Những người lính quân hàm xanh góp sức tìm hài cốt liệt sĩ nơi phên dậu Tổ quốc

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai phối hợp với các lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Ngọc Thu

Manh mối từ lòng dân

Những cánh rừng khộp, rừng cao su nơi biên giới Gia Lai từng ghi dấu những trận chiến đấu ác liệt, chứng kiến sự hy sinh anh dũng của nhiều cán bộ, chiến sĩ trong cuộc chiến bảo vệ từng tấc đất quê hương. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, rừng cây đã phủ xanh những vùng đất từng là chiến trường xưa, nhưng trong ký ức của nhiều người dân, hình ảnh những người lính năm nào vẫn còn nguyên vẹn.

Tây Nguyên bước vào thời khắc giao mùa, những cơn mưa rào bất chợt xen lẫn cái nắng chói chang nơi biên giới. Để công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đạt hiệu quả, bên cạnh việc rà soát hồ sơ, tư liệu lịch sử, thì nguồn thông tin từ nhân chứng và người dân địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tại xã Ia Dom, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai tích cực phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng gặp gỡ người dân, nhất là các già làng, người có uy tín, những người từng chứng kiến chiến tranh hoặc nắm giữ thông tin về nơi an táng liệt sĩ.

Gắn bó với vùng biên hơn 70 mùa rẫy, già Siu Pích (làng Bi, xã Ia Dom) vẫn nhớ những trận chiến đấu ác liệt giữa quân và dân địa phương với quân Mỹ, trong đó, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Trong những lần đi làm rẫy, ông phát hiện một số ngôi mộ nằm trong vườn điều của gia đình. Theo thời gian, mưa nắng bào mòn lớp đất, khiến những mảnh tăng võng dần lộ ra. Nghi đây là nơi an táng các liệt sĩ, già Pích lập tức báo tin cho lực lượng chức năng.

Từ nguồn tin của già Pích, kết hợp với tư liệu, sơ đồ chiến đấu và lời kể của người dân, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đã tích cực phối hợp với Phân đội 1 (Đội K52, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai) tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Trong quá trình ấy, già Pích luôn tận tình dẫn đường, hỗ trợ bộ đội xác định vị trí nghi có mộ liệt sĩ.

Những ngày qua, Thiếu tá Đào Công Tuấn, cán bộ Tổ công tác địa bàn, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, luôn túc trực tại vườn điều của già Pích, cùng Đội K52 và người dân tỉ mỉ tìm kiếm từng dấu vết tại các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ.

Thiếu tá Đào Công Tuấn cho biết: “Hằng ngày, tôi cùng 2 đồng chí trong Tổ công tác địa bàn xuống làng Bi, phối hợp với Đội K52 và người dân phát quang cây cối, đào tìm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Cùng với đó, chúng tôi phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động bà con cung cấp thông tin về những vị trí nghi có mộ liệt sĩ. Từ các nguồn tin này, lực lượng chức năng tiến hành khảo sát, xác minh, hỗ trợ Đội K52 mở rộng phạm vi tìm kiếm”.

Nhờ sự gần gũi, sâu sát địa bàn, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trở thành cầu nối giữa người dân với lực lượng chuyên trách tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi địa điểm được chỉ dẫn đều được các lực lượng phối hợp xác minh cẩn trọng, bổ sung những manh mối quan trọng trên hành trình tìm kiếm, đưa các hài cốt liệt sĩ trở về với đất mẹ.

Cùng chung tâm niệm ấy, Thiếu tá Rcom Brơn, cán bộ Tổ công tác địa bàn, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, khẳng định: Với người lính quân hàm xanh, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ mà còn là nghĩa tình đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Vì vậy, mỗi chuyến tuần tra, mỗi lần xuống làng, gặp gỡ người dân đều là dịp để chúng tôi nắm bắt thêm thông tin, tuyên truyền, vận động bà con chung tay thực hiện công tác "Đền ơn đáp nghĩa".

