Những giải pháp đột phá trong vận hành chính quyền gần dân, vì dân ở Nghệ An

Cán bộ xã Đại Đồng lắng nghe nhân dân phản ánh về kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công . Ảnh Mai Hoa

Khi “gần dân” không chỉ là khẩu hiệu

Ở xã Đại Đồng, sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, sự thay đổi không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, mà từ cách bộ máy phản ứng trước từng việc cụ thể của dân.

Bí thư Chi bộ thôn Sơn Hạ, ông Lê Xuân Lương kể lại: Khi hệ thống máy bơm phục vụ sản xuất bị hư hỏng, phản ánh của người dân lập tức được người đứng đầu cấp ủy, chính quyền và cán bộ chuyên môn trực tiếp kiểm tra, bố trí kinh phí, huy động nhân lực khắc phục kịp thời, đảm bảo phục vụ sản xuất vụ Xuân. Hay như việc tuyến mương ở thôn Minh Nhuận không dẫn được nước vào ruộng, cán bộ xã xuống tận nơi, làm việc ngay với đơn vị quản lý để xử lý dứt điểm. Những việc tưởng như rất nhỏ ấy lại là thước đo rõ ràng nhất về mức độ “gần dân” của bộ máy.

Cán bộ xã Đại Đồng kiểm tra xây dựng hạ tầng trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Trình Văn Nhã - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Đồng khẳng định: “Muốn bộ máy vận hành thông suốt thì không thể chỉ trông chờ vào nội lực của chính quyền, mà phải có sự đồng hành, ủng hộ của Nhân dân. Chính quyền gần dân, hiểu dân, vì dân thì dân mới tin, mới cùng làm”.

Từ nhận thức đó, xã Đại Đồng thành lập 8 tổ chỉ đạo cơ sở, bám sát từng thôn, từng khu dân cư, trực tiếp tháo gỡ vướng mắc ngay từ đầu. Một điểm nhấn giàu tính cải cách là đưa hoạt động hành chính công về tận thôn thông qua ký kết chương trình phối hợp giữa các chi bộ cơ quan, đơn vị, trường học với 50 chi bộ thôn nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm các tổ chức Đảng khối cơ quan trong hỗ trợ cơ sở vật chất, gồm máy tính, máy in, kết nối internet và hướng dẫn, phổ biến kiến thức chuyển đổi số cho cán bộ thôn và người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến ngay tại các nhà văn hóa nơi cư trú. Địa phương bố trí cán bộ, chuyên viên hướng dẫn, đồng hành với người dân, kể cả bố trí làm việc cả ngày thứ Bảy, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi. Chính cách làm này, mặc dù lượng giao dịch trên địa bàn lớn, có tháng khoảng hơn 3.500 - 4.000 lượt người dân và doanh nghiệp thực hiện, nhưng địa phương vẫn đảm bảo tiến độ, chất lượng giải quyết hồ sơ, đồng thời giảm đáng kể chi phí xã hội.

“Ở đâu có việc của dân, ở đó có cán bộ”

Nếu xã Đại Đồng gây ấn tượng bằng việc “đưa hành chính về thôn”, thì xã Đông Hiếu lại nổi bật với cách tổ chức bộ máy bám cơ sở một cách có hệ thống.

Ngoài phân công lĩnh vực cho từng Ủy viên Ban Chấp hành, xã Đông Hiếu thành lập 11 tổ công tác do 11 đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ làm tổ trưởng, trực tiếp phụ trách từng xóm. Các tổ này không chỉ dự sinh hoạt chi bộ, họp xóm, mà còn xuống tận hộ dân nắm tình hình, giải quyết công việc theo phương châm: “Ở đâu có việc của dân, ở đó có cán bộ xã”.

Cán bộ xã Đông Hiếu kiểm tra việc xây dựng công trình trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Đồng chí Trần Tuấn Dũng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đông Hiếu cho biết: Địa phương thiết lập cơ chế tiếp nhận, phân loại và xử lý kiến nghị, phản ánh của Nhân dân theo hướng rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ thời gian. Các ý kiến từ xóm, từ tiếp dân định kỳ của Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã đều được giao cụ thể cho từng tổ công tác, từng cán bộ phụ trách. Nhiều vụ việc, sau khi tiếp nhận thông tin, Thường trực Đảng ủy, lãnh đạo UBND xã trực tiếp xuống tận hộ dân, đối thoại tại chỗ, giao nhiệm vụ xử lý ngay, hạn chế tối đa tình trạng “chuyển vòng”, đùn đẩy qua nhiều cấp.

Trong giải quyết thủ tục hành chính, nhất là lĩnh vực đất đai, xã Đông Hiếu thực hiện phương châm “cán bộ đi tìm dân”, không để “dân đi tìm cán bộ”. Cán bộ chuyên môn xuống tận xóm rà soát hồ sơ, hướng dẫn từng hộ hoàn thiện thủ tục, xác minh nguồn gốc đất ngay tại cơ sở.

Cán bộ xã Đông Hiếu trao đổi với người dân liên quan đến giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: Mai Hoa

Xác định Trung tâm Phục vụ hành chính công là “đầu mối then chốt” trong bộ máy chính quyền, địa phương tập trung đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và đội ngũ cán bộ, công chức. Không chỉ tiếp nhận hồ sơ, trung tâm còn trực tiếp hỗ trợ người dân kê khai, theo dõi tiến độ, chủ động hẹn ngày trả kết quả cụ thể, qua đó, giảm tối đa thời gian chờ đợi và chi phí đi lại. Hiệu quả thể hiện rõ qua kết quả giải quyết thủ tục hành chính; riêng tháng 12/2025, có 98,08% hồ sơ được giải quyết trước hạn; 100% hồ sơ thực hiện trên môi trường trực tuyến. Đằng sau con số ấy là sự thay đổi, tổ chức lại cách làm việc: thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số, các tổ công nghệ số cộng đồng; huy động đoàn viên, thanh niên “cầm tay chỉ việc” cho người dân, nhiều thời điểm làm thêm cả thứ Bảy, Chủ nhật. Xã Đông Hiếu lấy kết quả công việc và mức độ hài lòng của người dân là tiêu chí trọng tâm trong đánh giá cán bộ. Đây chính là sự cụ thể hóa sinh động quan điểm “lấy hiệu quả và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo”.

Cán bộ xã Đông Hiếu gần dân, sát dân nắm bắt tâm tư, nhu cầu của nhân dân. Ảnh: Mai Hoa

Tiếp tục gần dân để mạnh hơn

Các địa phương trong tỉnh đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu chính quyền gần dân, phục vụ tốt nhân dân bằng những việc làm cụ thể mỗi ngày. Từ từng thủ tục được giải quyết nhanh hơn, từng phản ánh của người dân được lắng nghe và xử lý kịp thời hơn; từng công việc được thực hiện trôi chảy, rõ người, rõ việc, rõ thời gian và kết quả.

Thực tiễn cho thấy, khi chính quyền thật sự đặt người dân vào vị trí trung tâm, hiệu quả quản lý và niềm tin xã hội được nâng lên rõ rệt; hệ thống chính trị mạnh hơn. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra không ít thách thức. Ở một số nơi, việc bố trí cán bộ còn thiếu và chưa hợp lý về chuyên môn; khối lượng công việc lớn trong khi chế độ đãi ngộ chưa tương xứng; hạ tầng công nghệ thông tin và kỹ năng số chưa đồng đều.

Cán bộ phường Hoàng Mai tìm hiểu sự hài lòng của người dân đối với bộ máy chính quyền xã. Ảnh: Mai Hoa

Đáng chú ý, đã xuất hiện những cảnh báo thẳng thắn từ cơ sở: Nếu không đổi mới mạnh mẽ phương thức điều hành, tình trạng một số nhiệm vụ yêu cầu báo cáo theo tuần, theo tháng rất dễ làm “hành chính hóa” cải cách, đi ngược tinh thần tinh gọn, hiệu quả mà Trung ương đã xác định. Đây là một vấn đề mang tính nguyên tắc: Cải cách bộ máy không thể song hành với gia tăng thủ tục, mà phải thực sự tăng năng lực hành động của cơ sở.

Đại hội XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu xây dựng nền hành chính liêm chính, hiện đại; lấy kết quả thực tiễn và sự hài lòng của người dân làm thước đo năng lực của tổ chức Đảng và hệ thống chính trị. Đây chính là “kim chỉ nam” cho việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn mới. Yêu cầu này đặt ra cho bộ máy phải thay đổi tư duy quản trị, chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ”, từ mệnh lệnh hành chính sang đồng hành cùng Nhân dân; từ chờ dân đến sang chủ động tìm đến dân, từ giải quyết hồ sơ sang giải quyết vấn đề thực tiễn của Nhân dân. Mỗi thủ tục được rút ngắn, mỗi phản ánh được xử lý kịp thời không chỉ là kết quả hành chính, mà còn là thước đo niềm tin của Nhân dân đối với bộ máy chính quyền.

Xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp gần dân, sát dân, vì dân không chỉ là nhiệm vụ cải cách hành chính, mà còn là điều kiện then chốt để củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.