Ai rửa bát, ai đổ rác, ai đón con - Những 'cuộc chiến nhỏ' khiến gia đình rạn nứt

Ảnh minh họa

Câu chuyện quen thuộc từ bồn rửa bát

Chị Hạnh (35 tuổi, nhân viên văn phòng) kể, ngày nào đi làm về chị cũng thấy bồn rửa đầy bát. Chồng chị thường nói "Để tí anh làm", nhưng cái "tí" ấy kéo dài cho đến khi chị không chịu nổi nữa. Ban đầu là càu nhàu, sau thành cãi vã. Ở phía ngược lại, chồng chị Hạnh cũng đầy ấm ức: "Tôi đâu phải không làm. Tôi nghĩ việc nhà có thể linh hoạt. Nhưng cứ bị nhắc mãi, tôi thấy lúc nào mình cũng sai!".

Hai con người, hai cách nghĩ. Vấn đề thực chất không nằm ở… bát đĩa, mà ở cảm giác không được tôn trọng và không được ghi nhận. Một người thấy mình gánh vác quá nhiều, người kia lại cảm thấy bị kiểm soát. Đây là kịch bản quen thuộc trong rất nhiều gia đình trẻ.

"Cuộc chiến nhỏ" bắt nguồn từ đâu?

Qua tiếp xúc với nhiều gia đình, các chuyên gia tâm lý chỉ ra 3 nguyên nhân phổ biến:

Kỳ vọng ngầm: Mỗi người mang theo "chuẩn gia đình" được hình thành từ môi trường sống trước đó. Có người quen việc nhà phải làm ngay, có người quen dồn lại cuối ngày. Khi không nói rõ, kỳ vọng ngầm dễ biến thành thất vọng.

Phân công mơ hồ: Những câu nói như "Ai rảnh thì làm", "Thấy bẩn thì dọn tưởng linh hoạt nhưng thực chất là mầm mống của tranh cãi.

Giao tiếp mang tính buộc tội: Những câu như "Lúc nào anh cũng thế", "Có mỗi việc đó cũng không làm xong" khiến đối phương phòng thủ thay vì sẵn sàng hợp tác.

Hóa giải bằng những thay đổi rất nhỏ

Một buổi tối, vợ chồng chị Hạnh quyết định… không tranh cãi, cùng ngồi lại nói chuyện khi cả hai đều bình tĩnh. Chị nói: "Em không giận vì anh chưa rửa bát mà vì em thấy việc nhà là trách nhiệm chung, nhưng em đang gánh một mình". Chồng chị nhận ra vấn đề không nằm ở bát đĩa mà ở cảm giác bị bỏ rơi trong chính ngôi nhà của vợ.

Từ đó, họ thống nhất những nguyên tắc rất cụ thể:

- Nói rõ, đừng đoán ý nhau: Thay vì "Anh biết rồi mà", hãy nói thẳng: "Em mong anh rửa bát sau bữa tối, trước 9 giờ". Sự rõ ràng giúp giảm hiểu lầm và cảm giác bị nhắc nhở liên tục.

- Chia việc theo năng lực và nhịp sống, không theo giới: Ở nhà chị Hạnh, chồng nấu ăn, vợ rửa bát; cuối tuần cả hai cùng dọn dẹp. Khi việc được phân công phù hợp, cảm giác công bằng tăng lên.

- Việc nhà là trách nhiệm, không phải sự giúp đỡ: Cách nói "Anh giúp em…" vô tình đặt việc nhà là phần của phụ nữ. Khi coi đó là trách nhiệm chung, mỗi người sẽ chủ động hơn và ít so đo hơn.

- Ghi nhận thay vì soi lỗi: Mỗi lời ghi nhận đúng lúc, như "Hôm nay anh rửa bát sớm, em nhẹ cả người" có giá trị hơn nhiều lần phàn nàn. Sự ghi nhận tạo động lực cho thay đổi bền vững.

- Chấp nhận sự không hoàn hảo: Bát chưa sạch như mình mong, nhà dọn chưa gọn…, nếu không ảnh hưởng nghiêm trọng, hãy học cách bỏ qua. Gia đình không phải nơi để chấm điểm.

Khi có con, bài học càng quan trọng

Chị Lan, mẹ của hai con nhỏ, từng giật mình khi con hỏi: "Sao lúc nào bố mẹ cũng cãi nhau vì việc nhà?". Trẻ em học hỏi chính từ cách cha mẹ đối xử với nhau. Một gia đình thường xuyên "đấu khẩu" vì việc vặt dễ gieo vào con cảm giác bất an. Ngược lại, khi con thấy bố mẹ cùng làm, cùng nhường và biết nói lời cảm ơn, đó là những bài học sống động về hợp tác và tôn trọng. Việc nhà khi ấy không còn là gánh nặng, mà là chất keo gắn kết.

Thảo Chi