Những điểm mới trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) vừa trình Quốc hội xem xét

Sáng 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội

Hoàn thiện chính sách đất đai, chuyển trọng tâm sang công cụ kinh tế

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật đặt ra 3 mục tiêu lớn: thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng; giải quyết những vấn đề cấp bách từ thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn để giải phóng nguồn lực đất đai; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, dự thảo xác định quản lý đất đai theo chức năng là tài nguyên, tài sản và nguồn lực, xét cả diện tích, chất lượng và không gian sử dụng. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế ngăn ngừa, xử lý vi phạm, khắc phục lãng phí, thất thoát và khiếu kiện, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo gồm 13 chương, 112 điều, giảm 3 chương và 148 điều so với Luật Đất đai năm 2024. Các quy định liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất tiếp tục được quy định trong Luật; những nội dung chi tiết về trình tự, thủ tục được giao Chính phủ quy định.

Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, dự thảo không quy định quy hoạch sử dụng đất mà tập trung vào nội dung sử dụng đất trong quy hoạch tỉnh. Kế hoạch sử dụng đất cấp xã được xây dựng theo hướng đơn giản, số hóa, tích hợp các nội dung liên quan để phục vụ quản lý nhà nước.

Đối với tài chính đất đai và giá đất, dự thảo bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất, đồng thời hoàn thiện cơ chế định giá thông qua bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất. Việc định giá phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về tách thửa, hợp thửa; hoàn thiện quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất và chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo.

Đề nghị rà soát kỹ quy hoạch, giá đất và thủ tục cấp giấy chứng nhận

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị quy định rõ trong Luật những nội dung quản lý nhà nước có tác động lớn đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và cộng đồng.

Đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát, bảo đảm thống nhất với các quy định hướng dẫn Luật Quy hoạch. Riêng kế hoạch sử dụng đất cấp xã, cần tinh giản thực chất hệ thống quy hoạch, làm rõ mục đích, vai trò và ý nghĩa của công cụ này theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội

Ủy ban cũng đề nghị hoàn thiện quy định về đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo hướng cải cách thủ tục, đẩy mạnh ứng dụng KHCN và chuyển đổi số, đồng thời có giải pháp xử lý dứt điểm các trường hợp tồn đọng.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát các vướng mắc về giá đất tại khu, cụm công nghiệp được đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước và việc định giá tài sản công là trụ sở làm việc để cho thuê, khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai, góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH.