Những xu hướng lớn định hình thị trường ô tô toàn cầu năm 2026

Năm xu hướng lớn dưới đây được dự báo sẽ là những lực kéo chính, tác động trực tiếp tới chiến lược của các hãng xe, cấu trúc thị trường và lựa chọn của người tiêu dùng toàn cầu trong năm 2026.

Thời đại của xe "đa năng lượng"
Nếu giai đoạn 2020-2024 là thời kỳ bùng nổ xe điện với các tuyên bố tham vọng và mục tiêu dài hạn, thì đến 2026, điện hóa sẽ đi vào pha “lọc thị trường”. Ở đó, xe điện không còn được nhìn nhận như biểu tượng công nghệ hay tuyên ngôn môi trường, mà được đánh giá dựa trên chi phí sở hữu, độ tiện dụng và khả năng sinh lời.

"Đa năng lượng" sẽ là cụm từ được nhắc tới nhiều trong ngành công nghiệp ô tô năm nay. Ảnh: HL

Để thích nghi, các hãng lớn như Toyota, Volkswagen hay Hyundai đều sẽ tiếp tục điều chỉnh chiến lược theo hướng đa dạng hóa hệ truyền động, kết hợp xe điện thuần, hybrid (HEV) và hybrid sạc ngoài (PHEV) để giảm rủi ro. Đây cũng là cách tiếp cận để giảm thiểu tác động từ những biến động địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, tranh chấp thương mại... vốn ngày càng có xu hướng gia tăng.

Hệ quả là hầu hết các mẫu xe mới thời gian tới đây đều có danh mục tùy chọn năng lượng sử dụng vô cùng đa dạng, bao gồm cả khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), khí sinh học (bio-gas) cho tới hydro.

Trong bối cảnh đó, tốc độ phổ cập xe thuần điện (BEV) ở các thị trường phát triển được dự báo bắt đầu chậm lại do trở ngại hạ tầng sạc và giá bán (nhất là khi các gói ưu đãi, trợ giá chấm dứt), nhưng các thị trường mới nổi sẽ nổi lên như động lực tăng trưởng mới cho xe điện cỡ nhỏ, giá hợp lý.

Hầu hết xe mới ra mắt trong 3-5 năm tới đều có nhiều biến thể về động cơ, hộp số cho phép sử dụng linh hoạt năng lượng đầu vào. Ảnh: HL

Xe “định nghĩa bằng phần mềm” trở thành tiêu chuẩn mới

Năm 2026 sẽ chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt từ “xe cơ khí có gắn phần mềm” sang “nền tảng số có bánh xe” - khi xe định nghĩa bằng phần mềm (SDV: software-defined vehicle) ngày càng thể hiện vai trò quan trọng. Khái niệm SDV không còn là đặc quyền của các hãng công nghệ hay xe điện cao cấp, mà lan sang cả xe phổ thông.

Với SDV, việc cập nhật tính năng qua mạng, mở khóa trang bị theo gói thuê bao và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng sẽ trở thành nguồn doanh thu mới cho các hãng xe trong bối cảnh biên lợi nhuận phần cứng bị thu hẹp. Lúc này, Tesla vẫn là người đi trước, nhưng các hãng truyền thống đang tăng tốc mạnh mẽ để không bị tụt lại trong cuộc chơi dữ liệu và hệ sinh thái số.

Các hãng xe đang chạy đua ráo riết trong lĩnh vực SDV không thua gì công nghệ động cơ hay khung gầm. Ảnh: ZF

Trung Quốc tiếp tục định hình bản đồ cạnh tranh toàn cầu

Đến năm 2026, ảnh hưởng của các hãng xe Trung Quốc không còn dừng ở xuất khẩu giá rẻ, mà lan sang cả công nghệ pin, chuỗi cung ứng và thiết kế sản phẩm. Các thương hiệu như BYD đang từng bước thâm nhập sâu vào châu Âu, Mỹ Latinh và Đông Nam Á, tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất lâu đời.

Trước thực tế đó, nhiều quốc gia tăng cường hàng rào kỹ thuật và chính sách bảo hộ, khiến thị trường ô tô toàn cầu bước vào giai đoạn phân mảnh rõ rệt hơn, với các “khối” sản xuất - tiêu thụ mang tính khu vực.

Chuỗi cung ứng tái cấu trúc theo hướng an toàn và khu vực hóa
Sau nhiều cú sốc liên tiếp, từ thiếu chip bán dẫn đến căng thẳng địa chính trị, năm 2026 sẽ là thời điểm các hãng xe ưu tiên tính ổn định hơn chi phí tối ưu. Việc đa dạng hóa nguồn cung linh kiện, đầu tư sản xuất pin và chip tại chỗ, cũng như rút ngắn chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Điều này khiến chi phí sản xuất khó giảm sâu, nhưng đổi lại là khả năng kiểm soát rủi ro tốt hơn. Ngành ô tô vì thế sẽ vận hành giống một ngành chiến lược hơn là ngành tiêu dùng thuần túy như trước đây.

Dây chuyền lắp ráp xe Skoda "tại chỗ" dành cho thị trường Việt Nam. Ảnh: HL

Người tiêu dùng ngày càng thực tế và “ít trung thành” hơn
Năm 2026, hành vi mua xe trên toàn cầu sẽ mang tính tính toán nhiều hơn, khi lãi suất, chi phí sinh hoạt và bất ổn kinh tế khiến người dùng cân nhắc kỹ vòng đời sử dụng.

Khái niệm “xe đủ dùng” lên ngôi, thay thế cho xu hướng chạy theo cấu hình cao nhất hay công nghệ mới nhất. Đồng thời, mức độ trung thành với thương hiệu giảm rõ rệt, khi người mua sẵn sàng chuyển sang hãng khác nếu sản phẩm đáp ứng tốt hơn về giá, chi phí vận hành và dịch vụ hậu mãi.

Thực tế này sẽ buộc các hãng xe phải đầu tư mạnh hơn cho trải nghiệm khách hàng và dịch vụ sau bán hàng, thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm hay quảng bá thương hiệu như trước kia.

Các thương hiệu truyền thống có thể mất chỗ đứng nếu tụt hậu trước những trào lưu mới. Ảnh: HL

Nhìn chung, 2026 sẽ không phải là năm của những cú bùng nổ ngoạn mục trong lĩnh vực công nghiệp ô tô, mà là năm của sự sàng lọc và tái định vị để bước sang giai đoạn trưởng thành mới, nơi công nghệ không còn là đích đến duy nhất, mà phải song hành với hiệu quả kinh tế, khả năng thích ứng chính sách và nhu cầu thực tế của người tiêu dùng.

Những hãng xe thích ứng tốt với xu hướng này sẽ đứng vững và mở rộng vị thế, trong khi những tên tuổi chậm chạp có nguy cơ bị gạt ra bên lề.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh