Những người bới lông tìm vết

Lực lượng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng khám nghiệm hiện trường vụ giết người cướp tài sản, đốt nhà phi tang tại xã Đa Quyn ngày 29-12-2009.

Ở phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng có lẽ đội Khám nghiệm hiện trường là bộ phận sẽ không bao giờ áp dụng được khung thời gian làm việc cứng nhắc. Bởi, mỗi khi nhận được tin báo, bất kể đêm hay ngày, cán bộ đội Khám nghiệm hiện trường lại lên đường với lỉnh kỉnh phương tiện, thiết bị nghiệp vụ. Mục tiêu của họ là phải tiếp cận hiện trường sớm nhất có thể vì dấu vết có thể sẽ bị mất, đường vân sẽ mờ, vật chứng có thể bị biến đổi bởi thời gian, thời tiết hoặc các tác động bên ngoài.

Trung tá Nguyễn Văn Hiếu - Phó đội trưởng đội Khám nghiệm hiện trường, người có 20 năm gắn bó với công tác Kỹ thuật hình sự, chia sẻ: "Đối với những vụ án chưa rõ thủ phạm, cán bộ khám nghiệm phải nghiên cứu kỹ thông tin, phối hợp chặt chẽ với điều tra viên, đánh giá hiện trường và lựa chọn phương án tiếp cận phù hợp để không làm xáo trộn hoặc mất dấu vết". Nhiều loại dấu vết như đường vân, máu, tinh dịch, sợi vải và các vi vết khác rất khó nhận biết bằng mắt thường nên mỗi cán bộ phải thực hiện nghiêm phương châm "kịp thời, chính xác, tỉ mỉ, khách quan, khoa học và toàn diện", không bỏ sót bất kỳ chi tiết nào có giá trị phục vụ điều tra.

Từ kết quả khám nghiệm hiện trường, cơ quan điều tra sẽ có thêm căn cứ để đánh giá tính chất vụ việc, xác định dấu hiệu tội phạm, định hướng hoạt động điều tra và củng cố chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ án. Công việc của lực lượng Kỹ thuật hình sự luôn đối mặt với nhiều khó khăn, vất vả, có những hiện trường nằm sâu trong rừng, địa hình hiểm trở, cán bộ phải đi bộ nhiều ki-lô-mét, làm việc trong điều kiện không thuận lợi, thời tiết khắc nghiệt hoặc môi trường tiềm ẩn nguy cơ độc hại.

Khám nghiệm hiện trường vụ cướp giật tài sản tại xã Nhân Cơ ngày 1-1-2026.

Những cán bộ có thâm niên ở phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng còn nhớ như in công tác khám nghiệm hiện trường vụ giết người cướp tài sản rồi đốt nhà phi tang xảy ra tại xã Đa Quyn (huyện Đức Trọng cũ) vào khoảng 0 giờ ngày 29-12-2009. Hiện trường là ngôi nhà cấp 4 bị cháy rụi, trong đám tro tàng có 1 xác người là bà H.T.X. - chủ nhà. Xác định vụ cháy có nhiều dấu hiệu không bình thường, nạn nhân nằm ngửa dưới nền nhà 2 tay, 2 chân giang ra, không đúng quy luật của những vụ chết cháy. Kết quả khám nghiệm hiện trường, tử thi sau đó xác định: Bà X. bị giết trước khi đám cháy xảy ra, đám cháy xuất phát từ trong ra ngoài, từ trước ra sau. Điều đáng chú ý là cửa sau của ngôi nhà ở tư thế mở, khả năng cháy do chập điện và do khí gas được loại trừ. Mặt khác, bà X. có nhiều vàng và tiền nhưng khi khám nghiệm hiện trường hoàn toàn không thu được những tài sản liên quan… Kết quả khám nghiệm hiện trường và tử thi đã giúp xác định nguyên nhân của vụ việc cũng như hướng điều tra: Bà X. bị kẻ thủ ác đâm tử vong bởi 1 nhát dao chí mạng rồi cướp đi nhiều tài sản gồm 3 sợi dây chuyền vàng và 29.898.500 đồng. Từ kết quả khám nghiệm hiện trường và sự phối hợp nhịp nhàng với các lực lượng, đến 23 giờ 30 ngày 30 - 12 - 2009 kẻ thủ ác là Nguyễn Nghị (1991) trú tại xã Hoài Thanh, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) đã bị bắt khẩn cấp.

Hay như đội Khám nghiệm hiện trường, phòng Kỹ thuật hình sự đã có những kết luận quan trọng, nhận định, đánh giá đúng, góp phần giúp cơ quan điều tra nhanh chóng làm rõ vụ cướp giật tài sản xảy ra ngày 1-1-2026 tại tiệm vàng Toàn Hằng ở thôn 3 xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng.

Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, đội Khám nghiệm hiện trường, phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng đã khám nghiệm hơn 500 vụ việc, trong đó có hơn 300 trường hợp tử vong. Nhiều vụ án nghiêm trọng, phức tạp đã được làm sáng tỏ từ những nhận định khách quan, khoa học và chính xác của lực lượng Kỹ thuật hình sự. Theo Thượng tá Nguyễn Đình Thi - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật hình sự: "Trong nhiều vụ án, kết luận giám định dấu vết, vật chứng là căn cứ khoa học quan trọng giúp cơ quan điều tra định hướng phá án, truy nguyên thủ phạm, xác định bị hại và củng cố chặt chẽ hệ thống chứng cứ. Không chỉ có vậy, các dấu vết có giá trị truy nguyên như dấu công cụ, đường vân, dấu vết sinh học, ADN hay nguồn hơi luôn được cán bộ khám nghiệm đặc biệt chú trọng. Trong những trường hợp hiện trường bị xáo trộn, lực lượng Kỹ thuật hình sự phải vận dụng tổng hợp kiến thức, kinh nghiệm và phương tiện khoa học để xác định cơ chế hình thành, tồn tại của dấu vết, góp phần làm rõ bản chất vụ việc".

Dù không trực tiếp đấu tranh, truy bắt tội phạm, nhưng phía sau mỗi vụ án, chuyên án được điều tra, khám phá thành công luôn có dấu ấn lặng thầm của những cán bộ, chiến sĩ Kỹ thuật hình sự - những người miệt mài "bới lông tìm vết". Bằng kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm, họ tỉ mỉ thu thập, phân tích từng dấu vết để "giải mã" các vụ án, góp phần bảo vệ công lý và sự bình yên của nhân dân.