Những lớp học miễn phí cho con em đồng bào Khmer trong dịp nghỉ hè

Thông qua lớp dạy chữ Khmer tại chùa Tro Peang Trao, con em đồng bào Khmer trên địa bàn càng hiểu thêm về bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Ảnh: Mỹ Xuyên

Lớp học chữ dưới mái chùa

Đã thành thông lệ, hằng năm vào dịp nghỉ hè, hầu hết các chùa Phật giáo Nam tông Khmer ở tỉnh An Giang đều tổ chức các lớp dạy chữ Khmer, thu hút đông đảo học sinh, con em người Khmer ở địa phương tham gia. Nhờ vậy, tinh thần học tập và ý thức của đồng bào Khmer trong việc tham gia giữ gìn chữ viết, bản sắc truyền thống dân tộc ngày càng được nâng cao.

Từ nhiều năm nay, chùa Tro Peang Trao, xã Ô Lâm, tỉnh An Giang luôn tổ chức các lớp dạy chữ Khmer cho các em học sinh nhằm góp phần giữ gìn và phát huy tiếng nói, chữ viết và những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer. Thượng tọa Chau Biêu, Sư cả chùa Tro Peang Trao cho biết: “Chùa đang mở 4 lớp học chữ Khmer với hơn 150 học sinh tham gia. Năm nay, các em đến đăng ký tham gia lớp học rất đông. Khi đến giờ học, các em chăm chú viết từng chữ cái, cố gắng đọc theo. Những em chưa biết viết, sư phải cầm tay viết, rồi dạy đánh vần từng chữ cái. Để các em thi đua và có động lực học tập, cuối khóa học, nhà chùa tổ chức thi, xếp loại, có phần thưởng nhằm động viên những em đạt kết quả tốt, để khi bước vào năm học mới, các em vững tin hơn và luôn phấn đấu trong học tập”.

Thời gian học trong chùa từ 13 giờ 30 phút đến 16 giờ các ngày từ thứ 2 đến thứ 7 hằng tuần. Em Chau Ra Đay, ở ấp Ninh Thuận, xã Ô Lâm cho biết: “Mùa hè được đến chùa học chữ cùng với các bạn, em cảm thấy rất vui. Những chữ viết chưa đúng, hay đọc chưa chuẩn thì được sư thầy tận tình hướng dẫn, giúp cho em học tập ngày càng tốt hơn. Học chữ Khmer, em cảm thấy rất bổ ích”.

Một ngày mới bắt đầu ở ngôi chùa Salavana, ấp Xóm Lớn, xã Cầu Kè, tỉnh Vĩnh Long không chỉ có tiếng tụng kinh, mà còn có tiếng trẻ đọc bài. Đối với đồng bào dân tộc Khmer, chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo, mà còn là nơi dạy học, giáo dục đạo đức, nhân cách sống... Đây là việc làm hết sức có ý nghĩa của chùa, góp phần bảo tồn chữ viết và tiếng nói của dân tộc Khmer. Thượng tọa Thạch Lệ, Sư cả chùa Salavana chia sẻ: “Hè năm nay, chùa mở 4 lớp học, từ lớp 1 đến lớp 3; các lớp học chia làm 2 ca, từ 7 giờ đến 11 giờ và 15 giờ đến 17 giờ hằng ngày, do các sư, À char trực tiếp giảng dạy. Đến chùa học chữ đã là nét sinh hoạt văn hóa của đồng bào Khmer từ nhiều năm nay. Chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo, học chữ Khmer, mà còn là điểm vui chơi của học sinh”.

Em Thạch Sây Nhật, ở ấp Xóm Lớn, xã Cầu Kè cho biết: “Đây là kỳ nghỉ hè thứ 3 em tham gia lớp học chữ Khmer tại chùa Salavana. Em rất vui và tự hào khi học tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình. Đến chùa, ngoài việc được dạy đọc, viết chữ Khmer, em và các bạn còn được các sư truyền dạy phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Hơn 2 tuần nay, vào mỗi buổi sáng, tại chùa Sê Rây Ta Mơn, ấp Đào Viên, xã Liêu Tú, thành phố Cần Thơ, những tiếng đọc vần Khmer lại vang lên rộn cả một góc. Thượng tọa Trần Văn Tha, Trụ trì chùa Sê Rây Ta Mơn nói: “Năm nào nhà chùa cũng tổ chức dạy chữ Khmer miễn phí cho các em. Cha mẹ học sinh ai cũng khuyến khích cho con vào học, không chỉ giữ gìn được tiếng nói, chữ viết của dân tộc, mà chùa còn dạy các em về đạo đức, lối sống, những điều hay lẽ phải, đạo lý làm người, những truyền thống quý báu của dân tộc”.

Giữ gìn hồn cốt dân tộc

Đồng bào dân tộc Khmer ở Nam Bộ có tiếng nói, chữ viết riêng. Nhiều địa phương trong vùng đã năng động, linh hoạt triển khai dạy chữ và tiếng Khmer. Theo Thượng tọa Lý Quang Long, Trụ trì chùa Cái Giá, xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau: “Được đứng lớp dạy, sư rất vui vì không chỉ giúp con em Khmer biết đọc, viết tiếng mẹ đẻ, mà còn góp phần giữ gìn tiếng nói và chữ viết của dân tộc. Ngoài dạy chữ Khmer, sư còn dạy những kỹ năng sống, phong tục, tập quán, cách chào hỏi, ứng xử trong gia đình và cộng đồng...”.

À char Lâm Bình Dương đứng lớp dạy chữ Khmer tại chùa Chrôi Tưm Chắs. Ảnh: Mỹ Xuyên

Là người nặng lòng với con chữ dân tộc mình, ông Lâm Bình Dương, À char chùa Chrôi Tưm Chắs, phường Mỹ Xuyên, thành phố Cần Thơ cho biết: “Giữ được chữ viết và tiếng nói đồng nghĩa với việc giữ được cái "hồn" của văn hóa dân tộc. Dạy chữ Khmer được coi là nghĩa vụ của người học trước truyền lại cho người học sau, là truyền thống lâu đời của dân tộc Khmer”.

Thượng tọa Lý Hùng, Trụ trì chùa Pitu Khôsa Răngsây, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ chia sẻ: Đa số con em đồng bào dân tộc Khmer xuất thân từ phum sóc, ít sử dụng tiếng dân tộc trong đời sống hằng ngày. Khi học chữ Khmer bắt đầu từ nguyên âm, phụ âm, dấu, thậm chí có chữ Pali, chữ Sansakrit lẫn lộn, nên các em gặp nhiều khó khăn. Con em được học hành và sử dụng thành thạo tiếng nói, chữ viết của tổ tiên để lại, xứng đáng với vai trò chủ thể văn hóa của dân tộc mình. Đây chính là cách để giữ hồn cốt dân tộc trong bối cảnh hội nhập”.