Ở vùng biên, nhiều người dân đã gắn bó cả cuộc đời với những cánh rừng, nương rẫy, từng chứng kiến sự hy sinh của bộ đội trong những năm tháng chiến tranh. Những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ, cùng những dấu tích còn sót lại trên đất rẫy đã trở thành manh mối quý giá giúp lực lượng chức năng xác định những khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.

Tiếp sức cho hành trình tri ân

Tại các xã biên giới ở Gia Lai, sự phối hợp giữa lực lượng chức năng và người dân địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Không ít gia đình sẵn sàng cung cấp thông tin, dẫn đường vào rừng, nhường đất sản xuất để lực lượng chuyên trách tổ chức khảo sát, khai quật những vị trí nghi có mộ liệt sĩ.

Cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh cùng Đội K52 đến gặp gỡ người dân, thu thập, ghi chép thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Ngọc Thu

Những vườn điều, cà phê, mì là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Thế nhưng, khi biết dưới vườn cây có thể còn hài cốt liệt sĩ, nhiều người sẵn lòng chặt bỏ cây trồng, tạo mặt bằng để bộ đội tìm kiếm. Với họ, sự hy sinh của những người lính năm xưa lớn hơn nhiều so với những thiệt hại trước mắt của gia đình.

“Các liệt sĩ đã nằm lại nơi đây bao nhiêu năm lạnh lẽo, gia đình tôi chặt bỏ vài cây điều, cây mì cũng không tiếc. Tôi chỉ mong Đội K52, Bộ đội Biên phòng, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các lực lượng chức năng tìm được hết các liệt sĩ còn nằm lại nơi đây. Có phải chặt thêm nhiều cây cà phê nữa, gia đình tôi vẫn sẵn sàng” - già Pích cho hay.

Sự đồng thuận ấy bắt nguồn từ lòng biết ơn sâu sắc của đồng bào đối với những người đã hy sinh để bảo vệ buôn làng. Đó còn là kết quả của quá trình cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng gắn bó, gần dân, hiểu dân, phối hợp cùng chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng chăm lo đời sống, củng cố niềm tin trong cộng đồng.

Trong hành trình ấy, Bộ đội Biên phòng đã phát huy vai trò nòng cốt trong công tác vận động quần chúng, tranh thủ sự ủng hộ của già làng, người có uy tín để lan tỏa ý nghĩa nhân văn của việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Từ đó, khuyến khích người dân cung cấp thông tin chính xác, phối hợp bảo vệ hiện trường và tạo điều kiện cho lực lượng chuyên trách thực hiện nhiệm vụ.

Thượng tá Hoàng Viết Ngọc, Chính trị viên Đội K52 cho biết: “Tại khu vực biên giới, Ban Chỉ huy Quân sự các xã và Bộ đội Biên phòng thường xuyên phối hợp nắm bắt thông tin liên quan đến liệt sĩ. Các đơn vị đều cử cán bộ đồng hành cùng Đội K52, trực tiếp xuống địa bàn xác minh thông tin, tham gia hỗ trợ quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ với tinh thần trách nhiệm cao. Từ nguồn tin bà con cung cấp, đơn vị đã tìm kiếm, quy tập được 12 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật. Đặc biệt, một hài cốt có tấm bia ghi rõ tên liệt sĩ Nguyễn Thanh Trì, hy sinh ngày 18/5/1970. Đây là căn cứ quan trọng để tiếp tục xác minh, tìm kiếm thân nhân liệt sĩ”.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, việc phát huy vai trò cung cấp thông tin của nhân dân, nhất là tại địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, có ý nghĩa thiết thực. Mỗi nguồn tin được xác minh kịp thời có thể giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm; mỗi hài cốt được tìm thấy là một bước tiến trên hành trình đưa người lính trở về với quê hương, gia đình sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường.

Dẫu hành trình ấy còn nhiều gian nan bởi địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt và dấu tích chiến tranh ngày càng phai mờ, những người lính quân hàm xanh vẫn miệt mài cùng các lực lượng chức năng và đồng bào địa phương tìm kiếm dấu tích của những người lính đã hy sinh.