Những 'nút thắt' còn lại trong chặng cuối tái cơ cấu của Sacombank

Như Báo Phụ nữ Việt Nam trước đó thông tin về việc từ ngày 23/12/2025, ông Nguyễn Đức Thụy sẽ nắm Quyền tổng giám đốc của Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín - Sacombank (STB).

Xử lý nợ xấu và khối cổ phiếu của lãnh đạo tiền nhiệm là những vấn đề cần ông Nguyễn Đức Thụy xử lý sau khi ông này ngồi vào ghế nóng - Quyền tổng giám đốc của Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín - Sacombank.

Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín - Sacombank.

Theo đó, ông Nguyễn Đức Thụy về với Sacombank trong lúc ngân hàng này đang tiến rất gần đến điểm kết của chặng đường tái cơ cấu kéo dài suốt một thập kỷ (10 năm). Thách thức khi tiếp tục tái cấu trúc Sacombank là không hề nhỏ.

Tình hình nợ xấu và vấn đề xử lý nợ

Về tình hình nợ xấu của Sacombank, theo ghi nhận, 3 nhóm nợ xấu (nhóm 3: nợ dưới tiêu chuẩn, nhóm 4: nợ nghi ngờ, nhóm 5: nợ có khả năng mất vốn) đang cho thấy có chiều hướng tăng mạnh khi từ đầu năm đến quý III/2025 ghi nhận từ 12.955 tỷ đồng lên 16.664 tỷ đồng. Năm 2024, nợ xấu lúc đầu năm là 10.983 tỷ đồng thì cuối năm lên đến 12.955 tỷ đồng.

Chỉ tính riêng 9 tháng năm 2025, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) của Sacombank đã lên đến 11.511 tỷ đồng. Nên nhớ, nợ xấu nhóm 5 là nợ quá hạn trên 360 ngày và gần như không thể thu hồi. Chính vì vậy, nợ xấu nhóm 5 được coi là nợ xấu nghiêm trọng nhất đối với lĩnh vực ngân hàng.

Nợ có khả năng mất vốn lên đến 11.511 tỷ đồng.

Như vậy, Sacombank đang đối diện với việc có khả năng mất 11.511 tỷ đồng. Đáng chú ý, một vấn đề lớn suốt nhiều năm của Sacombank chính là việc thu hồi khoản nợ liên quan đến khu công nghiệp Phong Phú.

Khoản nợ này đã tồn tại hàng chục năm và phát sinh từ các khoản vay tại Ngân hàng thương mại cổ phần Phương Nam. Tài sản đảm bảo là toàn bộ quyền lợi phát sinh từ quyền sử dụng đất dự án Khu công nghiệp Phong Phú.

Đến năm 2015, Ngân hàng Phương Nam sáp nhập vào Sacombank, khoản nợ này trở thành nợ xấu mà Sacombank phải xử lý. Năm 2024, Sacombank thông tin cho các cổ đông biết đã bán đấu giá thành công khoản nợ. Giá bán cao hơn so nghĩa vụ nợ của khách hàng.

Thời điểm này, Sacombank thu hồi được 20% tổng giá trị bán đấu giá. Bên trúng đấu giá sẽ thanh toán theo tiến độ hoàn thành hồ sơ pháp lý dự án, trong đó dự kiến, 40% số tiền trong năm 2024 và 40% còn lại trong năm 2025.

Tuy nhiên đến tháng 4/2025, Sacombank thông tin thu hồi được gần 1.600 tỷ đồng. Ngân hàng này đã làm việc với khách hàng và năm 2025 dự kiến sẽ tiếp tục thu được từ 30% đến 40%. Phần còn lại, Sacombank dự kiến sẽ thu dứt điểm vào năm 2026.

Vấn đề xử lý cổ phiếu đảm bảo cho khoản nợ

Bên cạnh việc xử lý nợ xấu, một vấn đề nữa còn tồn đọng của Sacombank là xử lý 32% cổ phiếu đảm bảo cho khoản nợ tại ngân hàng này đã bán cho VAMC. Số cổ phần này chính là phần vốn sở hữu thuộc nhóm của "đại gia" Trầm Bê - cựu Phó chủ tịch HĐQT Sacombank.

Để xử lý vấn đề này, Sacombank cho biết năm 2020 ngân hàng này đã trình và làm việc với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để hoàn thiện phương án xử lý cổ phiếu của ông Trầm Bê. Tuy nhiên, do một số vướng mắc nên đến nay chưa thực hiện được.

Tháng 12/2023, sau khi rà soát đánh giá cơ sở pháp lý, ngân hàng này trình NHNN phương án xử lý chi tiết theo hướng cho phép Sacombank được chủ động xử lý với hình thức bán đấu giá. Việc này nhằm thu hồi tối đa nợ gốc, lãi khoanh và lãi/phí phát sinh.

Đến tháng 4/2025 trong sự kiện đại hội cổ đông của mình, Samconbank cho biết, phương án xử lý cổ phiếu của ông Trầm Bê có phát sinh nên còn khó khăn, vướng mắc.

Ngân hàng này còn khẳng định thực tế chưa có tiền lệ để xử lý trên thị trường. Trong các năm trước, Sacombank đã nhiều lần trình NHNN phương án xử lý. Do các vấn đề khó khăn nêu trên nên chưa được phê duyệt.

Trong năm 2024, Sacombank đã nghiên cứu cơ sở pháp lý và cập nhật phương án mới trình NHNN. Phương án này bao gồm giải pháp xử lý chi tiết, khả thi và phù hợp.

Phương án mà ngân hàng này đề ra là mua lại các khoản nợ đã bán VAMC và triển khai đấu giá khoản nợ thông qua tổ chức đấu giá độc lập để thu hồi nợ tối đa cho ngân hàng.

Điều này cho thấy, việc xử lý cổ phiếu của ông Trầm Bê đang là một thách thức lớn mà nhiều năm nay Sacombank vẫn chưa thể xử lý được. Ông Nguyễn Đức Thụy về với Sacombank trong thời điểm doanh nghiệp tồn đọng nhiều vấn đề quan trọng cần xử lý. Tuy vậy, sự tham gia của ông Nguyễn Đức Thụy được xem là "làn gió mới"và được vọng sẽ giải quyết những vấn đề nan giải của Sacombank trong thời gian tới.

Phước Nguyên