Những cuộc đời quẩn quanh trong bóng tối ma túy

TAND khu vực 3 - Bắc Ninh đã đưa ra xét xử lưu động hai vụ án hình sự đối với bị cáo Hoàng Văn Liệu và Nguyễn Phú Tính về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”.

Sáng ngày 07/4, trong khuôn viên của Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 tỉnh Bắc Ninh, một phiên tòa đặc biệt đã diễn ra. Không có những bức tường đá lạnh lẽo của phòng xử án truyền thống, nhưng bầu không khí vẫn trang nghiêm bởi sự hiện diện của công lý. TAND khu vực 3 - Bắc Ninh đã đưa ra xét xử lưu động hai vụ án hình sự đối với bị cáo Hoàng Văn Liệu và Nguyễn Phú Tính về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”. Đây không chỉ là một phiên xử bình thường, mà là một bài học đắt giá về sự trả giá cho những ai cố tình chà đạp lên cơ hội hoàn lương.

Hoàng Văn Liệu: Từ kẻ trộm gà đến tội phạm ma túy tái phạm

Bị cáo Hoàng Văn Liệu (SN 1987, trú tại thôn Sỏi, xã Bố Hạ, Bắc Ninh) có một bản lý lịch đầy vết trượt. Theo hồ sơ, Liệu vừa hoàn thành biện pháp cai nghiện bắt buộc 20 tháng vào tháng 6/2024. Trở về địa phương với quyết định quản lý sau cai kéo dài đến tháng 5/2026, Liệu dường như đã có một khởi đầu mới. Thế nhưng, sự thiếu bản lĩnh đã khiến anh ta gục ngã.

Vào sáng ngày 10/01/2026, Liệu mượn xe máy của bố đẻ, lén lút tìm đến khu vực nghĩa trang Ba Mô để mua ma túy. Tại đây, với số tiền 200.000 đồng tích cóp được từ lao động, thay vì mua thức ăn hay đồ dùng, Liệu lại đổi lấy một gói giấy bạc chứa cả Heroine và ma túy tổng hợp (Methamphetamine). Hình ảnh bị cáo run rẩy tiêm chất độc vào tĩnh mạch giữa những ngôi mộ lạnh lẽo tại nghĩa trang không chỉ thể hiện sự bế tắc của một con nghiện mà còn là sự thách thức đối với nỗ lực quản lý của chính quyền xã Bố Hạ.

Bị cáo Hoàng Văn Liệu tại phiên tòa.

Đáng nói hơn, để có tiền duy trì cơn nghiện, trong tháng 12/2025, Liệu đã liên tiếp thực hiện 03 vụ trộm cắp tài sản (gà và ngỗng) của những người hàng xóm lân cận. Dù trị giá tài sản chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng nó cho thấy bị cáo đã chà đạp lên cơ hội hoàn lương và để ma túy khống chế hoàn toàn lý trí.

Nguyễn Phú Tính: U50 và sự gục ngã sau hai tháng tự do

Trường hợp của bị cáo Nguyễn Phú Tính (SN 1978, trú tại thôn Cầu Đồng 10, xã Tân Yên) lại khiến nhiều người xót xa theo cách khác. Ở tuổi 48, cái tuổi lẽ ra phải là trụ cột gia đình, Tính lại tiếp tục lún sâu vào bùn lầy. Tính mới chỉ rời cơ sở cai nghiện vào tháng 10/2025. Chỉ vỏn vẹn 02 tháng sau khi hít thở bầu không khí tự do, Tính đã tìm đến “cái chết trắng”.

Theo cáo trạng, khoảng giữa tháng 12 năm 2025, Tính gặp một người đàn ông ở khu công nghiệp Đình Trám, phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh. Qua nói chuyện, biết người đàn ông này có bán ma túy nên Tính đã đưa cho người đàn ông 100.000 đồng mua 1 gói ma túy loại Heroine được gói bằng tờ giấy bạc. Tính cất giữ gói ma túy với mục đích khi nào có ham muốn thì sử dụng.

Khoảng 18 giờ ngày 29/12/2025, Tính đi bộ đến khu đô thị An Huy, xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh, thì nảy sinh ý định sử dụng ma túy nên đã đi vào hiệu thuốc tân dược “Minh Hằng”, xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh mua 01 chiếc xi lanh nhựa loại 5ml và 01 lọ nước cất với số tiền 5.000 đồng.

Sau đó, Tính đi bộ ra đoạn đường gần khu đất trống khu đô thị An Huy, thuộc thôn Đồi Đỏ, xã Tân Yên để sử dụng ma túy. Nhận thức việc sử dụng trái phép chất ma túy là vi phạm pháp luật nên vào ngày 30/12/2025, Tính đến Công an xã Tân Yên để tự thú và khai nhận hành vi trên.

Bị cáo Nguyễn Phú Tính tại phiên tòa.

Mặc dù Tính đã đến cơ quan công an tự thú – một tình tiết cho thấy sự hối hận muộn màng – nhưng theo quy định của pháp luật hiện hành, việc sử dụng ma túy khi đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện là hành vi không thể dung thứ bằng những biện pháp xử lý hành chính thông thường.

Những giọt nước mắt muộn màng

Phiên tòa lưu động thu hút sự chú ý của đông đảo học viên và nhân dân địa phương. Hội đồng xét xử đã làm việc một cách công tâm, khách quan, phân tích kỹ lưỡng từng tình tiết trong cáo trạng.

Cả Liệu và Tính đều bị truy tố theo điểm b khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đây là một điều luật mới nhằm siết chặt kỷ cương đối với những đối tượng đã được giáo dục, cai nghiện nhưng vẫn cố tình tái phạm trong thời gian quản lý sau cai.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 giữ quyền công tố tại tòa đã đưa ra những lập luận sắc bén: "Ma túy không chỉ là chất gây nghiện, nó là khởi đầu của tội ác. Các bị cáo đã được Nhà nước đầu tư nguồn lực để cai nghiện, được xã hội bao dung đón nhận trở về, nhưng các bị cáo đã đáp lại bằng sự tái phạm. Hành vi này không chỉ hủy hoại chính các bị cáo mà còn tạo ra gánh nặng lớn cho hệ thống an sinh và an ninh trật tự."

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 tại phiên tòa.

Tại tòa, bị cáo Hoàng Văn Liệu cúi đầu thừa nhận: "Bị cáo biết mình sai. Mỗi lần nhìn thấy bố mẹ già yếu, bị cáo lại hối hận, nhưng khi cơn nghiện kéo đến, bị cáo không làm chủ được mình. Bị cáo xin lỗi gia đình và bà con vì đã trộm cắp gà, ngỗng của họ".

Bị cáo Nguyễn Phú Tính cũng nghẹn ngào khi nói lời sau cùng: "Tôi xin Hội đồng xét xử cho tôi một mức án nhẹ để sớm được về chăm sóc con cái. Tôi thực sự muốn làm lại cuộc đời nhưng ma túy quá đáng sợ".

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cho rằng bản án phải đủ nghiêm để răn đe chung. Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Hoàng Văn Liệu 2 năm 3 tháng tù; bị cáo Nguyễn Phú Tính 2 năm 2 tháng tù. Những bản án này là cái kết cục tất yếu cho sự lầm lạc.

Ý nghĩa giáo dục và sức lan tỏa của phiên tòa lưu động

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Văn Toản, Chánh án TAND Khu vực 3 – Bắc Ninh cho biết: Hai vụ án của bị cáo Liệu và Tính là những trường hợp điển hình cho sự phức tạp của tội phạm ma túy hiện nay. Điểm chung của họ là đều đã hoàn thành cai nghiện bắt buộc và đang trong thời gian quản lý sau cai tại địa phương. Điều này cho thấy tính chất nguy hiểm của việc tái nghiện. Nó không chỉ đơn thuần là hành vi vi phạm sức khỏe cá nhân, mà theo quy định mới của Bộ luật Hình sự, đây là hành vi cấu thành tội phạm hình sự. Việc xét xử hôm nay thể hiện quan điểm nhất quán của pháp luật: Không có sự thỏa hiệp với ma túy, đặc biệt là với những người đã được giáo dục nhưng vẫn tái phạm.

