Những dấu hỏi từ FIFA ASEAN Cup 2026

 Khoảnh khắc vui đùa của tuyển Việt Nam trong buổi tập chuẩn bị cho trận tranh hạng ba với Malaysia. Ảnh: Minh Chiến

Tranh cãi từ lượt trận cuối bảng A

Bóng đá vốn có những trận đấu điên rồ. Nhưng điên rồ đến mức cùng một lượt trận, một đội thắng 6 - 0, một đội thắng 9 - 2, rồi đội thắng 6 - 0 vẫn phải đứng nhìn đối thủ vào chung kết, thì người hâm mộ có quyền đặt câu hỏi.

Malaysia bước vào lượt trận cuối bảng A với 4 điểm, hiệu số +3, nhỉnh hơn Indonesia. Họ hiểu rằng, phải thắng đậm Singapore để tự quyết tấm vé vào chung kết. Và Malaysia đã làm đúng điều đó khi giành chiến thắng với tỷ số 6 - 0.

Bergson lập hat-trick, Paulo Josue, Wilkin và Bashah Syahir góp phần tạo nên một chiến thắng mà xét trên bảng tỷ số, trên diễn biến sân cỏ, Malaysia đã làm rất tốt phần việc của mình. Nhưng rồi, họ phải ngồi nhìn, bởi ở trận đấu cùng giờ, Indonesia thắng Bangladesh 9 - 2.

Điều đáng nói nằm ở 7 phút cuối cùng. Phút 90, Indonesia dẫn 7 - 1. Ban đầu, trọng tài thông báo 2 phút bù giờ. Malaysia khi ấy đang dẫn 5 - 0 và tiếp tục gia tăng cách biệt. Nếu trận Indonesia - Bangladesh kết thúc với tỷ số 7 - 1, cuộc đua vẫn nghiêng về Malaysia.

Rồi Bangladesh ghi bàn ở phút bù giờ. Và thời gian bù giờ được kéo từ 2 lên 7 phút. Indonesia tận dụng 5 phút được cộng thêm để ghi 2 bàn, thắng 9 - 2. Hai bàn ấy thay đổi hoàn toàn cục diện. Indonesia và Malaysia cùng 7 điểm, cùng hiệu số +9, nhưng Indonesia ghi nhiều bàn hơn nên đứng đầu bảng và vào chung kết.

Không thể chỉ nhìn vào 2 bàn thắng cuối trận mà kết luận đã có khuất tất ở trận đấu này. Bởi, việc điều chỉnh thời gian bù giờ có thể xuất phát từ những tình huống phát sinh trong thời gian thi đấu bù giờ. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, 5 phút được cộng thêm ấy đã trực tiếp tạo ra khoảng thời gian để Indonesia ghi 2 bàn và “thay” Malaysia vào chung kết.

Đây chính là điều khiến người hâm mộ đặt câu hỏi. Bóng đá có thể bất ngờ, có thể xuất hiện những tình huống bóng dội xà, thủ môn… trượt chân, chói mắt…, mà ta thường gọi là “may - rủi”, nhưng tính minh bạch của bóng đá thì không thể là chuyện may rủi.

Bangladesh thua 2 - 9, ngay lập tức phải hứng chịu làn sóng phản ứng dữ dội từ người hâm mộ. Một số CĐV thậm chí sử dụng cụm từ “match fixing” (hiểu nôm na là dàn xếp tỷ số), đặt nghi vấn về màn trình diễn của đội nhà. Tất nhiên, đây vẫn là cáo buộc, là nghi vấn từ người hâm mộ, chưa phải bằng chứng cho thấy trận đấu bị dàn xếp tỷ số.

Dĩ nhiên, một trận đấu bất thường chưa đủ để kết luận về sự tiêu cực của cả giải đấu. Thế nhưng, khi diễn biến trên sân có quá nhiều điều bất thường thì việc người hâm mộ đặt dấu hỏi về tính minh bạch là điều hoàn toàn dễ hiểu.

Cần sự thay đổi

FIFA ASEAN Cup 2026 không chỉ có một câu chuyện gây tranh cãi. Trước giải, Trung Quốc - đội từng nhận lời tham dự - bất ngờ rút lui. FIFA sau đó phải tìm đội thay thế và Pakistan được lựa chọn. Pakistan là đội bóng đứng hạng 198 thế giới, bị đánh giá là có khoảng cách đáng kể về trình độ so với Trung Quốc. Trong khi đó, Ấn Độ cũng khiến giải đấu thêm bất ổn khi tuyên bố rút lui.

Rồi chuyện bản quyền truyền hình được chào bán với mức 3 triệu USD, trong khi truyền thông Thái Lan cho rằng, mức giá này quá cao nếu đặt cạnh chất lượng giải đấu.

Một giải đấu muốn sống lâu phải có chất lượng chuyên môn, tính cạnh tranh và trên hết là niềm tin. FIFA ASEAN Cup 2026 có giải thưởng lớn, có thương hiệu FIFA và có những trận cầu nhiều bàn thắng. Nhưng nhiều bàn thắng không đồng nghĩa với nhiều giá trị, sức hấp dẫn và niềm tin.

Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu giải đấu này có tiếp tục tồn tại? Câu trả lời là có nhưng không phải theo cách thức vận hành hiện tại.

Với mục tiêu là tạo thêm sân chơi cho bóng đá Đông Nam Á, tăng tính cạnh tranh trên bảng xếp hạng FIFA, tạo cơ hội thi đấu và hỗ trợ tài chính cho các đội tuyển, để tồn tại lâu dài, FIFA cần giải quyết những vấn đề đang làm người hâm mộ nghi ngờ liên quan đến chất lượng các đội tham dự, tiêu chuẩn tổ chức, tính nhất quán trong điều hành trận đấu và nhất là sự minh bạch đối với những tình huống có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả.

Về phía tuyển Việt Nam có nên tiếp tục tham dự hay không? Thay vì trả lời “có” hoặc “không”, chúng ta cần nhìn nhận giải đấu này có giá trị đến đâu đối với mục tiêu của mình, có ảnh hưởng gì đến hình ảnh, thứ hạng và niềm tin về sân chơi này.