Những điểm mấu chốt trong thỏa thuận khung 3 bên Mỹ - Israel - Lebanon

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chứng kiến lễ ký kết thỏa thuận khung giữa Israel và Lebanon tại Washington ngày 26-6-2026

Dưới đây là những điểm cốt lõi nhất trong thỏa thuận gồm 14 điểm vừa được ký kết tại Washington.

Văn bản mang tính bước ngoặt này tập trung vào lộ trình khôi phục chủ quyền, giải giáp các lực lượng vũ trang nằm ngoài chính phủ và thiết lập các vùng an ninh thực địa.

Hướng tới hòa bình lâu dài và giải giáp vũ khí triệt để

Mở đầu văn kiện, Israel và Lebanon dưới sự bảo trợ của Mỹ cùng khẳng định mục tiêu chung là đạt được một nền hòa bình và an ninh bền vững.

Hai quốc gia láng giềng tuyên bố ý định chấm dứt dứt điểm xung đột, giải quyết tận gốc các nguyên nhân cốt lõi và tiến tới chính thức chấm dứt mọi trạng thái chiến tranh giữa hai nước.

Nguyên tắc cốt lõi về chủ quyền và rút quân

Thỏa thuận xác định sẽ đạt được "tiến trình không thể đảo ngược" để giải quyết mọi tranh chấp thông qua các cuộc đàm phán song phương trực tiếp dưới sự trung gian của Mỹ.

Theo đó, Quân đội Chính phủ Lebanon (LAF) sẽ khôi phục chủ quyền hiệu quả trên toàn bộ lãnh thổ quốc gia.

Điều này chỉ được thực hiện song song với một quy trình "giải giáp vũ khí có sự kiểm chứng" đối với các nhóm vũ trang phi nhà nước, chủ yếu nhắm vào lực lượng Hezbollah và phá dỡ các cơ sở hạ tầng quân sự liên quan.

Quy trình này hoàn tất sẽ cho phép Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) từng bước rút quân hoàn toàn khỏi lãnh thổ Lebanon.

Mô hình "Vùng thí điểm" và cơ chế nhóm làm việc

Để hiện thực hóa lộ trình rút quân và tiếp quản thực địa, hai bên đã thống nhất thiết lập hai "vùng thí điểm" đầu tiên làm bàn đạp trước khi mở rộng ra các khu vực khác bằng sự đồng thuận chung.

Quân đội Chính phủ Lebanon (LAF) sẽ dần đảm nhận toàn bộ trách nhiệm an ninh tại các vùng thí điểm này sau khi xác nhận các nhóm vũ trang phi nhà nước đã được giải giáp.

Ngay khi vùng thí điểm do chính quyền trung ương Lebanon độc quyền kiểm soát, các nỗ lực tái thiết quốc tế sẽ lập tức kích hoạt, cho phép người dân tị nạn an toàn trở về nhà dưới sự giám sát chặt chẽ từ phía Mỹ.

Chính phủ Lebanon tái khẳng định cam kết tái lập quyền độc quyền sử dụng vũ lực của nhà nước, đảm bảo các nhóm vũ trang nằm ngoài chính phủ sẽ không còn bất kỳ vai trò quân sự, an ninh hay năng lực vũ trang nào ở bất kỳ đâu trên lãnh thổ Lebanon.

Để làm được điều này, Beirut kêu gọi sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế, đặc biệt là các quốc gia Arab dưới sự dẫn dắt của Mỹ.

Lập trường của Israel về biên giới lãnh thổ

Trong văn kiện thỏa thuận, phía Israel cho rằng các hành động quân sự của nước này tại Lebanon hoàn toàn chỉ là hệ quả tất yếu nhằm đáp trả các đợt tấn công và mối đe dọa trực tiếp từ các nhóm vũ trang phi nhà nước, đặc biệt là Hezbollah.

Bên cạnh các điều khoản an ninh bổ sung sẽ được hai nước tiếp tục thảo luận, Chính phủ Israel đưa ra lời khẳng định mang tính cam kết quốc tế: "Chính phủ Israel tuyên bố tuyệt đối không có bất kỳ tham vọng nào về mặt lãnh thổ đối với Lebanon".

Ngay sau thỏa thuận khung này, hai nước sẽ lập tức thành lập các nhóm làm việc chung để bắt tay vào soạn thảo văn kiện Hiệp định Hòa bình và An ninh toàn diện dưới sự thúc đẩy và điều phối trực tiếp từ Washington.

Theo AP