việc đối thoại giữa cơ quan công quyền với người dân ngày càng trực tiếp, thực chất hơn; tốc độ giải quyết thủ tục hành chính cũng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

"Mọi cải cách thể chế đều phải hướng tới mục tiêu để người dân và doanh nghiệp cảm nhận rằng Nhà nước ngày càng ở gần hơn - không phải ở khoảng cách địa lý, mà ở chất lượng phục vụ", TS., Luật sư Hồ Minh Khánh khẳng định.

Theo ông, nếu tiếp tục thực hiện tốt nguyên tắc phân cấp gắn với trách nhiệm, số hóa đi đôi với minh bạch và tinh gọn gắn với nâng cao chất lượng phục vụ thì mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ trở thành bước chuyển quan trọng trong xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và gần dân.

Thực hiện: Nguyễn Hương
Trình bày: Duy Anh