Những hướng đi mới trong điều trị ung thư

Đây là hội nghị ung thư khu vực châu Á - Thái Bình Dương do Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO) phối hợp cùng 16 hội ung thư trong khu vực tổ chức, nhằm cập nhật những tiến bộ mới trong nghiên cứu và điều trị ung thư.

Xét nghiệm máu phát hiện sớm ung thư

Một trong những nghiên cứu đáng chú ý nhất là đánh giá thực tế về xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư SPOT-MAS được triển khai tại 6 quốc gia châu Á. Phương pháp này sử dụng DNA tự do của khối u trong máu để phát hiện đồng thời 10 loại ung thư khác nhau. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh ung thư gây gần 10 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm, trong đó khoảng 70% xảy ra tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình - nơi các chương trình sàng lọc còn hạn chế.

Nghiên cứu phân tích dữ liệu của 84.145 người được xét nghiệm trong thực hành lâm sàng thường quy. Trong số 22.597 người được theo dõi ít nhất 12 tháng, xét nghiệm đạt độ nhạy 79% và độ đặc hiệu 99,9%.

Đáng chú ý, trong 64 trường hợp được xác nhận có tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư, phương pháp này xác định đúng vị trí cơ quan nghi ngờ trong gần 80% trường hợp. Nghiên cứu cũng phát hiện 20 trường hợp mắc các loại ung thư chưa có chương trình sàng lọc chuẩn như ung thư gan, dạ dày và vòm họng.

Theo BS Nguyễn Lưu Hồng Đăng, Viện Di truyền Y học TPHCM, đây là nghiên cứu thực tế lớn nhất tại châu Á về xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư. Tuy nhiên, cần thêm thời gian theo dõi để đánh giá liệu xét nghiệm có thực sự giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư hay không.

Quang cảnh tại Hội nghị ASCO Breakthrough 2025. Ảnh: ĐA

Điều trị ung thư vú ngày càng chính xác hơn

Ung thư vú tiếp tục là chủ đề trọng tâm tại ASCO Breakthrough 2026 với nhiều nghiên cứu về liệu pháp nhắm trúng đích thế hệ mới. Một thử nghiệm giai đoạn II tại Trung Quốc trên 124 bệnh nhân ung thư vú HER2 dương tính giai đoạn II-III cho thấy việc kết hợp hai thuốc nhắm trúng đích mới cùng hóa trị mang lại kết quả khả quan.

Theo Yoon Sim Yap - Cử nhân Y khoa và Cử nhân Phẫu thuật, Hội viên của Trường Cao đẳng Bác sĩ Nội khoa Hoàng gia Úc và New Zealand, Tiến sĩ, Trung tâm Ung thư Quốc gia (Singapore), kết quả này mở ra triển vọng điều trị mới cho nhóm bệnh nhân có tiên lượng khó khăn, đồng thời khẳng định xu hướng cá thể hóa điều trị dựa trên đặc điểm sinh học của khối u.

Không chỉ tập trung vào thuốc điều trị, hội nghị năm nay còn nhấn mạnh vai trò của chăm sóc hỗ trợ trong hành trình điều trị ung thư. Một thử nghiệm ngẫu nhiên tại Ấn Độ trên 110 bệnh nhân ung thư vú cho thấy việc tích hợp chăm sóc giảm nhẹ ngay trong tuần đầu sau chẩn đoán giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống.

Sau 3 tháng, điểm chất lượng cuộc sống của nhóm được chăm sóc giảm nhẹ sớm tăng trung bình 23,2 điểm, so với 14,7 điểm ở nhóm chỉ nhận hỗ trợ khi có nhu cầu. Khoảng 70% bệnh nhân trong nhóm can thiệp sớm ghi nhận cải thiện rõ rệt về chất lượng sống, cao hơn mức 54% của nhóm đối chứng.

Ngoài ra, chức năng xã hội, khả năng vận động và mức độ mệt mỏi cũng được cải thiện tốt hơn.

Theo Himanshu Varshney - Tiến sĩ y khoa, Viện Dr. B.R.A - Bệnh viện Ung thư Rotary, thuộc Viện Khoa học Y tế Toàn Ấn (New Delhi, Ấn Độ), kết quả cho thấy chăm sóc giảm nhẹ không nên chỉ dành cho giai đoạn cuối mà cần được triển khai song song với điều trị ngay từ đầu để hỗ trợ toàn diện cho người bệnh.

Hi vọng mớigiảm nguy cơ ung thư đại trực tràng

Một nghiên cứu quy mô lớn sử dụng dữ liệu từ hơn 150 triệu người tại Mỹ cũng làm rõ mối liên hệ giữa sức khỏe chuyển hóa, tình trạng viêm mạn tính và nguy cơ ung thư.

Các nhà nghiên cứu tập trung vào nhóm bệnh nhân viêm ruột (IBD) - đối tượng có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao gấp khoảng 6 lần so với người bình thường. Kết quả điều trị gợi mở khả năng một số thuốc điều trị rối loạn chuyển hóa không chỉ kiểm soát đường huyết mà còn có thể góp phần phòng ngừa ung thư thông qua việc giảm viêm mạn tính và cải thiện các yếu tố nguy cơ liên quan đến béo phì. Tuy nhiên, đây vẫn là nghiên cứu quan sát và cần thêm các nghiên cứu tiến cứu để khẳng định mối liên hệ nhân quả.

Các nghiên cứu được trình bày tại ASCO Breakthrough 2026 cho thấy ung thư học hiện đại đang chuyển mạnh sang hướng phát hiện bệnh sớm hơn, điều trị chính xác hơn và chăm sóc toàn diện hơn. Từ xét nghiệm máu phát hiện nhiều loại ung thư, các liệu pháp nhắm trúng đích theo từng đột biến đến chăm sóc hỗ trợ ngay từ đầu, thậm chí mở ra triển vọng giảm nguy cơ ung thư thông qua kiểm soát các bệnh lý chuyển hóa và viêm mạn tính. Tất cả đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống cho người bệnh ung thư.