Những kịch bản cho thị trường chứng khoán tháng 10/2026

Thị trường chứng khoán bước vào tháng 10 sau một thời gian điều chỉnh, trong bối cảnh dòng tiền vẫn thận trọng dù câu chuyện nâng hạng đã trở thành hiện thực. Khi kỳ vọng từ sự kiện này dần được phản ánh vào giá, kết quả kinh doanh quý 3 sẽ là yếu tố quan trọng giúp thị trường tìm động lực mới.

CHỨNG KHOÁN “HỤT HƠI” SAU NÂNG HẠNG

Thị trường chứng khoán tháng 9 khép lại với VN-Index ở 1.768,62 điểm, giảm 63,5 điểm, tương đương 3,47% so với cuối tháng 8. Diễn biến trong tháng phản ánh sự giằng co giữa kỳ vọng nâng hạng thị trường với áp lực chốt lời và cơ cấu danh mục của nhà đầu tư.

Trong nửa đầu tháng, VN-Index có nhiều nhịp hồi phục, từng trở lại trên ngưỡng 1.800 điểm. Trong phiên 15/9, chỉ số tăng hơn 23 điểm; đến đầu phiên 18/9, VN-Index có thời điểm lên khoảng 1.837 điểm - mức cao nhất trong tháng. Tuy nhiên, áp lực bán gia tăng vào cuối phiên, cùng hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ ETF, khiến mức tăng bị thu hẹp và chỉ số đóng cửa tại 1.815,66 điểm.

Từ ngày 21/9, thời điểm việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào bộ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell chính thức có hiệu lực, thị trường bước vào nhịp điều chỉnh. Dù vẫn xuất hiện những phiên hồi phục xen kẽ, lực kéo chủ yếu tập trung ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn nên chưa tạo được sự lan tỏa rộng trên toàn thị trường.

Ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu trụ thể hiện rõ trong phiên 22/9. VN-Index tăng 17,26 điểm lên 1.816,93 điểm, trong đó riêng VIC đóng góp khoảng 14,6 điểm. Diễn biến này cho thấy nhóm vốn hóa lớn vẫn có khả năng nâng đỡ chỉ số, song sự tham gia đồng đều hơn của các nhóm ngành sẽ là yếu tố quan trọng nếu thị trường muốn duy trì một nhịp phục hồi bền vững.

Thanh khoản cũng phản ánh sự dè dặt của dòng tiền. Theo thống kê, giá trị giao dịch bình quân trên HOSE trong tuần 21-25/9 đạt khoảng 16.002 tỷ đồng/phiên, giảm 16% so với tuần trước. Dòng tiền chủ yếu giải ngân có chọn lọc, luân chuyển qua các nhóm ngân hàng, chứng khoán, dầu khí và bán lẻ; trong những phiên cuối tháng, dầu khí và bảo hiểm có thời điểm trở thành điểm đỡ khi nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn chịu áp lực điều chỉnh.

Đến phiên cuối tháng, lực cầu xuất hiện khi VN-Index lùi về vùng hỗ trợ quanh 1.760 điểm, giúp chỉ số thu hẹp đà giảm. Kết phiên 30/9, VN-Index mất 9,11 điểm, tương đương 0,51%, với khoảng 650,4 triệu cổ phiếu được giao dịch, tương ứng giá trị 15.230,5 tỷ đồng.

Khối ngoại tiếp tục là yếu tố tác động đến tâm lý thị trường. Ghi nhận cho thấy nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 4.341 tỷ đồng trong tuần 21-25/9. Tuy nhiên, dòng vốn phân bổ theo các bộ chỉ số sau nâng hạng sẽ được thực hiện theo nhiều giai đoạn, do đó tác động cần được nhìn nhận trên cả lộ trình thay vì chỉ qua biến động của một vài phiên.

THÁNG 10 CHỜ MÙA LỢI NHUẬN TẠO LỰC ĐỠ

Bước sang tháng 10, Chứng khoán VFS cho rằng khả năng VN-Index tiếp tục vận động trong vùng tích lũy vẫn hiện hữu. Dù giảm trong tháng 9, biên độ biến động của chỉ số vẫn nằm trong phạm vi của tháng 8. Theo đánh giá của công ty chứng khoán này, diễn biến hiện tại chưa đủ để xác nhận một xu hướng giảm mới trên khung thời gian tháng.

Sự chú ý của nhà đầu tư vì vậy sẽ dần chuyển từ câu chuyện nâng hạng sang kết quả kinh doanh quý 3. Sau giai đoạn thị trường giao dịch nhiều dựa trên kỳ vọng, số liệu thực tế về doanh thu, lợi nhuận cùng triển vọng kinh doanh những tháng cuối năm sẽ cung cấp thêm cơ sở để đánh giá sức khỏe của từng doanh nghiệp.

Trong kịch bản tích cực, VFS đánh giá VN-Index có thể phục hồi về vùng 1.800-1.850 điểm nếu giữ được vùng hỗ trợ 1.715-1.760 điểm, thanh khoản cải thiện và áp lực bán ròng của khối ngoại giảm. Kết quả kinh doanh quý 3 khả quan cũng được xem là yếu tố có thể hỗ trợ tâm lý và tạo thêm động lực cho dòng tiền.

Tuy nhiên, để nhịp hồi phục có nền tảng, thị trường cần xuất hiện những phiên tăng đi cùng thanh khoản cao hơn và số lượng cổ phiếu tăng giá mở rộng. Khi lực cầu lan tỏa sang nhiều nhóm ngành, mức độ phụ thuộc vào một vài cổ phiếu vốn hóa lớn sẽ giảm xuống.

Ở chiều ngược lại, nếu dòng tiền tiếp tục thận trọng, thời gian tích lũy có thể kéo dài. Khi đó, nhà đầu tư sẽ có thêm thời gian đối chiếu kỳ vọng với kết quả kinh doanh thực tế, trong khi VFS khuyến nghị kiểm soát đòn bẩy, tránh mua đuổi và chỉ cân nhắc tăng tỷ trọng khi tín hiệu phục hồi được củng cố.

Đưa ra dự báo cho tháng 10, nhóm phân tích từ Chứng khoán MBS đánh giá, tháng này thường không phải giai đoạn thuận lợi đối với VN-Index khi trong 10 năm gần đây, chỉ số giảm bình quân hơn 2% trong tháng này. Đáng chú ý, thị trường đã giảm điểm trong 4 tháng 10 liên tiếp kể từ năm 2022.

Theo MBS, áp lực hiện nay còn đến từ lạm phát chi phí đẩy và mặt bằng lãi suất cao, khiến dòng tiền thận trọng hơn và thanh khoản suy giảm. Trong khi đó, dù việc FTSE nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là yếu tố tích cực, MBS cho rằng thông tin này vẫn chưa đủ để lấn át những sức ép từ môi trường vĩ mô toàn cầu.

Cùng với các yếu tố trong nước, diễn biến quốc tế cũng đang tạo thêm áp lực lên thị trường. Trên thị trường quốc tế, các ngân hàng trung ương tiếp tục đối mặt với bài toán kiểm soát lạm phát chi phí đẩy. MBS cho rằng dòng vốn quốc tế có xu hướng ưu tiên các tài sản Mỹ trong bối cảnh chính sách tiền tệ và lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế phát triển duy trì ở mức cao.

Từ đầu năm, Dow Jones tăng 7,8%, S&P 500 tăng 13,1% và Nasdaq tăng 16,5%. Chứng khoán Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan lần lượt tăng 32%, 68% và 66%, trong khi nhóm thị trường mới nổi tăng 23,6%. Theo MBS, dòng tiền vì vậy đang tập trung nhiều hơn vào cổ phiếu hàng hóa hưởng lợi từ chu kỳ giá và nhóm phòng thủ có dòng cổ tức ổn định.

NHỮNG MÃ CỔ PHIẾU ĐÁNG CHÚ Ý TRONG THÁNG 10

Trên cơ sở đó, MBS đưa ra danh sách 6 cổ phiếu tiêu biểu cần theo dõi trong tháng 10 gồm VHM, VCB, STB, BVH, GVR và TRC, với các động lực riêng.

Với VHM, MBS đánh giá lượng backlog lớn sau khi mở bán các dự án Global Gate Hạ Long và Sài Gòn Park có thể tiếp tục hỗ trợ kết quả kinh doanh. Hai dự án được kỳ vọng đóng góp đáng kể trong quý 3, bên cạnh Wonder City và Royal Island tiếp tục tạo nguồn lợi nhuận từ hoạt động hợp tác kinh doanh. MBS dự báo lợi nhuận ròng 9 tháng của Vinhomes có thể vượt kế hoạch cả năm.

Đối với VCB, tăng trưởng tín dụng, đặc biệt ở nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, được xem là động lực chính. Biên lãi ròng được kỳ vọng duy trì ổn định nhờ lợi suất cho vay cải thiện, trong khi lợi thế CASA và chi phí vốn thấp tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh doanh. MBS dự báo lợi nhuận trước thuế quý 3 của ngân hàng tăng mạnh so với cùng kỳ.

Tại STB, thị trường chú ý đến tiến độ xử lý khoản nợ tồn đọng liên quan đến 32,5% cổ phần của ông Trầm Bê. Theo MBS, nếu quá trình này hoàn tất, ngân hàng có thể ghi nhận khoản lợi nhuận đáng kể từ thu hồi nợ và hoàn nhập dự phòng.

Trong lĩnh vực bảo hiểm, BVH được MBS kỳ vọng hưởng lợi từ biên lợi nhuận bảo hiểm cải thiện cùng thu nhập tài chính tăng trong bối cảnh mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.

Ở nhóm cao su, GVR được chú ý nhờ giá bán cao su tăng, nguồn thu từ đền bù đất và quỹ đất khu công nghiệp lớn, qua đó tạo dư địa cho tăng trưởng trong trung và dài hạn. Với TRC, động lực được kỳ vọng đến từ sản lượng tại Việt Nam và Campuchia, cùng khả năng ghi nhận khoản thu nhập bất thường từ tiền đền bù chuyển đổi đất cao su tại Khu công nghiệp Hiệp Thạnh. Doanh nghiệp cũng duy trì chính sách cổ tức tiền mặt ở mức cao.

Về phía VFS, các chuyên gia cho rằng dầu khí, bảo hiểm và các ngân hàng có nền tảng lợi nhuận tốt là những nhóm đáng theo dõi. Khả năng duy trì tăng trưởng, chất lượng tài sản và mức định giá sẽ là những yếu tố tác động đến sự lựa chọn của dòng tiền trong bối cảnh chỉ số chung vẫn dao động.

Trong khi đó, Agriseco Research ưu tiên các cổ phiếu có định giá hợp lý, nền tảng tài chính vững, triển vọng lợi nhuận quý 3 tích cực và khả năng duy trì tăng trưởng trong quý 4; đồng thời thực hiện giải ngân từng phần trong các nhịp biến động của thị trường. Danh sách cổ phiếu được Agriseco lựa chọn cho tháng 10 gồm DHC, HPG, HVN, PHR, PVS và TCB.