Những điểm mới về thuế giá trị gia tăng doanh nghiệp cần cập nhật

Thời điểm xác định thuế đã thay đổi

Chia tại buổi đối thoại giữa Thuế TP. Hồ Chí Minh với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trên địa bàn vừa được tổ chức, đại diện các doanh nghiệp FDI cho biết, hiện đang gặp ba nhóm vướng mắc lớn gồm hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT), chính sách ưu đãi thuế và chuyển giá. Trong đó, thời gian xử lý hoàn thuế kéo dài vẫn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều nhà đầu tư nước ngoài.

Từ đó, các doanh nghiệp đề xuất cơ quan Thuế cần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hoàn thuế (có thể xem xét hoàn trước 80% đối với chứng từ hợp lệ). Đồng thời, linh hoạt hơn khi áp dụng tiêu chuẩn phân tích điểm trung vị trong chuyển giá.

Nhằm cung cấp cho các doanh nghiệp những điểm mới liên quan thuế GTGT, bà Trần Thị Nga – Phòng Nghiệp vụ Dự toán Pháp chế (Thuế TP. Hồ Chí Minh) cho biết, hiện nay khung pháp lý về thuế GTGT đã tương đối đầy đủ với Luật Thuế GTGT số 48 đã được sửa đổi, bổ sung; các nghị định hướng dẫn thi hành cùng Thông tư số 69/2025. Song song đó, chính sách giảm thuế GTGT vẫn đang tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026.

Bà Trần Thị Nga – Phòng Nghiệp vụ Dự toán Pháp chế (Thuế TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ những điểm mới về thuế giá trị gia tăng mà doanh nghiệp cần cập nhật. Ảnh: Việt Dũng.

Một trong những nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là quy định về thời điểm xác định thuế GTGT. Cụ thể, đối với hoạt động bán hàng hóa, thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế được xác định tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua hoặc thời điểm lập hóa đơn. Trong khi đó, với hoạt động cung ứng dịch vụ, thời điểm xác định thuế là thời điểm hoàn thành việc cung ứng hoặc thời điểm lập hóa đơn.

“Quy định mới đã kéo thời điểm xác định nghĩa vụ thuế tiến gần hơn với thời điểm lập hóa đơn. Qua đó tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong công tác hạch toán và quản trị nghĩa vụ thuế”, bà Nga chia sẻ.

Một điểm mới khác liên quan đến điều chỉnh thuế GTGT đầu vào khi phát hiện sai sót. Theo Luật Quản lý thuế hiện hành, doanh nghiệp được thực hiện điều chỉnh trong thời hạn 5 năm trước thời điểm cơ quan chức năng công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.

Trong đó, nếu sai sót làm tăng số thuế phải nộp hoặc làm giảm số thuế được hoàn thì doanh nghiệp phải kê khai bổ sung đúng vào kỳ phát sinh sai sót. Ngược lại, nếu việc điều chỉnh chỉ ảnh hưởng đến số thuế được khấu trừ hoặc làm giảm nghĩa vụ thuế ở kỳ hiện tại thì doanh nghiệp được phép kê khai tại thời điểm phát hiện sai sót.

Đối với hàng hóa mua theo hình thức trả chậm hoặc trả góp, doanh nghiệp hiện được khấu trừ thuế GTGT đầu vào ngay tại thời điểm mua nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, nếu không có chứng từ thanh toán hợp lệ thì phải điều chỉnh lại số thuế đầu vào đã khấu trừ trước đó. Khi doanh nghiệp hoàn tất thanh toán không dùng tiền mặt đối với các hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên theo quy định, số thuế này tiếp tục được đưa vào diện khấu trừ.

Ngoài ra, đối với hoạt động xây dựng ngoài địa bàn nơi đặt trụ sở, doanh nghiệp cần lưu ý quy định phân bổ thuế GTGT. Theo đó, nhà thầu ký trực tiếp với chủ đầu tư phải thực hiện kê khai theo mẫu 05/GTGT và xác định số thuế phải nộp cho từng địa phương với tỷ lệ 1% trên doanh thu. Sau đó, phần đã nộp sẽ được tổng hợp và thực hiện bù trừ tại trụ sở chính.

Nhiều điểm mới trong chính sách hoàn thuế

Bên cạnh nội dung kê khai và khấu trừ, Thuế TP.HCM cũng lưu ý doanh nghiệp cập nhật các quy định mới về hoàn thuế GTGT.

Pháp luật thuế GTGT đã bổ sung thêm trường hợp hoàn thuế đối với cơ sở sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế suất GTGT 5%.

Đối với nhóm doanh nghiệp sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất thuế GTGT 5%, điều kiện để được hoàn thuế là số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ phải từ 300 triệu đồng trở lên và phát sinh liên tục trong thời gian 12 tháng hoặc 4 quý.

Theo cơ quan thuế, doanh nghiệp cần lưu ý điều kiện này để chủ động tính toán thời điểm lập hồ sơ hoàn thuế phù hợp.

Đáng chú ý, một điểm mới khác là dự án đầu tư mở rộng hiện đã được bổ sung vào diện được xem xét hoàn thuế. Đồng thời, thời hạn nộp hồ sơ hoàn thuế cũng được quy định rõ hơn. Theo đó, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trong vòng 1 năm kể từ thời điểm dự án chính thức đi vào hoạt động.

“Điều này giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị hồ sơ và hoàn thiện thủ tục thay vì phải thực hiện ngay khi dự án vận hành. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng cần cập nhật việc thay đổi phạm vi các trường hợp được hoàn thuế”, đại diện Thuế TP.HCM chia sẻ.

Theo quy định mới, không còn áp dụng hoàn thuế đối với các trường hợp chuyển đổi sở hữu, chia, tách hoặc hợp nhất doanh nghiệp như trước đây. Hiện nay, việc hoàn thuế chủ yếu áp dụng trong các trường hợp giải thể hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định.

Ngoài ra, chính sách hoàn thuế hiện hành cũng đã bãi bỏ quy định người bán phải kê khai, nộp thuế thì người mua mới được hoàn thuế.