Những tác phẩm báo chí ở lại trong lòng công chúng

Báo Thái Nguyên là kênh thông tin chính thống, tin cậy, được đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân quan tâm, đón đọc

Từ cuộc sống để trở về với cuộc sống

Lịch sử báo chí cách mạng cho thấy, sức sống của một tác phẩm trước hết được quyết định bởi sự gắn bó với thực tiễn và nhân dân. Báo chí càng gần cơ sở, càng thấu hiểu đời sống, càng có khả năng phát hiện những vấn đề mới, những cách làm hay cũng như những khó khăn, bất cập cần được tháo gỡ.

Đối với báo chí địa phương, đây vừa là lợi thế, vừa là trách nhiệm. Thái Nguyên có đời sống kinh tế - xã hội phong phú, từ sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, phát triển công nghiệp, đô thị đến bảo tồn văn hóa, an sinh xã hội và xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở. Đó là nguồn chất liệu rộng lớn cho người làm báo nếu thực sự chịu đi, chịu nghe và đào sâu.

Nhà báo Mạnh Nghịnh, người từng có nhiều tác phẩm đoạt giải báo chí từ cấp tỉnh đến Trung ương, cho rằng các đề tài xuất phát từ thực tiễn đời sống luôn có sức hấp dẫn. Điều quan trọng là phóng viên phải tìm được cái mới, cái khác biệt. Một tác phẩm chất lượng không nên chỉ dừng lại ở phản ánh hiện trạng mà cần đi sâu phân tích nguyên nhân, chỉ ra vấn đề và kiến nghị giải pháp; nói cách khác, báo chí phải thể hiện được vai trò kiến tạo trong đời sống xã hội.

Từ góc nhìn của người đứng đầu cấp ủy cơ sở, đồng chí Nịnh Văn Hào, Bí thư Đảng ủy xã Nghinh Tường, cho rằng báo chí không chỉ là kênh tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mà còn là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân.

Anh nói: “Những tác phẩm bám sát cơ sở, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của người dân, phát hiện những cách làm hay hoặc chỉ ra những vấn đề còn bất cập đều giúp địa phương nhìn nhận công việc đầy đủ hơn để kịp thời điều chỉnh, giải quyết. Theo tôi, tác phẩm báo chí có sức sống là tác phẩm bắt nguồn từ thực tiễn, nói được tiếng nói của nhân dân và góp phần cùng địa phương tìm ra giải pháp cho những vấn đề cuộc sống đặt ra”.

Dấn thân để có những tác phẩm tạo dấu ấn

Không có tác phẩm báo chí chất lượng cao nào được làm nên bằng sự dễ dãi. Phía sau một trang viết, một chương trình được công chúng ghi nhận là những chuyến đi thực tế, quá trình tích lũy tư liệu, nhiều lần chỉnh sửa và cả sự nỗ lực tự làm mới của mỗi phóng viên.

Nhà báo Mạnh Nghịnh trong chuyến công tác tại quần đảo Trường Sa.

Tại Liên hoan Phát thanh toàn quốc năm 2025, chuyên đề “Nông nghiệp hữu cơ và hành trình ngược gió” của tác giả Huệ Dinh, Vi Diễn đã giành Giải Vàng. Tiếp đó, loạt bài “Chè Thái Nguyên chinh phục thị trường thế giới” của nhà báo Huệ Dinh giành giải B, thể loại báo in tại Giải Báo chí Huỳnh Thúc Kháng năm 2026. Những tác phẩm đều bắt nguồn từ những vấn đề gần gũi với đời sống sản xuất, thế mạnh nông nghiệp và khát vọng nâng cao giá trị sản phẩm của người dân Thái Nguyên.

Nhà báo Huệ Dinh chia sẻ, quá trình tổ chức theo mô hình tòa soạn hội tụ tạo ra không ít thử thách đối với những phóng viên vốn quen làm báo in, báo điện tử. Song, đó cũng là cơ hội để người làm báo thử sức ở những loại hình mới như phát thanh, truyền hình. “Khi chúng ta cố gắng hoàn thiện bản thân, chịu khó học hỏi, cầu tiến bộ thì trái ngọt sẽ đến”.

Trong môi trường truyền thông hiện nay, yêu cầu ấy càng trở nên rõ nét. Nội dung vẫn là giá trị cốt lõi, nhưng cách kể chuyện phải thay đổi để phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng. Một vấn đề có thể được chuyển tải bằng chữ viết, âm thanh, hình ảnh, đồ họa hay sản phẩm đa phương tiện, nhưng dù ở loại hình nào, tác phẩm vẫn phải bảo đảm tính chính xác, có chiều sâu và trách nhiệm xã hội.

Nhà báo Mạnh Nghịnh cho rằng, “may mắn” nếu có chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong thành công của tác phẩm; phần lớn phụ thuộc vào công sức, nhiệt huyết và sự đam mê của nhà báo. Muốn tác phẩm có chất lượng, người viết phải nghiêm túc trong lựa chọn đề tài, sáng tạo trong cách thể hiện, đồng thời biết ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ để tác phẩm theo kịp xu thế báo chí hiện đại.

Công chúng - thước đo bền vững

Giải thưởng là sự ghi nhận quý giá đối với lao động nghề nghiệp. Nhưng giá trị bền vững hơn của tác phẩm chính là khả năng tồn tại trong đời sống xã hội và trong trí nhớ của công chúng.

Ông Dương Tuấn Dũng, đảng viên tại phường Sông Công, cho biết trong bối cảnh mạng xã hội xuất hiện nhiều luồng thông tin khác nhau, báo chí chính thống vẫn là địa chỉ để ông tìm đến khi cần kiểm chứng, hiểu đầy đủ một sự việc.

“Những bài báo tôi nhớ lâu thường là những tác phẩm mà khi đọc, mình thấy cuộc sống của người dân ở trong đó, thấy những vấn đề mình quan tâm được phản ánh khách quan, trách nhiệm. Báo chí bên cạnh tuyên truyền những kết quả tích cực cũng cần thẳng thắn đề cập những tồn tại, bất cập với tinh thần xây dựng. Chính sự thẳng thắn, chính xác và trách nhiệm ấy tạo nên niềm tin của người đọc”.

Thực tế cho thấy, nhiều tác phẩm báo chí không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin mà còn góp phần thay đổi nhận thức, lan tỏa một mô hình hiệu quả, thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc hoặc tạo nên sự đồng thuận trong nhân dân. Khi đó, bài báo đã bước ra khỏi khuôn khổ của một sản phẩm truyền thông đơn thuần để tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển xã hội.

Từ kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với nghề, nhà báo Nguyễn Bảo Lâm, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Thái Nguyên, cho rằng một tác phẩm muốn có sức sống lâu dài trước hết phải “đúng” và “trúng”. Muốn làm được điều đó, phóng viên phải đi, phải nghe, phải quan sát và “sống” cùng thực tiễn. Những tác phẩm hay khó có thể hình thành nếu người viết chỉ bằng lòng với tài liệu có sẵn, thiếu dấn thân và thiếu vốn sống.

Với báo chí Thái Nguyên, mỗi tác phẩm có thể khép lại sau dấu chấm cuối cùng, nhưng nếu tác phẩm phản ánh đúng hơi thở cuộc sống, nói được điều người dân quan tâm, góp phần tháo gỡ những vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn và củng cố niềm tin xã hội thì sức sống của nó vẫn tiếp tục. Được công chúng đọc, nhớ, tin tưởng và đồng hành, đó chính là phần thưởng bền vững nhất đối với mỗi người làm báo.