Những điểm đáng chú ý trong dự thảo sửa đổi Luật Trẻ em vừa trình Quốc hội xem xét

Phân định thẩm quyền, tăng tính chủ động cho cấp xã

Theo Tờ trình của Chính phủ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật thuộc lĩnh vực y tế, trẻ em, an sinh đề xuất điều chỉnh nhiều quy định của Luật Trẻ em, nhằm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, phân định thẩm quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Đối với Luật Trẻ em, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về phân định thẩm quyền trong thực hiện kế hoạch hỗ trợ, can thiệp; lập, cập nhật và quản lý danh sách cá nhân, người đại diện gia đình đăng ký nhận chăm sóc thay thế; điều phối việc lựa chọn cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế.

Dự thảo cũng điều chỉnh thẩm quyền quyết định giao trẻ em cho cơ sở trợ giúp xã hội thuộc cấp xã, cấp tỉnh thực hiện chăm sóc thay thế, đồng thời sửa đổi quy định về theo dõi, đánh giá trẻ em được nhận chăm sóc thay thế.

Một nội dung đáng chú ý là việc điều chỉnh các quy định để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy. Theo đó, tại khoản 2 Điều 51, dự thảo thay cụm từ “Cơ quan lao động - thương binh và xã hội” bằng “Bộ Y tế, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về trẻ em”.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo đồng thời đề xuất thay cụm từ “cấp huyện” bằng “cấp xã” tại khoản 1 Điều 79; sửa đổi Điều 82 trên cơ sở gộp Điều 82 và Điều 84 của Luật Trẻ em hiện hành. Theo phương án này, trách nhiệm quản lý nhà nước về trẻ em trước đây thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ được chuyển sang Bộ Y tế.

Đối với công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, dự thảo sửa đổi quy định về trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Công an, trong đó giao Bộ Công an chủ trì công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Đáng chú ý, khoản 4 Điều 90 được đề xuất sửa đổi theo hướng giao UBND cấp xã phân công nhiệm vụ cụ thể về thực hiện quyền trẻ em, bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em trong số nhân lực thuộc quyền quản lý. Quy định này nhằm tăng tính chủ động, linh hoạt cho chính quyền cấp xã trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ trẻ em.

Đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm thống nhất pháp luật

Bên cạnh việc phân định thẩm quyền, dự thảo đề xuất bãi bỏ một số quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ chăm sóc trẻ em, theo định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh.

Cụ thể, dự thảo bãi bỏ quy định về điều kiện thành lập, đăng ký hoạt động của cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tại Điều 56 và quy định về thẩm quyền thành lập, cấp đăng ký hoạt động đối với các cơ sở này tại Điều 57. Việc sửa đổi được đặt trong bối cảnh các quy định mang tính “tiền kiểm” đã được bãi bỏ theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP.

Để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, dự thảo sửa đổi khoản 5 Điều 44 về độ tuổi phổ cập giáo dục mầm non. Theo đó, quy định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi được điều chỉnh để phù hợp với Luật Giáo dục năm 2025, trong đó quy định Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 tuổi đến 6 tuổi.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 51 được bổ sung quy định về tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm xâm hại trẻ em theo pháp luật về tố tụng hình sự. Điều 58 và Điều 59 cũng được chỉnh lý nhằm duy trì các cơ chế quản lý cần thiết, tránh tạo khoảng trống pháp lý sau khi bãi bỏ những điều kiện mang tính “tiền kiểm”.

Các nội dung sửa đổi trên hướng tới hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo vệ, chăm sóc trẻ em, đồng thời bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính hiện nay./.