Những trái ngọt từ ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp thông minh

Nghị quyết số 57-NQ/TW đã khẳng định một cách rõ nét định hướng trọng tâm: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là những động lực chủ yếu để hiện đại hóa toàn diện lực lượng sản xuất. Sự chuyển hướng quyết liệt này được kỳ vọng sẽ đưa nền kinh tế Việt Nam tiến tới những nấc thang giá trị gia tăng cao hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Người nông dân ngày càng biết ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp thông minh

Riêng trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, những tác động sâu rộng từ tri thức khoa học đã hiện rõ trên cánh đồng, thể hiện qua việc công nghệ hiện đang đóng góp một tỷ lệ rất ấn tượng, chiếm khoảng 30% tổng giá trị gia tăng của toàn ngành. Sự đóng góp mang tính cốt lõi này đã trở thành yếu tố then chốt, giúp quốc gia khẳng định vững chắc vị thế điều phối trong chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.

Định vị giá trị và sức mạnh từ nền tảng công nghệ sinh học trong nông nghiệp thông minh

Sự chuyển mình của ngành nông nghiệp trong thời gian qua đã minh chứng cho một thực tế rằng, việc đưa các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất là một yêu cầu sinh tồn mang tính bắt buộc. Việc ứng dụng tri thức khoa học đã mang lại những hiệu quả cực kỳ rõ rệt, giúp gia tăng khoảng 30% đến 35% giá trị so với phương thức canh tác truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Điển hình nhất và mang lại thành tựu rực rỡ nhất có thể nhắc đến là ngành hàng lúa gạo, với sự thay đổi căn bản bắt nguồn từ khâu chọn giống.

Hiện nay, trên bình diện cả nước, chúng ta đã đưa vào sử dụng hơn 80% là giống lúa chất lượng cao, mang những đặc tính sinh trưởng vượt trội. Thành tựu lai tạo giống này giúp Việt Nam xuất khẩu thành công hơn 7 triệu tấn gạo ra thị trường quốc tế, thu về nguồn ngoại tệ lớn. Những con số tăng trưởng ổn định này góp phần trực tiếp vào việc hiện thực hóa mục tiêu lớn lao là đạt kỷ lục xuất khẩu khối nông lâm thủy sản, với tổng giá trị dự kiến khoảng 67 tỷ đến 70 tỷ USD vào năm 2025.

Quan sát trực tiếp từ các vùng nguyên liệu quy mô lớn tại khu vực phía Nam, các chuyên gia nhận thấy công nghệ sinh học thực sự được xem là mũi nhọn với những tiềm năng đột phá vô cùng lớn. Việc Chính phủ ban hành Quyết định về phát triển công nghiệp sinh học được xem là một bước đi chiến lược, mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới mẻ cho nền nông nghiệp nước nhà.

Dựa trên những định hướng vĩ mô này, lực lượng nghiên cứu khoa học đang tập trung triển khai nhiều hướng đi chuyên sâu về công nghệ chuyển gen, ứng dụng chỉ thị phân tử và kỹ thuật nuôi cấy mô, tế bào. Những phương pháp kỹ thuật cao này nhằm mục đích chọn lọc, lai tạo ra các giống cây trồng và vật nuôi có khả năng thích ứng tuyệt vời với sự khắc nghiệt của khí hậu. Việc sở hữu một hệ gen khỏe mạnh từ gốc giúp sinh vật chống chịu tốt trước biến động tự nhiên, tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ thành quả lao động.

Số hóa cánh đồng và làm chủ công nghệ sau thu hoạch

Cùng với những đột phá trong lĩnh vực di truyền sinh học, quá trình cơ giới hóa trên đồng ruộng cũng đạt được những bước tiến rất dài. Thành quả này được thể hiện qua việc tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất hiện nay đã vươn lên mức trên 95%, giải phóng phần lớn sức lao động thủ công nặng nhọc của người nông dân. Các đại nông trường quy mô lớn đang dần quen thuộc với việc vận hành hệ thống thiết bị bay không người lái để chăm sóc cây trồng, thiết lập hệ thống cảm biến kết nối vạn vật (IoT) và đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào quy trình phân tích dữ liệu.

Những công cụ kỹ thuật số tiên tiến này giúp nhà quản lý tính toán chính xác nhu cầu dinh dưỡng, từ đó cắt giảm tối đa chi phí vật tư dư thừa. Sự can thiệp của máy móc tự động giúp cải thiện mạnh mẽ năng suất lao động và đặc biệt là nâng cao thu nhập thực tế cho người nông dân khi bài toán chi phí được tối ưu hóa.

Thêm vào đó, mắt xích hậu cần của chuỗi cung ứng cũng đang đón nhận những giải pháp mang tính quyết định. Việc đầu tư bài bản vào công nghệ bảo quản hiện đại và hệ thống chế biến sâu đã giúp toàn ngành kéo giảm tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch xuống mức lý tưởng từ 5% đến 10%. Các dây chuyền chế biến công nghệ cao cũng kéo dài thời hạn bảo quản của nông sản, giữ nguyên vẹn giá trị dinh dưỡng ban đầu.

Sự nâng tầm chất lượng sản phẩm từ các nhà máy giúp hàng hóa nông nghiệp tự tin vượt qua các tiêu chuẩn kiểm định khắt khe nhất của thị trường xuất khẩu. Quy trình chế biến sâu khép kín này đang từng bước thay thế hoàn toàn phương thức xuất khẩu thô sơ trước đây, mở ra một chương mới nơi nông nghiệp thực sự vận hành bằng tri thức, minh bạch và phát triển bền vững theo thời gian.