“Chúng tôi quyết định tổ chức phiên tòa lưu động tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 vì đây là nơi nuôi dưỡng, giáo dục hàng trăm học viên đang nỗ lực từng ngày để cai nghiện. Việc tổ chức phiên tòa lưu động ngay tại đây giúp các học viên nhìn thấy thực tế khách quan nhất: Nếu họ không quyết tâm, nếu họ buông xuôi sau khi trở về, thì việc đứng trước bục khai báo tại tòa là kết quả tất yếu. Chúng tôi muốn tạo ra một "liều vaccine" tinh thần mạnh mẽ, giúp học viên hiểu rằng pháp luật luôn bảo vệ sự hoàn lương nhưng cũng trừng trị nghiêm khắc sự “bội tín với cộng đồng”.

Thẩm phán Chu Mạnh Hà, Phó Chánh án TAND khu vực 3 – Bắc Ninh, Chủ tọa phiên tòa xét xử bị cáo Hoàng Văn Liệu.

Thẩm phán Chu Mạnh Hà, Phó Chánh án TAND khu vực 3 – Bắc Ninh, Chủ tọa phiên tòa xét xử bị cáo Hoàng Văn Liệu chia sẻ: Qua hai vụ án này, chúng ta thấy rằng quản lý sau cai là một giai đoạn cực kỳ nhạy cảm. Chỉ chính quyền thôi là chưa đủ. Gia đình cần là điểm tựa vững chắc nhất, đừng kỳ thị mà hãy giám sát chặt chẽ bằng tình thương.

Đồng thời, xã hội cần tạo cơ hội việc làm để họ không có thời gian rảnh rỗi sa đà vào thói quen cũ. Tuy nhiên, yếu tố tiên quyết vẫn là bản lĩnh của người cai nghiện. Nếu không có "nội lực" chống lại sự cám dỗ, mọi sự trợ giúp bên ngoài đều vô ích. Bản án hôm nay dành cho Liệu và Tính là 26-27 tháng tù giam, nhưng "bản án" lớn nhất chính là sự mất niềm tin từ người thân và những ân hận muộn màng.

Phiên tòa kết thúc khi nắng đã lên cao. Các học viên tại Cơ sở cai nghiện số 2 trở về khu sinh hoạt với những khuôn mặt trầm tư. Những lời khai của Liệu và Tính đã vẽ nên một bức tranh xám xịt về tương lai của những kẻ tái nghiện.

Theo Thẩm phán Bùi Tư Duy Phó Chánh án TAND khu vực 3 – Bắc Ninh, Chủ tọa phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Phú Tính: Thành công của phiên tòa lưu động lần này là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 và TAND khu vực 3 và chính quyền địa phương. Công tác đảm bảo an ninh được thực hiện nghiêm ngặt, quy trình tố tụng diễn ra đúng quy định, tạo nên một môi trường pháp lý mẫu mực cho công tác tuyên truyền.

“Việc phổ biến Điều 256a Bộ luật Hình sự là vô cùng cấp thiết. Trước đây, nhiều người vẫn lầm tưởng "sử dụng ma túy" chỉ bị phạt hành chính hoặc đi cai nghiện lại. Nhưng hiện nay, với những đối tượng đang trong thời hạn quản lý sau cai hoặc đã bị xử phạt hành chính mà tái phạm, hình phạt tù là khó tránh khỏi”, Thẩm phán Duy nhấn mạnh.

Thẩm phán Bùi Tư Duy Phó Chánh án TAND khu vực 3 – Bắc Ninh, chủ tọa phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Phú Tính.

Phiên tòa ngày 07/4 tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 tỉnh Bắc Ninh đã khép lại với những bản án nghiêm minh. Nhưng ý nghĩa của nó sẽ còn lan tỏa lâu dài. Đối với Liệu và Tính, quãng thời gian thi hành án sắp tới sẽ là cơ hội cuối cùng để họ thực sự suy ngẫm về cuộc đời.

Còn đối với cộng đồng, đó là bài học về sự cảnh giác. Và đối với hàng trăm học viên tại cơ sở, đó là lời nhắc nhở: Ma túy là con đường một chiều dẫn đến vực thẳm, và chỉ có ý chí sắt đá mới giúp họ quay ngược trở lại với ánh sáng của cuộc đời bình thường. Những phiên tòa lưu động chính là vũ khí sắc bén để bảo vệ sự bình yên cho nhân dân và gieo mầm hy vọng cho những người lầm đường biết quay đầu.