Những món ăn bị cho là rước xui ngày đầu năm: Kiêng kỵ để tiền bạc không đội nón ra đi

Trong quan niệm dân gian, mâm cơm ngày Tết không chỉ để thưởng thức mà còn gửi gắm ước vọng về một năm đủ đầy, may mắn. Bên cạnh những món ăn tượng trưng cho tài lộc, một số thực phẩm cũng được cho là nên hạn chế dùng trong ngày đầu năm vì lo ngại ảnh hưởng đến vận khí, tiền bạc.

Tết Nguyên đán là thời khắc chuyển giao quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt. Chính vì vậy, nhiều gia đình đặc biệt chú ý đến việc ăn uống trong ngày đầu năm, với mong muốn “đầu xuôi đuôi lọt”, làm ăn thuận lợi. Những kiêng kỵ ẩm thực này chủ yếu xuất phát từ lối chơi chữ, quan niệm biểu tượng và truyền miệng dân gian.

Thịt vịt

Ở một số địa phương miền Bắc, thịt vịt thường được tránh dùng trong mùng 1 Tết. Theo quan niệm dân gian, hình ảnh vịt lạch bạch gợi liên tưởng đến sự chậm chạp, công việc không hanh thông. Vì vậy, nhiều người lựa chọn kiêng món này trong ngày đầu năm để tránh điều không may.

Mực

Câu nói “đen như mực” khiến không ít người e ngại sử dụng mực trong ngày đầu năm, đặc biệt là những người kinh doanh, buôn bán. Họ quan niệm màu đen tượng trưng cho điều không thuận lợi. Tuy nhiên, cách nhìn nhận này không phổ biến ở tất cả các vùng miền.

Tôm

Đặc tính bơi giật lùi của tôm được dân gian liên hệ đến sự “thụt lùi”, không tiến triển. Vì thế, một số gia đình cho rằng ăn tôm vào ngày đầu năm có thể không tốt cho công việc, tài chính. Dù vậy, đây chỉ là quan niệm mang tính biểu tượng.

Cá mè

Tên gọi “cá mè” dễ khiến người ta liên tưởng đến từ “mè nheo”, hàm ý rắc rối, phiền toái. Do đó, nhiều gia đình tránh dùng cá mè trong mâm cơm mùng 1 để hạn chế điều không vui trong năm mới.

Chuối – khác biệt theo vùng miền

Tại miền Nam, chuối thường bị kiêng trong ngày đầu năm vì cách phát âm gần với từ “chúi”, mang nghĩa cúi xuống, làm ăn không ngẩng cao đầu. Trong khi đó, ở miền Bắc, nải chuối xanh lại được xem là biểu tượng che chở, sum vầy và thường xuất hiện trong mâm ngũ quả ngày Tết.

Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng những kiêng kỵ trên phản ánh nét đặc trưng trong tư duy biểu tượng của người Việt, dựa nhiều vào âm thanh và hình ảnh gợi liên tưởng. Không có cơ sở khoa học chứng minh việc ăn một món ăn cụ thể có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tài lộc hay vận may.

Trong đời sống hiện đại, nhiều gia đình giữ gìn phong tục theo hướng linh hoạt, coi đó là nét đẹp văn hóa hơn là quy tắc bắt buộc. Điều quan trọng nhất trong ngày đầu năm vẫn là sự sum họp, tinh thần lạc quan và sự chuẩn bị chu đáo cho chặng đường phía trước.

Yến Nguyễn