Những quốc gia châu Âu nào đang cân nhắc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội?

Nguồn: AP

Theo quy định mới của Australia, kể từ ngày 10/12, trẻ em dưới 16 tuổi không được phép tạo mới hoặc duy trì tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, X, Threads, Snapchat, Instagram, TikTok, Twitch, Reddit và YouTube (thuộc Google). Các nền tảng vi phạm có thể đối mặt với mức phạt lên tới 50 triệu đô la Australia (tương đương khoảng 28 triệu euro).

Vậy các quốc gia châu Âu đang làm gì để hạn chế việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội? Dưới đây là bức tranh toàn cảnh về những biện pháp đã được đề xuất hoặc đang được triển khai tại nhiều nước châu Âu.

Đan Mạch: đề xuất cấm mạng xã hội với trẻ dưới 13 tuổi

Tháng 11 vừa qua, Chính phủ Đan Mạch cho biết đã đạt được sự đồng thuận của toàn bộ các đảng phái chính trị nhằm cấm trẻ em dưới 15 tuổi truy cập một số nền tảng mạng xã hội.

Theo thông cáo báo chí, động thái này nhằm “bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trong thế giới số”, trước nguy cơ tiếp xúc với nội dung độc hại hoặc các tính năng gây hại.

“Trẻ em và thanh thiếu niên đang bị gián đoạn giấc ngủ, mất sự bình yên và khả năng tập trung, đồng thời chịu áp lực ngày càng lớn từ các mối quan hệ số, nơi người lớn không phải lúc nào cũng hiện diện”, thông cáo nêu rõ.

Theo đề xuất, cha mẹ sẽ có quyền cho phép con mình sử dụng mạng xã hội sau khi đủ 13 tuổi. Bộ trưởng phụ trách kỹ thuật số của Đan Mạch, bà Caroline Stage cho biết, việc thông qua luật có thể mất vài tháng.

Đan Mạch hiện có hệ thống định danh điện tử quốc gia và đang lên kế hoạch xây dựng một ứng dụng xác minh độ tuổi, song chưa làm rõ cách thức thực thi lệnh cấm. Chính phủ nước này cũng dành 160 triệu kroner (khoảng 21,4 triệu euro) cho 14 sáng kiến bảo vệ an toàn trẻ em trên mạng.

Pháp: đề xuất dự luật vào đầu năm 2026

Bộ trưởng phụ trách kỹ thuật số của Pháp, bà Anne Le Hénanff cho biết với báo La Dépêche rằng, bộ của bà muốn trình một dự luật hạn chế mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi trong những tháng đầu năm 2026.

Động thái này diễn ra sau khi một ủy ban điều tra của Quốc hội Pháp công bố báo cáo hồi tháng 9, trong đó khuyến nghị cấm hoàn toàn mạng xã hội đối với trẻ em dưới 15 tuổi và đề xuất áp dụng “giờ giới nghiêm kỹ thuật số” cho người dưới 18 tuổi.

Báo cáo được xây dựng sau khi 7 gia đình Pháp khởi kiện TikTok vào năm 2024, cáo buộc nền tảng này có những nội dung có thể khuyến khích tự tử.

Khả năng ban hành lệnh cấm cũng phù hợp với quan điểm mà Tổng thống Emmanuel Macron nhiều lần nhấn mạnh, nếu Liên minh châu Âu không đưa ra biện pháp chung, Pháp sẽ tự hành động. “Nền tảng có thể xác minh độ tuổi. Hãy làm điều đó”, ông Macron viết trên X hồi tháng 6.

Hiện tại, tại Pháp, trẻ em dưới 15 tuổi đã phải có sự đồng ý rõ ràng của phụ huynh mới được mở tài khoản mạng xã hội, và cha mẹ cũng có quyền yêu cầu đóng tài khoản của con mình.

Tây Ban Nha: yêu cầu sự đồng ý của cha mẹ

Một dự luật đang được các nghị sĩ Tây Ban Nha xem xét đề xuất rằng trẻ em dưới 16 tuổi không được phép truy cập mạng xã hội, diễn đàn, nền tảng liên lạc hay “bất kỳ không gian ảo nào tích hợp trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI)” nếu không có sự đồng ý rõ ràng của cha mẹ.

Trong “những trường hợp khác”, độ tuổi tối thiểu sẽ là 14, nhằm “ngăn ngừa rủi ro từ việc tiếp xúc sớm với nội dung không phù hợp, bắt nạt trên mạng hoặc khai thác dữ liệu cá nhân”. Tuy nhiên, dự luật không nêu rõ “những trường hợp khác” này là gì.

