Ni sư xây cầu nối tâm linh Việt - Nhật

Mối nhân duyên với Phật sự tại Nhật Bản

Tuổi thơ của Ni sư Thích Tâm Trí (thế danh Nguyễn Thị Dư) đầy gian khó. Sinh ra trong gia đình thuần nông nghèo có 9 anh chị em tại thị xã Ayunpa (tỉnh Gia Lai), Ni sư sớm bén duyên với cửa Phật, vào chùa Bửu Tịnh tu học khi mới 7 tuổi.

“Ngay từ khi tôi sinh ra, ba của tôi đã không ở gần các con nên mọi việc nặng nhẹ trong nhà đều một mình mẹ tôi lo hết. Cứ thế suốt nhiều năm, một mình mẹ gồng gánh cả gia đình, lo cho chúng tôi ăn học và trưởng thành”, Ni sư nhớ lại.

Ni sư Thích Tâm Trí tham dự tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI.

Mẹ của Ni sư luôn dặn dò các con thường xuyên đi chùa lễ Phật, tụng kinh để gieo duyên lành và tìm sự an lạc. Từ mối nhân duyên ấy, Ni sư sớm phát nguyện xuất gia dù ban đầu gặp phải sự phản đối từ người anh trai cả.

“Lúc đó anh trai tôi nói dù ăn cơm trắng với muối cũng được, chứ không cho em xuất gia khi còn bé, sợ em cực khổ và gia đình sẽ rất lo. Những ngày sau đó, tôi dành thời gian để thuyết phục anh thay đổi suy nghĩ và dần dần mọi người đồng ý. Ngày 8/4/1985, tôi chính thức xuất gia tại chùa Bửu Tịnh”, Ni sư Tâm Trí kể.

Tiếp nối hành trình tu học, bà vào TP.HCM theo học ngành Triết học Đông Phương tại Đại học Ngoại ngữ - Tin học. Năm 1998, bà gặp ân sư là Hòa thượng Yoshimizu Daichi - người truyền cho bà niềm say mê với Phật giáo Nhật Bản. Năm 2001, bà sang Nhật du học và tốt nghiệp thủ khoa thạc sĩ Triết học Ấn Độ tại Đại học Taisho sau 8 năm.

Thời điểm mới sang Nhật, Ni sư Thích Tâm Trí không hề nghĩ mình sẽ gắn bó với mảnh đất này lâu đến vậy. Năm 2011, khi đang tu tập tại chùa Nisshinkutsu (Tokyo) và dự định về nước thì thảm họa động đất, sóng thần kinh hoàng ập đến, cướp đi khoảng 17.000 sinh mạng.

Không có người Việt trong số nạn nhân trực tiếp, nhưng rất nhiều du học sinh và lao động Việt bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đại sứ Nguyễn Phú Bình liên lạc với Ni sư nhờ giúp đỡ. Bà lập tức thưa với Hòa thượng Daichi - và Hòa thượng đồng ý tiếp nhận với tinh thần “bao nhiêu cũng được”. Kể từ biến cố ấy, Ni sư Tâm Trí chính thức bén duyên với các hoạt động Phật sự tại Nhật.

Ni sư Thích Tâm Trí đến thăm hỏi, động viên đồng hương đang mắc kẹt tại Nhật Bản do thảm họa động đất, sóng thần năm 2011.

Năm 2013, Hội Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản thành lập, bà được bầu làm Hội trưởng. Bà mở 4 đạo tràng quanh khu vực Tokyo, đón kiều bào đến thắp hương, chiêm bái mỗi dịp rằm hay lễ Tết.

Khi số lượng Phật tử người Việt tại Nhật ngày càng tăng, bà ấp ủ tâm nguyện xây một ngôi chùa dành riêng cho người Việt tại thủ đô Tokyo. Năm 2021, bà thỉnh một tòa nhà tại quận Adachi để xây dựng chùa Đại Ân. Sau những trục trặc về kinh phí và nhân sự do chi phí đắt đỏ ở Tokyo, ngôi chùa chính thức hoàn thành và làm lễ nhập tự vào ngày 31/5/2026.

Sự giao thoa văn hóa Việt - Nhật

Theo Ni sư Tâm Trí, chùa Đại Ân không chỉ là chốn tâm linh cho Phật tử người Việt mà còn là không gian giao lưu, gắn kết với văn hóa Nhật Bản. Kiến trúc ngôi chùa là sự kết hợp hài hòa giữa hai nền văn hóa với điểm nhấn là pho tượng Phật thỉnh từ Việt Nam, và biển tên chùa có một mặt chữ Nhật Bản và một mặt chữ Việt.

Để xây dựng cầu nối này, Ni sư dành rất nhiều tâm huyết. Phật giáo hai nước có nhiều điểm khác biệt: Phật giáo Việt Nam có tính dung hợp cao, kết hợp nhiều pháp môn như Thiền, Tịnh độ, Mật giáo, đồng thời tồn tại song song cả truyền thống Bắc truyền và Nam truyền. Trong khi đó, Phật giáo Nhật Bản có đến 13 tông phái cổ xưa và 19 tông phái mới, với đặc trưng nhập thế cực kỳ mạnh.

“Khi mới sang Nhật lần đầu, tôi có một chút sốc với những nét khác biệt này, nhưng sau khi nghiên cứu và tìm hiểu tôi thấy Phật giáo Nhật Bản và Việt Nam có sự giao thoa bởi chung một gốc và người Nhật luôn ủng hộ Phật sự của mình”, bà chia sẻ.

Lễ cắt băng khánh thành chánh điện chùa Đại Ân Tokyo - ngôi chùa Việt Nam đầu tiên tại Thủ đô Nhật Bản.

Thông qua các hoạt động thiện nguyện trong mùa dịch, hình ảnh Ni sư và ngôi chùa Việt xuất hiện trên truyền hình và nhiều cơ quan báo chí Nhật Bản, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến người dân bản xứ. Hiện chùa Đại Ân có 13 nhân sự tình nguyện là người Nhật. Ni sư còn kết nối nhiều doanh nghiệp hai nước, đưa hình ảnh Phật giáo Việt Nam nhập thế, dần dần ăn sâu vào xã hội Nhật.

Nhân dịp về dự Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI với vai trò đại diện kiều bào Nhật Bản, Ni sư bày tỏ xúc động trước những đổi thay của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

“Điều hạnh phúc nhất đối với cuộc đời một người tu sĩ là được nhìn thấy mọi người được an lạc, hạnh phúc, và ai cũng thích học Phật pháp, biết ứng dụng giáo pháp của Đức Phật để chia sẻ và yêu thương nhau”, bà tâm sự.

Ni sư Tâm Trí nguyện cầu ở mỗi tỉnh của nước Nhật đều có một ngôi chùa của người Việt với các vị tu sĩ từ trong nước phát nguyện ra nước ngoài dấn thân phụng sự, lan tỏa tinh thần Phật pháp và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.