Những lưu ý để an toàn khi đi du lịch bằng tàu thuyền

Phải mặc áo phao trên tất cả các hành trình ở tàu thuyền

Mùa hè là thời điểm các tour tham quan đảo, vịnh và trải nghiệm canô cao tốc, tàu du lịch thu hút hàng triệu lượt khách. Tuy nhiên, chỉ một phút chủ quan hoặc thiếu kỹ năng xử lý tình huống cũng có thể dẫn đến những sự cố đáng tiếc.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ NN&PTNT) cùng các chuyên gia hàng hải khuyến cáo các kỹ năng an toàn sống còn khi di chuyển trên tàu, ca nô. Du khách nên lựa chọn tàu, canô của các đơn vị được cấp phép, có đăng kiểm còn hiệu lực, được trang bị đầy đủ áo phao, phao cứu sinh và thiết bị cứu nạn. Tuyệt đối không đi trên phương tiện chở quá số người quy định hoặc có dấu hiệu xuống cấp.

Cần lưu ý các nguyên tắc an toàn khi du lịch trên sông nước.

Nhiều người chỉ mặc áo phao khi biển động hoặc khi được nhắc nhở. Tuy nhiên, lực lượng cứu hộ khuyến cáo áo phao cần được mặc đúng cách trong suốt hành trình, đặc biệt trên canô cao tốc hoặc khi di chuyển giữa các đảo. Với trẻ em, áo phao phải đúng kích cỡ và luôn có người lớn đi kèm.

Đây là bước đơn giản nhưng rất quan trọng. Ngay khi lên tàu, hành khách nên quan sát vị trí áo phao dự phòng, phao tròn, cửa thoát hiểm và lắng nghe hướng dẫn của thuyền viên để chủ động nếu xảy ra tình huống khẩn cấp.

Theo khuyến cáo của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khi hoạt động trên biển trong mùa mưa bão, thuyền trưởng cần thường xuyên kiểm tra tình trạng kỹ thuật của tàu, các trang thiết bị hàng hải, thiết bị an toàn và giấy tờ của tàu cá, thuyền viên. Tàu chỉ nên hoạt động trong vùng biển đã đăng ký và bảo đảm đầy đủ các điều kiện an toàn trước khi xuất bến.

Khi có thông tin về bão hoặc áp thấp nhiệt đới, thuyền trưởng phải thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết; đồng thời duy trì liên lạc với đài thông tin duyên hải, hệ thống ICOM của Bộ đội Biên phòng để kịp thời cập nhật diễn biến mới nhất và thực hiện hướng dẫn của cơ quan chức năng.

Trong suốt quá trình hoạt động trên biển, việc giữ liên lạc thường xuyên với chủ tàu, cơ quan chức năng và thông báo vị trí của tàu, số lượng người trên tàu là yêu cầu bắt buộc. Thuyền trưởng cũng cần chia sẻ thông tin với các tàu cá đang hoạt động trong cùng khu vực để hỗ trợ nhau khi cần thiết.

Đối với thuyền viên, cần được đôn đốc sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, chuẩn bị phương án điều khiển tàu rời khỏi vùng nguy hiểm hoặc tìm nơi tránh trú an toàn khi có yêu cầu.

Trong trường hợp nhận được tin bão khẩn cấp, thuyền trưởng cần nhanh chóng hạ thấp trọng tâm tàu bằng cách đưa các vật nặng, cồng kềnh xuống hầm; kiểm tra hoạt động của máy, hệ thống lái, neo và các thiết bị thiết yếu khác. Đồng thời yêu cầu toàn bộ thuyền viên mặc áo phao cứu sinh để sẵn sàng ứng phó với các tình huống bất ngờ.

Nếu gặp tình huống bất khả kháng buộc phải rời tàu, thuyền trưởng cần cố gắng đưa tàu đến nơi an toàn trước khi bỏ tàu. Trong trường hợp phải rời tàu, thuyền trưởng phải là người cuối cùng rời khỏi phương tiện.

Khi tàu gặp nạn, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn tính mạng cho toàn bộ thuyền viên. Thuyền trưởng cần nhanh chóng phát tín hiệu cấp cứu và thông báo ngay cho các đài thông tin duyên hải gần nhất, tàu thuyền hoạt động trong khu vực, chủ tàu và cơ quan cứu hộ để được hỗ trợ kịp thời.

Các cơ quan chức năng khuyến cáo ngư dân tuyệt đối không chủ quan trước diễn biến của bão, áp thấp nhiệt đới; thường xuyên cập nhật thông tin dự báo thời tiết, chấp hành nghiêm hướng dẫn của lực lượng chức năng và chỉ ra khơi khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện an toàn. Chủ động phòng tránh luôn là giải pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong mùa mưa bão.

Cách xử lý tình huống khi xảy ra sự cố tàu thuyền

Theo khuyến cáo của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khi nghe thấy tín hiệu báo động khẩn cấp (thường là còi tàu hoặc chuông reo nhiều hồi liên tục), điều đầu tiên bạn cần làm là giữ vững bình tĩnh. Hoảng loạn chỉ khiến tình hình tồi tệ hơn. Hít thở sâu và tập trung nghe kỹ thông báo từ thuyền trưởng hoặc thuyền viên qua hệ thống loa. Họ sẽ thông tin về sự cố và hướng dẫn bạn cần làm gì tiếp theo. Hãy tuyệt đối tuân thủ chỉ đạo của thủy thủ đoàn – dù bạn là du khách trong nước hay khách quốc tế, các hướng dẫn thoát hiểm đều được thiết kế chung để đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người.

Ngay khi có lệnh báo động hoặc khi được yêu cầu sơ tán, hãy mặc áo phao cứu sinh vào người. Nếu bạn đang ở trong phòng, hãy lấy áo phao dưới gầm giường hoặc tủ và mặc ngay. Trong trường hợp bạn đang ở boong tàu, áo phao có thể được thuyền viên phát trực tiếp. Giúp đỡ người thân xung quanh bạn mặc áo phao, đặc biệt ưu tiên mặc áo phao đúng cách cho trẻ em và người già trước, sau đó mới đến lượt mình nếu cần. Áo phao cứu sinh sẽ giúp bảo vệ tính mạng bạn nếu phải tiếp xúc với nước, vì vậy tuyệt đối đừng chậm trễ trong việc này.

Mỗi con tàu đều có quy định về nơi tập trung hành khách khi sơ tán (có thể là một khu vực boong thoáng và an toàn, thường gọi là muster station). Sau khi mặc áo phao, hãy nhanh chóng di chuyển theo hướng dẫn và chỉ dẫn trên tàu (biển chỉ dẫn hình mũi tên, đèn nhấp nháy…) để đến điểm tập trung này. Đừng chen lấn xô đẩy, hãy di chuyển nhanh nhưng trật tự, nhường đường cho trẻ nhỏ và người già, người bị thương (nếu có).

Lưu ý không quay lại phòng hoặc đi lấy hành lý tư trang – trong tình huống nguy cấp, tính mạng quan trọng hơn bất cứ tài sản nào. Thủy thủ đoàn thường đã được phân công để kiểm tra các cabin lần cuối, vì vậy nhiệm vụ của bạn là tập trung rời khỏi khu vực nguy hiểm một cách nhanh nhất.

Khi bạn đã tới khu vực tập kết và nhận được hướng dẫn rời tàu, hãy tuần tự lên xuồng cứu sinh hoặc bè cứu sinh theo sự hướng dẫn của thuyền viên. Thông thường, trẻ em và người già sẽ được ưu tiên xuống xuồng trước, sau đó đến những hành khách khác. Hãy giữ trật tự, tuyệt đối không xô đẩy khi xuống xuồng cứu sinh. Nếu xuồng cứu sinh đã đầy, thuyền viên có thể chỉ dẫn bạn sang xuồng khác hoặc sử dụng phao bè tự thổi.

Trong trường hợp tàu chìm nhanh và không kịp hạ xuồng, các phao bè cứu sinh sẽ được ném xuống biển – lúc này hãy nhảy xuống nước có kiểm soát (ôm chặt mũi và nhắm mắt, chân tiếp nước trước) rồi bơi đến phao bè gần nhất. Khi đã ở trên xuồng hoặc bè, mọi người nên ngồi sát nhau để giữ ấm và tuân theo sự chỉ huy của thuyền viên hoặc người phụ trách xuồng cứu sinh.

Một yếu tố không thể thiếu để du lịch tàu biển an toàn trong tình huống nguy nan là tinh thần đoàn kết. Nếu bạn thấy ai đó hoảng loạn hoặc bị thương, hãy cố gắng trấn an và hỗ trợ họ trong khả năng của mình. Tai nạn dù hiếm hoi nhưng có xảy ra thì những người bình tĩnh và chuẩn bị tốt sẽ có cơ hội sống sót cao nhất. Giữ vững niềm tin và hy vọng vào đội cứu nạn, hành động đúng theo hướng dẫn du lịch tàu biển an toàn đã chuẩn bị sẽ giúp bạn vượt qua sự cố.