Những loại cây nào sẽ thay thế sau khi di dời hoa sữa ở Hà Nội?

Hà Nội cắt tỉa bớt các trùm hoa sữa. (Ảnh: Thạch Thảo)

Hà Nội hiện có khoảng 14.400 cây hoa sữa. Cùng với sấu, xà cừ, bằng lăng, phượng vĩ…, hoa sữa là một trong những loài cây bóng mát phổ biến, góp phần tạo nên nét đặc trưng của cảnh quan Thủ đô. Theo thống kê, hoa sữa đứng thứ tư về mức độ nhận diện trong số các loài cây quen thuộc với người dân Hà Nội.

Tuy nhiên, tại một số tuyến phố, mật độ hoa sữa quá dày khiến mùi hương nồng gắt, gây khó chịu cho người dân. Loài cây này cũng thường gặp sâu bệnh trong môi trường đô thị.

Trước thực trạng đó, Hà Nội đang triển khai cắt tỉa hoa sữa, đồng thời xây dựng phương án đánh chuyển cây tại những khu vực có mật độ quá cao. Theo định hướng phát triển hệ thống cây xanh giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ từng bước thay thế cây già cỗi, không phù hợp và điều chỉnh cơ cấu cây xanh trên các tuyến phố.

Các loài cây được cân nhắc trồng thay thế gồm muồng, giáng hương, bằng lăng, sao đen, long não… Cây trồng mới phải đáp ứng các yêu cầu như thân thẳng, tán gọn, ít rụng lá và quả, rễ ăn sâu, hạn chế ảnh hưởng đến vỉa hè và hạ tầng ngầm. Thành phố ưu tiên các loài cây bản địa hoặc thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, sinh thái đô thị, đồng thời phù hợp với đặc trưng văn hóa, lịch sử của từng tuyến phố.

Bên cạnh đó, UBND TP Hà Nội mới đây vừa phê duyệt Đề án “Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước”, đặt ra định hướng lựa chọn cây phù hợp với từng tuyến phố, bảo tồn những hàng cây có giá trị và bổ sung không gian xanh phục vụ người dân.

Đề án chia các tuyến phố chính ở khu vực trung tâm Hà Nội thành 6 nhóm cảnh quan, định hướng lựa chọn cây xanh phù hợp với đặc điểm từng tuyến đường, đồng thời duy trì những hàng cây lâu năm gắn với ký ức đô thị. Các nhóm gồm phố ký ức, tuyến hồ xanh di sản, tuyến chính trị - nghi lễ, tuyến văn hóa - cư trú nội đô, tuyến thương mại - dịch vụ và trục giao thông lớn, cửa ngõ thành phố.

Các loài cây được lựa chọn như sấu, nhội, sao đen, lộc vừng, bằng lăng, giáng hương và dầu rái, kết hợp cây bụi, thảm cỏ và hoa theo mùa để tăng độ che phủ, cải thiện cảnh quan.

Trong đó, phố Nguyễn Du được định hướng sử dụng sao đen làm cây chủ đạo, thay vì chỉ gắn với hoa sữa như trước, còn đường Nguyễn Trãi dự kiến thay thế cây hiện có bằng giáng hương.

Sở Xây dựng Hà Nội cũng đề xuất phân loại cây xanh theo mức độ cần xử lý để triển khai kế hoạch giai đoạn 2026-2030.

Nhóm A gồm các cây nguy hiểm cần thay thế sớm, chẳng hạn cây bị sâu bệnh trên 60% tán, rỗng ruột hoặc nghiêng. Những cây này dự kiến được thay thế trong 1-2 năm tới.

Nhóm B là các cây cần thay thế trong trung hạn, gồm cây sinh trưởng kém, có rễ nổi trên hè, không đúng chủng loại theo quy hoạch tuyến phố hoặc hoa sữa được trồng với mật độ cao, ảnh hưởng đến cư dân. Việc thay thế nhóm này sẽ được thực hiện dần trong 3-7 năm tới.

Đối với nhóm C, gồm những cây còn khỏe nhưng có tán mất cân đối hoặc cây bản địa cần cắt chỉnh, thành phố sẽ ưu tiên cải tạo, cắt tỉa và chăm sóc để tiếp tục duy trì.

Việc điều chỉnh các loài cây sẽ được nghiên cứu, đề xuất theo lộ trình, dựa trên kết quả khảo sát thực tế từng tuyến phố và khu dân cư. Thành phố không di chuyển, thay thế cây đồng loạt, thiếu căn cứ; việc điều chỉnh tập trung vào những vị trí có mật độ cây quá dày, khoảng cách trồng chưa hợp lý hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân, đồng thời bảo đảm an toàn và cảnh quan đô thị.