Những điểm mới trong quy tắc ứng xử của nhà giáo

Thông tư số 03/2026/TT-BGDĐT quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Ảnh minh họa.

Không phân biệt đối xử, bảo vệ tối đa quyền lợi người học

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Thông tư 03 là quy định cụ thể, rõ ràng về ứng xử của nhà giáo với người học. Theo đó, nhà giáo phải có thái độ mẫu mực, bao dung, yêu thương, trách nhiệm; phản hồi, nhận xét, khen thưởng hay phê bình phù hợp với đối tượng, hoàn cảnh và tâm sinh lý lứa tuổi. Việc đánh giá người học phải dựa trên năng lực thực chất, không thiên vị, không định kiến, nhằm tạo động lực cho sự phấn đấu và phát triển toàn diện của học sinh, sinh viên.

Đáng chú ý, Thông tư 03 nhấn mạnh yêu cầu không phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức. Nhà giáo không được xúc phạm danh dự, nhân phẩm, gây tổn thương, trù dập, bạo hành hay xâm hại người học; đồng thời có trách nhiệm kịp thời báo cáo với lãnh đạo và cơ quan chức năng khi phát hiện học sinh bị bạo lực, xâm hại.

Bên cạnh đó, Thông tư 03 cũng quy định nhà giáo không được ép buộc người học tham gia các hoạt động mang tính "tự nguyện", không công khai thông tin cá nhân của người học trái quy định, không gian lận hay cố ý làm sai lệch kết quả trong tuyển sinh, kiểm tra, đánh giá.

Xây dựng văn hóa ứng xử chuẩn mực trong đội ngũ sư phạm

Không chỉ với người học, Thông tư 03 còn quy định về ứng xử giữa nhà giáo với đồng nghiệp và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục. Theo đó, nhà giáo phải trung thực, chân thành, đoàn kết, có tinh thần hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động nghề nghiệp.

Thông tư yêu cầu nhà giáo tôn trọng, lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp; tích cực trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau; không xúc phạm, chia rẽ, gây mất đoàn kết nội bộ; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hay công khai thông tin của đồng nghiệp trái quy định.

Đối với cán bộ quản lý, nhà giáo có trách nhiệm chấp hành sự phân công, chỉ đạo trong phạm vi nhiệm vụ được giao; lắng nghe và cầu thị tiếp thu góp ý; đồng thời chủ động tham mưu, nêu rõ chính kiến một cách xây dựng. Thông tư cũng nhấn mạnh việc không thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi sai phạm của cán bộ quản lý, qua đó góp phần tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm trong quản trị nhà trường.

Gắn kết gia đình, nhà trường, xã hội

Trong ứng xử với cha mẹ hoặc người giám hộ của người học, Thông tư 03 yêu cầu nhà giáo chủ động, kịp thời trao đổi thông tin trung thực về tình hình học tập, rèn luyện của người học cũng như chương trình, kế hoạch giáo dục, trên cơ sở tuân thủ thẩm quyền quản lý. Nhà giáo được khuyến khích tạo điều kiện để phụ huynh tham gia vào các hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của học sinh.

Đồng thời, Thông tư 03 cũng nghiêm cấm các hành vi xúc phạm, áp đặt, vụ lợi, ép buộc cha mẹ hoặc người giám hộ tham gia các hoạt động trái quy định hoặc mang tính tự nguyện không đúng bản chất.

Ở phạm vi rộng hơn, Thông tư 03 khẳng định trách nhiệm xã hội của nhà giáo. Theo đó, nhà giáo cần phát huy tinh thần tự nguyện, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường, từ thiện, nhân đạo, chăm lo cho các đối tượng yếu thế; đồng thời tham gia xây dựng xã hội học tập, phát triển văn hóa đọc, khuyến học, khuyến tài.

Đặc biệt, trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, Thông tư 03 yêu cầu nhà giáo chủ động lan tỏa những giá trị nhân văn, hình ảnh đẹp, hành vi ứng xử văn hóa; tham gia truyền thông, tuyên truyền về giáo dục, đồng thời đấu tranh, phản bác tin giả liên quan đến lĩnh vực giáo dục và đội ngũ nhà giáo trên các kênh chính thống.

Ngọc Ánh