Những lưu ý về bệnh đau mắt đỏ

Bệnh dễ khởi phát thành dịch (mùa hè thường xảy ra hơn), chủ yếu ở nơi tập trung đông người và tiếp xúc gần mà không chủ động phòng ngừa. Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, gián tiếp với dịch tiết từ mắt qua bàn tay nhiễm vi rút hoặc đồ dùng chung, vật dụng bị nhiễm mầm bệnh. Bệnh có thể lây truyền mạnh trong gia đình, nhà trẻ, trường học, cơ quan, xí nghiệp và những nơi tập trung đông người; nơi có điều kiện vệ sinh kém, môi trường sống chật chội, nguồn nước ô nhiễm hoặc dùng chung vật dụng cá nhân là yếu tố khiến dễ mắc bệnh hơn.

Đợt dịch kéo dài khoảng 1-2 tháng, sau đó lắng xuống và dừng lại. Hiện vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh đau mắt đỏ, chỉ áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động và khi đã bị bệnh phải theo dõi chặt chẽ. Không phải đau mắt đỏ nào cũng là viêm kết mạc cấp và dịch cũng diễn tiến bất thường, biến chứng bất thường, di chứng về sau (nếu có) là vĩnh viễn, nên cần đến bác sĩ chuyên khoa khám, theo dõi để có đáp ứng điều trị tốt.

Biểu hiện của đau mắt đỏ là kết mạc mắt viêm xung huyết đỏ, xốn mắt, phù nề.

Các tác nhân gây viêm kết mạc: do vi rút (là tác nhân thường gặp nhất), do vi khuẩn, do yếu tố dị ứng; do vi rút, có nhiều loại vi rút khác nhau gây bệnh, nhưng Herpesvirus và Adenovirus là phổ biến, với hơn 80% số người bệnh do tác nhân này; do vi khuẩn: tụ cầu, Streptococcus, Staphylococcus aureus, Haemophilus...

Trẻ em đang lứa tuổi đi học là đối tượng dễ mắc viêm kết mạc do vi khuẩn nhất. Thông thường, những trường hợp viêm kết mạc do vi rút cũng dễ bội nhiễm vi khuẩn, nên hết sức cẩn thận và không tự điều trị tại nhà, không đắp lá lên mắt, không nhỏ nước lạ vào mắt, không dụi mắt dễ lây nhiễm và tổn thương thêm, chỉ được dùng khăn sạch mềm lau nhẹ nhàng mi mắt và đến bác sĩ để khám phân loại nhiễm, tiên lượng, phòng ngừa biến chứng.

Ngoài ra, người có cơ địa dị ứng có thể bị viêm kết mạc khi gặp tác nhân như: phấn hoa, lông vật nuôi, bụi, thuốc... Bệnh thường tái phát nhiều lần, không lây nhiễm và thường xuất hiện theo mùa.

Các chẩn đoán lâm sàng như: cay mắt, xốn mắt, chảy nước mắt, sốt nhẹ, có đỏ mắt đổ ghèn trắng, xanh, vàng, tùy mức độ độc lực của tác nhân gây bệnh và phản ứng viêm kết mạc. Thăm khám cũng không cần xét nghiệm máu hay xét nghiệm miễn dịch tại chỗ mà chỉ cần khám lâm sàng. Cần phân biệt các bệnh về mắt khác cũng có dấu hiệu đỏ mắt như: tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào, viêm loét giác mạc, giả mạc giác mạc, những viêm nhiễm nặng hơn có nguy cơ gây mất thị lực... cần khám chuyên khoa và điều trị phù hợp.

Đoàn khám sức khỏe Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau khám và theo dõi các bệnh mắt cho công nhân.

Về phương án điều trị, bác sĩ sẽ dùng kháng sinh, kháng viêm có kiểm soát dưới sự đánh giá sau khi khám lâm sàng kỹ lưỡng tình trạng mắt, nhãn cầu trên bệnh nhân cụ thể, nhằm hạn chế bớt những phản ứng viêm quá mức của bề mặt nhãn cầu. Phản ứng miễn dịch cần vừa phải, quá mạnh sẽ gây tổn thương trầm trọng hơn. Cùng với kháng sinh dùng tại chỗ, nước muối sinh lý, nước mắt nhân tạo cũng rất tốt, giúp rửa sạch bề mặt, hạn chế kích thích xốn mắt, giúp hồi phục nhanh hơn. Thời gian 7-14 ngày, bệnh sẽ hồi phục về bình thường, nếu không bội nhiễm sẽ hết bệnh sau 5-7 ngày.

Chủ động phòng bệnh khi chưa bị nhiễm bệnh, cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, rửa mặt hằng ngày với nước sạch và có khăn mặt dùng riêng; vệ sinh mắt, mũi, họng hằng ngày bằng các thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi, nước súc họng thông thường; sử dụng xà phòng hoặc các chất sát khuẩn thông thường sát trùng các đồ dùng, vật dụng chung; không đưa tay lên dụi mắt, mũi, miệng; không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt, vật dụng cá nhân như: khăn mặt, kính mắt... dễ bị nhiễm mầm bệnh; hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân hoặc người nghi bị đau mắt đỏ.

Những khuyến cáo khi đã nhiễm bệnh đau mắt đỏ: người bệnh hoặc người nghi bị đau mắt đỏ cần hạn chế tiếp xúc với người khác và đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn, điều trị kịp thời, không tự ý điều trị; để mắt nghỉ ngơi, hạn chế tối đa, tránh máy vi tính, điện thoại (gây kích ứng mắt); nhỏ nước muối sinh lý, nước mắt nhân tạo rửa mắt, tránh đưa tay dụi mắt; rửa tay, rửa mặt thường xuyên; đeo kính, khẩu trang, hạn chế đến nơi đông người, nghỉ ngơi và tự cách ly 7 ngày.

Nếu viêm kết mạc dị ứng: tránh ăn thực phẩm dị ứng, tránh đến nơi có tác nhân dị ứng (phấn hoa, bụi mịn, hóa chất ô nhiễm không khí...) và dùng thuốc kháng dị ứng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Phước Nhường