Những người trẻ vượt lên số phận, tỏa sáng nghị lực

Vượt lên nghịch cảnh, làm chủ cuộc sống

Năm 2019, một tai nạn bất ngờ khiến chị Lê Thị Diện, sinh năm 1994 (phường Tùng Thiện, thành phố Hà Nội), bị chấn thương cột sống và liệt hoàn toàn hai chân. Từ một người phụ nữ có cuộc sống bình thường, chị phải làm quen với chiếc xe lăn và những thay đổi chưa từng nghĩ tới.

Những ngày đầu sau tai nạn là quãng thời gian chị Diện gần như suy sụp. Không thể tự đi lại, nhiều sinh hoạt cá nhân cũng trở nên khó khăn, chị từng cảm thấy mình vô dụng, là gánh nặng cho gia đình. Thế nhưng, tình yêu dành cho con trai đã trở thành điểm tựa để chị đứng dậy.

Chị Lê Thị Diện giành được nhiều khen thưởng, danh hiệu đáng tự hào. Ảnh: NVCC.

Biến cố tiếp tục nối tiếp khi cuộc hôn nhân không thể duy trì. Năm 2023, chị trở thành mẹ đơn thân, một mình nuôi con. Thay vì thu mình trong mặc cảm, chị tập thích nghi với cuộc sống mới, tự chăm sóc bản thân, chăm sóc con và tìm cách tạo thu nhập.

Từ cửa hàng nhỏ tại nhà, chị bắt đầu bán hàng trực tuyến, nhận thu tiền điện, nước và hỗ trợ các dịch vụ cho người dân trong khu vực. “Miễn là còn làm được, tôi không từ chối việc gì”, tinh thần ấy giúp chị từng bước lấy lại sự tự tin và tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống.

Không chỉ tự mình vươn lên, chị Diện còn tích cực tham gia công tác Hội Người khuyết tật. Sau khi Hội Người khuyết tật phường Tùng Thiện được thành lập, chị được tín nhiệm tham gia Ban Chấp hành, đảm nhiệm công tác thanh niên và truyền thông của Hội.

Thể thao cũng trở thành một phần quan trọng trong hành trình ấy. Chị tham gia các hoạt động thể thao dành cho người khuyết tật, trong đó có pickleball; đồng thời tham gia văn hóa, văn nghệ, tập huấn kỹ năng và hỗ trợ dạy nghề thêu cho người khuyết tật.

Năm 2025, chị mạnh dạn tham gia cuộc thi “Hoa hậu Trăng Khuyết” và giành danh hiệu Người đẹp có khuôn mặt khả ái. Với chị, sân khấu không chỉ là nơi để thể hiện bản thân mà còn là cơ hội khẳng định rằng người khuyết tật hoàn toàn có quyền được đẹp, được tự tin và tỏa sáng.

Cô gái khuyết tật tự tin tỏa sáng và trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều người. Ảnh: NVCC.

“Không đầu hàng” để viết tiếp ước mơ

Sinh ra với căn bệnh cong vẹo cột sống cổ, Bùi Huyền Trang, sinh năm 2001, đã phải mất 6 năm mới có thể tập đi và đứng vững trên đôi chân của mình.

Những bước chân đầu tiên của Trang từng là niềm vui lớn đối với gia đình. Nhưng hành trình trưởng thành sau đó không hề dễ dàng. Những ánh mắt tò mò, lời trêu chọc, những ngày vừa học vừa phụ giúp gia đình khiến cô gái trẻ không ít lần mệt mỏi, tủi thân và muốn bỏ cuộc.

Năm 2020, chị Trang thi đại học với ước mơ trở thành bác sĩ để giúp đỡ những người yếu thế. Vì điều kiện sức khỏe và gia đình, ước mơ ấy không thành. Theo định hướng của bố, Trang chuyển sang học Công nghệ thông tin.

Một ngành học xa lạ buộc cô phải bắt đầu gần như từ con số không. Có lúc hoang mang, chán nản, nhưng Trang tự hỏi: “Nếu dừng lại, tôi còn gì?”. Chính câu hỏi ấy giúp cô tiếp tục.

Tháng 3-2022, Trang bắt đầu thực tập và làm việc tại Viện Ứng dụng Công nghệ và Phát triển Nông nghiệp Việt Nam. Trang chia sẻ: "Công việc đầu tiên đem lại cho tôi không chỉ kinh nghiệm mà còn sự khẳng định rằng khuyết tật không đồng nghĩa với việc không thể lao động và đóng góp".

Họ là những thanh niên luôn nỗ lực vươn lên trong cuộc sống. Ảnh: NVCC.

Giữa năm 2025, Trang tìm đến Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam. Tại đây, cô gặp nhiều người có những dạng khuyết tật khác nhau nhưng cùng chung khát vọng sống, học tập và cống hiến. Những câu chuyện ấy giúp Trang thay đổi cách nhìn về chính mình.

Sau đó, cô được bầu làm Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Truyền thông - Sự kiện. Từ một cô gái từng mặc cảm về bản thân, Trang dần trở thành người đồng hành, kết nối và lan tỏa tinh thần tích cực tới cộng đồng người khuyết tật. “Giá trị của một con người không nằm ở những khiếm khuyết cơ thể, mà ở cách họ vượt qua giới hạn để sống một cuộc đời có ý nghĩa”, Trang chia sẻ.

Công nghệ mở cánh cửa hòa nhập

Với Hồ Minh Quang, sinh năm 2000, hành trình vượt lên số phận lại gắn với một lĩnh vực khác: Công nghệ và tri thức số. Là người khuyết tật nhìn, Quang từng theo học tại Trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu trước khi trở thành sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, Trường Đại học Hà Nội. Những năm tháng học tập trong môi trường dành cho học sinh khiếm thị giúp cậu sớm hình thành khả năng tự lập.

Đặc biệt, sự phát triển của công nghệ hỗ trợ đã mở ra một thế giới mới. Những phần mềm đọc màn hình trên máy tính, điện thoại giúp người khiếm thị tiếp cận thông tin, học tập và giao tiếp thuận lợi hơn. Quang cho rằng, công nghệ không đơn thuần là công cụ mà là cây cầu đưa người khiếm thị đến gần hơn với tri thức và cơ hội nghề nghiệp.

Hồ Minh Quang hướng dẫn kĩ năng AI cho người mù phường Ba Đình, Hà Nội. Ảnh: NVCC.

Sau khi tốt nghiệp, thay vì chỉ tìm kiếm cơ hội cho bản thân, Quang trở về hoạt động tại Hội Người mù phường Ba Đình. Cậu tham gia triển khai các dự án trang bị kỹ năng số, phòng chống lừa đảo trên không gian mạng cho người khiếm thị; trực tiếp giảng dạy kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tham gia dự án hướng dẫn người khiếm thị nấu ăn để sống độc lập.

Đầu năm 2025, Quang cùng các cộng sự đồng sáng lập Nhóm sáng kiến vì cộng đồng Starlight. Một trong những hoạt động nổi bật là dự án trang bị kỹ năng AI cho khoảng 50 người khiếm thị tại Hà Nội và Bắc Ninh. Không dừng lại ở đào tạo kỹ năng, nhóm còn thực hiện các hoạt động truyền thông về việc làm của người khiếm thị, góp phần thay đổi nhận thức xã hội về năng lực của nhóm yếu thế.

Cậu cũng tích cực tham gia các hoạt động hiện nguyện, gây quỹ, tặng quà cho trẻ em vùng cao...

Bạn trẻ Hồ Minh Quang và chị Lê Thị Diện, Bùi Huyền Trang là 3 trong 26 cá nhân được xét chọn, tuyên dương trong Chương trình Tỏa sáng nghị lực Việt năm 2026, do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam và Công ty TNHH TCP Việt Nam phối hợp tổ chức.

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Kim Quy, những tấm gương tỏa sáng nghị lực Việt đã truyền cảm hứng lan tỏa trong các bạn thanh niên khuyết tật trên cả nước.

Nhiều thanh niên khuyết tật không chỉ chiến thắng giới hạn của bản thân mà còn trở thành doanh nhân, nghệ nhân, nhà khoa học, vận động viên, người truyền cảm hứng; tạo việc làm cho người khuyết tật khác, tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng và đóng góp vào sự phát triển của địa phương, đất nước.

Không phải ai cũng có thể bước đi bằng đôi chân khỏe mạnh, nhưng mỗi người đều có thể lựa chọn cách bước tiếp. Từ những hành trình tưởng như bắt đầu trong bóng tối, họ đã tự tạo nên ánh sáng cho mình và trở thành điểm tựa tinh thần cho những người còn đang mặc cảm, tự ti.

Đó cũng chính là giá trị của nghị lực, không chỉ giúp một con người vượt qua số phận, mà còn có khả năng truyền cảm hứng, kết nối cộng đồng và mở ra thêm những cơ hội sống có ích cho nhiều người khác.