Những quan chức Trung Quốc nào tháp tùng ông Tập Cận Bình trong chuyến thăm Mỹ?

Vợ chồng Tổng thống Trump ra sân bay đón Chủ tịch Tập. Đứng sau ông Tập là Phó Thủ tướng Hà Lập Phong. Ảnh: EPA.

Bảy quan chức cấp bộ trưởng trở lên

Theo hình ảnh phát trực tiếp của một số hãng truyền thông quốc tế, khi chuyên cơ chở ông Tập Cận Bình hạ cánh xuống Căn cứ Không quân Andrews, ông Hồng Lỗi, Đảng ủy viên Bộ Ngoại giao, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao kiêm Cục trưởng Cục Lễ tân; cùng ông Tôn Ninh, Phó Vụ trưởng Phiên dịch và là người phiên dịch riêng của ông Tập, là những người đầu tiên bước xuống máy bay.

Trong khi đó, hai ông Thái Kỳ và Vương Nghị đứng ở cửa máy bay để chỉ đạo và phối hợp các công việc liên quan.

Sau đó, lần lượt bước xuống máy bay là các ông Thái Kỳ, Vương Nghị, Đường Phương Dụ (Chủ nhiệm Văn phòng Nghiên cứu Chính sách Trung ương), Trịnh Sản Khiết (Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia), Lam Phật An (Bộ trưởng Tài chính), và Vương Văn Đào (Bộ trưởng Thương mại).

Phía Trung Quốc có mặt tại sân bay để đón ông Tập có ông Hà Lập Phong, Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Thủ tướng, người đã tới Mỹ trước đó để tiến hành các cuộc tham vấn kinh tế - thương mại với phía Mỹ. Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tạ Phong cùng phu nhân Vương Đan cũng có mặt.

Nhìn từ đội hình tại sân bay, đoàn quan chức cấp bộ trưởng trở lên tháp tùng ông Tập Cận Bình trong chuyến thăm Mỹ có 7 người, gồm Thái Kỳ, Vương Nghị, Đường Phương Dụ, Trịnh Sản Khiết, Lam Phật An, Vương Văn Đào và Hà Lập Phong.

Đội hình này cho thấy chuyến thăm Mỹ lần này có sự tham gia khá đầy đủ của các quan chức phụ trách đối ngoại, kinh tế, thương mại, tài chính và hoạch định chính sách của Trung Quốc.

Hai thành viên cấp cao trong đoàn tháp tùng: Thái Kỳ (phải) và Vương Nghị. Ảnh: UDN.

Đội hình tương tự chuyến công du Ấn Độ

Theo tổng hợp của Liên Hợp Báo (UDN), khi ông Tập Cận Bình tới Ấn Độ hồi giữa tháng 9 để dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS, các quan chức Trung Quốc xuất hiện trong các cuộc hội đàm bao gồm Thái Kỳ, Vương Nghị, Đường Phương Dụ, Trịnh Sản Khiết, Vương Văn Đào, Thứ trưởng Ngoại giao Mã Triều Húc, Bộ trưởng Tài chính Lam Phật An, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Phan Công Thắng, Thư ký Chủ tịch nước Lữ Lục Hoa, Đại sứ Trung Quốc tại Ấn Độ Từ Phi Hồng, Hồng Lỗi và người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh.

Đoàn tháp tùng tại Hội nghị SCO ở Kyrgyzstan

Trong chuyến công du Kyrgyzstan cuối tháng 8, đầu tháng 9 để dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), các quan chức Trung Quốc xuất hiện cùng với ông Tập trong các cuộc hội đàm gồm có Thái Kỳ, Vương Nghị, Đường Phương Dụ, Trịnh Sản Khiết, Vương Văn Đào, Lam Phật An, Lữ Lục Hoa, Đại sứ Trung Quốc tại Kyrgyzstan Lưu Giang Bình, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Lưu Bân, Hồng Lỗi và Trần Hiểu Đông, Cục trưởng Cơ quan Hợp tác Phát triển Quốc tế Trung Quốc.

So với những chuyến công du gần đây, đội hình tới Mỹ lần này tiếp tục cho thấy kinh tế và thương mại là một phần quan trọng trong chương trình nghị sự của ông Tập tại Mỹ, với sự hiện diện của các quan chức chủ chốt phụ trách cải cách kinh tế, tài chính và thương mại.

Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong (phải) và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent. Ảnh: Xinhua.

Nhiều doanh nghiệp cuối cùng không đi

Một thay đổi đáng chú ý trong chuyến thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình là giới lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc cuối cùng vắng mặt.

Ngày 11/9, tờ South China Morning Post đưa tin Bắc Kinh cân nhắc tổ chức một đoàn doanh nghiệp gồm lãnh đạo các công ty trong lĩnh vực công nghệ, xe điện, hàng không vũ trụ... để tháp tùng ông Tập sang Mỹ. Ý tưởng này được xây dựng theo mô hình chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5 của Tổng thống Trump, khi ông dẫn theo một đoàn lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ.

Khi đó, kế hoạch vẫn đang trong quá trình thảo luận, thành phần và cách thức tổ chức đoàn doanh nghiệp chưa được quyết định hoàn toàn.

Theo nguồn tin của SCMP, Bắc Kinh muốn các đại diện trong những lĩnh vực như công nghệ, tài chính, xe điện và hàng không vũ trụ cùng tham gia, qua đó thể hiện mong muốn thúc đẩy quan hệ thương mại và hợp tác kinh doanh với Mỹ.

Đến ngày 17/9, SCMP dẫn các nguồn tin cho biết lãnh đạo BYD, Xiaomi và Guangxun Technology có thể được đưa vào đoàn tháp tùng ông Tập.

BYD là nhà sản xuất xe điện lớn nhất của Trung Quốc; Xiaomi hoạt động trong cả lĩnh vực smartphone và sản xuất xe thông minh; còn Guangxun Technology là nhà cung cấp quan trọng các module quang - thu phát cho trung tâm dữ liệu AI. Nguồn tin khi đó cũng cho biết Bank of China cũng có thể được mời tham gia.

Kế hoạch đưa đoàn doanh nghiệp sang Mỹ được xem là nỗ lực nhằm bảo đảm chuyến thăm của ông Tập không chỉ dừng ở ngoại giao cấp cao, mà còn mở rộng sang thương mại, đầu tư và hợp tác doanh nghiệp.

Khi ông Trump thăm Trung Quốc tháng 5/2026, một đoàn doanh nhân đông đảo tháp tùng và dự quốc yến bên cạnh các doanh nhân Trung Quốc. Ảnh: Zaobao.

Bất đồng về cơ chế đầu tư khiến kế hoạch bị bãi bỏ

Tuy nhiên, đến 23/9, SCMP cho biết Trung Quốc và Mỹ vẫn bất đồng về những thỏa thuận đầu tư có thể được công bố trong chuyến thăm, qua đó trở thành một trong những trở ngại đối với kế hoạch đưa đoàn doanh nghiệp Trung Quốc sang Mỹ.

Theo các nguồn tin, hai bên chưa giải quyết được bất đồng liên quan đến “Hội đồng Đầu tư” (Board of Investment), đặc biệt là cách thức Trung Quốc có thể đầu tư vào Mỹ. Điều này khiến kế hoạch để các doanh nghiệp Trung Quốc tham gia chuyến thăm rơi vào tình trạng chưa chắc chắn.

Cơ chế đầu tư này vốn là một trong những kết quả hợp tác được ông Tập và ông Trump thảo luận trong cuộc gặp tại Bắc Kinh hồi tháng 5. Tuy nhiên, quá trình triển khai sau đó không diễn ra thuận lợi.

Khi các thỏa thuận đầu tư chưa đạt được đồng thuận, những kết quả hợp tác kinh doanh mà Trung Quốc kỳ vọng có thể được thể hiện thông qua đoàn doanh nghiệp cũng bị ảnh hưởng.

So sánh chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump hồi tháng 5

Sự khác biệt càng rõ khi so sánh với chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5 của Tổng thống Trump. Khi đó, ông Trump dẫn theo 17 CEO doanh nghiệp Mỹ, trong đó có lãnh đạo nhiều tập đoàn lớn.

Ngược lại, chuyến thăm Mỹ lần này của ông Tập ban đầu cũng được tính đến phương án đưa lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc đi cùng, nhưng cuối cùng không có người nào lên chuyên cơ cùng ông tới Mỹ.

Sự khác biệt này phần nào cho thấy những vấn đề còn tồn tại trong đàm phán về đầu tư doanh nghiệp và hợp tác thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ.