Những người có uy tín 'hai giỏi' của buôn làng

Tận tâm vì cộng đồng

Ông Nay Kai (buôn Hiao, xã Ia Rbol) đã bước sang tuổi 70, được bà con tin tưởng như một “quan tòa” công tâm của buôn làng. Xác định khó khăn nhất trong công tác hòa giải là phải am hiểu pháp luật, dù tuổi cao, ông vẫn tích cực tham gia nhiều lớp tập huấn pháp luật do các cấp tổ chức.

Ông Nay Kai (bìa phải, ở xã Ia Rbol) luôn lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con để giải quyết mâu thuẫn một cách thấu tình, đạt lý. Ảnh: Vũ Chi

Ông dành nhiều thời gian đến các gia đình đang xảy ra mâu thuẫn, tìm hiểu nguyên nhân để có cách giải quyết hợp lý nhất. “Đi một lần không được thì đi ba, bốn, năm lần. Riêng trong năm 2025, tôi đã giải quyết thành công 10 vụ xích mích trong buôn” - ông Kai chia sẻ.

Cũng theo ông Kai, các vụ mâu thuẫn trong buôn chủ yếu thuộc lĩnh vực tranh chấp đất đai. Với những trường hợp này, sau khi tìm hiểu rõ nguyên nhân, ông giải thích cho các bên về Luật Đất đai và đưa ra cách giải quyết hợp lý nhất.

Nếu hai bên bằng lòng, ông sẽ lập biên bản ghi rõ nếu bên nào vi phạm, để xảy ra xích mích lần nữa sẽ bị xử phạt “cắt 5 m đất cho người kia”. Nhờ vậy, các bên đều cảm thấy giá trị của lời hứa, không bao giờ vi phạm.

Không chỉ khéo léo trong giải quyết các xích mích trong buôn, ông Kai còn là gương điển hình trong làm kinh tế và nuôi dạy con cái. Với hơn 5 ha mì, mía, 5 con bò, 3 con heo nái, mỗi năm ông thu nhập hơn 150 triệu đồng.

Hiện 6 người con của ông đều có việc làm ổn định, là cán bộ của xã, thôn. Năm 2022, ông được Chủ tịch UBND thị xã Ayun Pa (cũ) tặng giấy khen vì đã có thành tích xuất sắc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Giỏi làm kinh tế, giúp dân thoát nghèo

Đưa chúng tôi tham quan khu rẫy rộng 3 ha của gia đình, ông Đinh Ueng (thôn Plei Trớ, xã Chư A Thai) hồ hởi giới thiệu những luống ớt xanh mướt được trồng xen dưới tán điều. Trước đây, toàn bộ diện tích này đều trồng mì nhưng hiệu quả thấp. Sau nhiều lần tham gia các lớp tập huấn và tham quan mô hình sản xuất hiệu quả, năm 2021, ông mạnh dạn chuyển sang trồng điều, đồng thời đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm.

Lấy ngắn nuôi dài, ông trồng xen các cây ngắn ngày trong vườn điều để có thêm thu nhập như ớt, bắp, đậu phụng… Ông cho biết: “Diện tích ớt trồng xen trong vườn điều khi thu hoạch đem về gia đình mỗi tháng 5 triệu đồng. Trong khi đó, vườn điều cũng bắt đầu cho thu hoạch 4,5 tấn hạt, mang lại cho gia đình lợi nhuận gần 100 triệu đồng, cao gấp 5 lần so với trồng mì trước đây”.

Ông Đinh Ueng (xã Chư A Thai) chăm sóc diện tích ớt trồng xen trong vườn điều. Ảnh: Vũ Chi

Từ sự hướng dẫn của ông Ueng, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, trong đó có 7 hộ vươn lên thoát nghèo, góp phần giảm số hộ nghèo trong thôn Plei Trớ, hiện chỉ còn 10 hộ.

Tương tự, ông Ksor Nít (buôn Ling, xã Ia Hiao) cũng là người tiên phong làm kinh tế nông nghiệp ở địa phương. Ông đang canh tác 2,5 ha lúa, 2 ha mì, nuôi 2 con heo nái và 5 con bò. Mỗi năm, mô hình kinh tế tổng hợp mang lại cho gia đình ông thu nhập trên 150 triệu đồng.

Ông Ksor Nít (xã Ia Hiao) tuyên truyền, vận động, hướng dẫn bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm để nâng cao hiệu quả kinh tế. Ảnh: Vũ Chi

Ông Nít còn tích cực hướng dẫn bà con thay đổi tập quán canh tác, vận động người dân sử dụng các giống lúa chất lượng cao, áp dụng mô hình luân canh cây trồng để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Với những đóng góp của mình, ông Đinh Ueng và ông Ksor Nít là 2 trong số 10 người uy tín được Chủ tịch UBND huyện Phú Thiện (cũ) khen thưởng tại hội nghị gặp mặt, biểu dương người uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn năm 2024.