Những điều không thể tin nổi về 'vết sẹo' dài 4.000 km, sâu 7 km trên Sao Hỏa
Nếu đặt lên Trái Đất, hẻm vực Valles Marineris sẽ trải dài qua nhiều quốc gia, vượt xa mọi kỳ quan địa chất quen thuộc.
Khi nói đến những hẻm vực nổi tiếng, nhiều người nghĩ ngay đến Grand Canyon ở Hoa Kỳ. Thế nhưng, trên Sao Hỏa tồn tại một "siêu hẻm vực" khiến Grand Canyon trở nên nhỏ bé. Đó là Valles Marineris – hệ thống hẻm vực lớn nhất được biết đến trong Hệ Mặt Trời, trải dài khoảng 4.000 km, rộng tới hơn 200 km ở một số nơi và sâu gần 7 km. Nếu đặt lên Trái Đất, nó sẽ kéo dài gần bằng khoảng cách từ Lisbon (Bồ Đào Nha) đến Moskva (Nga).
Ảnh: science.nasa
Valles Marineris được phát hiện vào đầu thập niên 1970 nhờ tàu thăm dò Mariner 9 của NASA, cũng là nguồn gốc tên gọi của nó. Khi Mariner 9 trở thành tàu vũ trụ đầu tiên bay vào quỹ đạo Sao Hỏa, các nhà khoa học vô cùng kinh ngạc trước mạng lưới hẻm vực khổng lồ chạy dọc gần một phần năm chu vi hành tinh đỏ.
Ảnh: space
Khác với Grand Canyon, vốn được hình thành chủ yếu do dòng sông Colorado bào mòn trong hàng triệu năm, Valles Marineris được cho là hình thành chủ yếu do các quá trình kiến tạo. Khi vùng núi lửa khổng lồ Tharsis phồng lên vì hoạt động magma bên dưới bề mặt, lớp vỏ Sao Hỏa bị kéo căng, nứt gãy và sụt lún, tạo nên chuỗi hẻm vực khổng lồ. Sau đó, nước lỏng, băng, gió và các trận lở đất quy mô lớn tiếp tục bào mòn, mở rộng cảnh quan này trong hàng tỷ năm.
Ảnh chụp từ các tàu quỹ đạo như Mars Reconnaissance Orbiter cho thấy Valles Marineris không chỉ là một khe nứt đơn lẻ mà là cả một hệ thống phức tạp gồm nhiều hẻm vực, vách đá dựng đứng, núi cô lập và các lớp trầm tích nhiều màu sắc. Một số nơi còn lưu giữ dấu vết của các dòng chảy cổ, khoáng vật hình thành trong môi trường có nước và những khối băng nằm sâu dưới bề mặt. Điều đó khiến khu vực này trở thành mục tiêu hấp dẫn trong hành trình tìm kiếm bằng chứng về môi trường từng có khả năng hỗ trợ sự sống trên Sao Hỏa.
Ảnh: wired
Năm 2022, dữ liệu từ tàu quỹ đạo ExoMars Trace Gas Orbiter còn cho thấy một vùng bên trong Valles Marineris chứa lượng hydro rất lớn, được cho là liên quan đến băng nước nằm ngay dưới lớp đất đá. Nếu được xác nhận đầy đủ, đây sẽ là một trong những kho dự trữ nước quan trọng nhất từng được phát hiện gần bề mặt Sao Hỏa, có ý nghĩa lớn đối với các sứ mệnh có người lái trong tương lai.
Không chỉ là kỳ quan địa chất, Valles Marineris còn giống như một "cuốn sách lịch sử" khổng lồ của Sao Hỏa. Mỗi lớp đá, mỗi vách núi và mỗi thung lũng đều lưu giữ dấu tích về những biến động địa chất, khí hậu và có thể cả sự hiện diện của nước cách đây hàng tỷ năm. Chính vì vậy, hẻm vực khổng lồ này vẫn là một trong những địa điểm được các nhà khoa học kỳ vọng sẽ giúp giải đáp câu hỏi lớn: Sao Hỏa từng giống Trái Đất đến mức nào?
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Tin nóng
Từng là hành tinh thứ 9 kiêu hãnh, Sao Diêm Vương đã bị giáng cấp thành hành tinh lùn vào năm 2006, cùng giải mã điều này dưới lăng kính của thiên văn học hiện đại.
![[GALLERY] Robot giá gần 4 tỷ vẫn cháy hàng, hé lộ cơn sốt mới](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_07_180_55564324/ab9d3d386c73852ddc62.jpg.avif)
Dù không biết làm việc nhà, robot hình người U1 của UBTECH vẫn thu hơn 13.000 đơn đặt trước, phản ánh sự bùng nổ của 'nền kinh tế cô đơn'.
Bằng khả năng đánh hơi đặc biệt, 8 quân khuyển tinh nhuệ của Bộ đội Biên phòng Việt Nam đã góp phần xác định vị trí nghi có nạn nhân mắc kẹt, mở đường cho lực lượng cứu hộ tiếp cận hiện trường trong cuộc chạy đua với thời gian khi tìm kiếm cứu nạn sau thảm họa động đất tại Venezuela.
Nắng nóng kỷ lục tại châu Âu không chỉ là câu chuyện về thời tiết cực đoan mà còn là phép thử về khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Những gì đang xảy ra ở châu Âu có thể là hình ảnh của nhiều đô thị trong tương lai gần, với không ít vấn đề đặt ra về quy hoạch đô thị, an sinh xã hội...
Trong lúc thu mua cua của ngư dân, một chủ vựa ở Cà Mau bất ngờ phát hiện con cua biển có hình dạng hiếm gặp khi mỗi càng mọc thêm hai kẹp. Hình ảnh con cua sau khi được chia sẻ đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của nhiều người.
Atlas, robot hình người của Boston Dynamics, gây chú ý khi mang bóng ra sân trong trận 1/16 Brazil - Na Uy ở World Cup và mô phỏng một số hành động thú vị.
Tin mới
Các nhân viên cứu hộ động vật hoang dã đã phải đập vỡ sàn nhà để bắt một con trăn khổng lồ đang bò qua các khe hở bên trong ký túc xá trường học.
Trong lúc phân loại cua tại vựa, thương lái ở Cà Mau phát hiện một cá thể cua biển đực sở hữu cặp càng 'độc nhất vô nhị' với tổng cộng 6 bộ kẹp phát triển đối xứng.
Tiến hành tìm kiếm tại rãnh mộ tập thể ở Công viên Lê Thị Riêng, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ đã phát hiện và quy tập được 11 hài cốt liệt sĩ.
Cá thể gấu ngựa cái gần 20 năm tuổi, bị nuôi nhốt từ năm 2010. Qua đánh giá ban đầu, cá thể gấu ngựa này có thể trạng khá gầy, nặng khoảng 80-90 kg và cần được chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Vườn Quốc gia Hoàng Liên vừa tổ chức tái thả 57 cá thể động vật hoang dã thuộc 18 loài về môi trường tự nhiên sau thời gian được cứu hộ, chăm sóc và bảo tồn thành công tại Trung tâm Du lịch và Bảo tồn sinh vật Hoàng Liên, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh.
'Nước mắt cá sấu' là cách nói quen thuộc để chỉ sự giả dối khi thể hiện cảm xúc đau buồn, thương xót hay hối hận, vì sao lại dùng cách ví von này?
Kính thiên văn không gian Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vừa phát hiện những chuẩn tin (quasar) cổ xưa nhất từng được quan sát, mở ra thêm những manh mối về giai đoạn sơ khai của vũ trụ.
'Động cơ ẩn' của Trái Đất đảo chiều kỳ lạ khiến các nhà khoa học ngỡ ngàng.