Trẻ em từ 16 đến 18 tuổi sẽ được tự quyết định việc sử dụng mạng xã hội. Nếu được thông qua, luật cũng yêu cầu các cửa hàng ứng dụng cho phép phụ huynh xác minh những ứng dụng mà con họ muốn tải về.

Một khảo sát gần đây của YouGov cho thấy, 79% phụ huynh Tây Ban Nha ủng hộ việc áp dụng hạn chế độ tuổi như Australia. Tuy nhiên, cứ ba người thì có một người cho rằng, việc thực thi quy định này sẽ rất khó khăn.

Italy: một dự luật đang được Thượng viện xem xét

Tháng 5 năm ngoái, Quốc hội Italy đã trình một dự luật có thể áp đặt các hạn chế mạng xã hội đối với trẻ em dưới 15 tuổi. Dự luật hiện đang được Thượng viện Italy xem xét.

Ngoài ra, luật còn bao gồm các quy định nhằm hạn chế hoạt động của “kidfluencer” – những người ảnh hưởng trên mạng xã hội dưới 15 tuổi. Các nền tảng sẽ phải xác minh độ tuổi người dùng thông qua “mini portafoglio nazionale”, tức ví định danh kỹ thuật số quốc gia, gắn với hệ thống xác minh độ tuổi của EU sắp được triển khai.

Bộ trưởng Giáo dục Italy, ông Giuseppe Valditara cho rằng, Italy nên đi theo mô hình của Australia. Từ tháng 11, nước này cũng đã áp dụng luật xác minh độ tuổi đối với các trang web dành cho người lớn.

Italy còn có thể áp dụng hạn chế thông qua một vụ kiện tập thể đang chờ xét xử, tương tự vụ kiện tại Pháp. Một nhóm gia đình Italy đã kiện TikTok cùng các nền tảng của Meta như Facebook và Instagram, cho rằng hơn 3,5 triệu trẻ em từ 7 đến 14 tuổi đang sử dụng mạng xã hội trái quy định. Vụ việc dự kiến được xét xử vào tháng 2 tới.

Một trong những mục tiêu của vụ kiện là buộc các công ty công nghệ thực thi nghiêm ngặt hơn việc xác minh độ tuổi, nhằm hạn chế trẻ dưới 14 tuổi tiếp cận nền tảng.

Hy Lạp: sẽ học tập Australia

Tháng 9/2025, Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc rằng, nước này đang cân nhắc lệnh cấm mạng xã hội tương tự mô hình của Australia.

“Chúng ta đang tiến hành thí nghiệm không kiểm soát lớn nhất từ trước đến nay đối với tâm trí của trẻ em. Chúng ta không biết hệ quả sẽ ra sao, nhưng gần như chắc chắn chúng sẽ không tích cực”, ông nói.

Hy Lạp đã cấm sử dụng điện thoại thông minh trong lớp học - một biện pháp mà ông Mitsotakis cho biết đã tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt. Chính phủ cũng ra mắt một website hướng dẫn phụ huynh thiết lập kiểm soát của cha mẹ trên iOS và Android.

Ứng dụng Kids Wallet của Hy Lạp, cho phép phụ huynh hạn chế hoặc chặn quyền truy cập vào các ứng dụng và dịch vụ trực tuyến, được cho là sẽ được sử dụng như công cụ xác minh độ tuổi. Thiết bị sử dụng ví này có thể lưu trữ danh tính của trẻ vị thành niên và trình diện cho cơ quan xác thực khi cần thiết.

Đức: xem xét lệnh cấm với trẻ vị thành niên

Hiện tại, Đức chưa áp dụng bất kỳ hạn chế nào đối với trẻ dưới 16 tuổi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, điều này có thể thay đổi.

Tháng 11/2025, Chính phủ Đức cho biết đã yêu cầu một ủy ban nghiên cứu khả năng ban hành lệnh cấm, đồng thời đánh giá tác động của mạng xã hội đối với thanh thiếu niên. Báo cáo cuối cùng dự kiến sẽ được trình vào mùa thu năm 2026.

Đức đang xem xét một lệnh cấm áp dụng cho tất cả trẻ vị thành niên, không cho phép ngoại lệ kể cả khi có sự đồng ý của phụ huynh. Nếu được thông qua, lệnh cấm sẽ tương tự Australia, theo đó, trẻ em vẫn có thể truy cập các nền tảng nhưng không được tạo tài khoản cá nhân.

Một bản kiến nghị kêu gọi thiết lập độ tuổi tối thiểu 16 để sử dụng mạng xã hội đã thu thập hơn 34.000 chữ ký và hiện đang được chính phủ xem xét.

Quỳnh Vũ