Ninh Bình: Chuẩn bị nguồn nhân lực cho thời đại AI

Vừa qua, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Kế hoạch số 311/KH-UBND triển khai Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035 trên địa bàn tỉnh.

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch là cách Ninh Bình tiếp cận bài toán nhân lực AI theo nhiều tầng. AI không chỉ được đặt trong câu chuyện đào tạo kỹ sư, chuyên gia hay nhà nghiên cứu, mà còn hướng tới người học, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và đội ngũ quản lý. Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu phổ cập kiến thức, kỹ năng và năng lực sử dụng AI an toàn, hiệu quả; đồng thời phát triển nhân lực ứng dụng AI theo từng ngành, lĩnh vực và nhân lực AI trình độ cao, chuyên sâu. 

Cách tiếp cận này phù hợp với một thực tế: AI đang đi nhanh ra khỏi phạm vi của ngành công nghệ thông tin. Vì vậy, nguồn nhân lực cho thời đại AI không chỉ là những người tạo ra công nghệ mà còn là lực lượng đủ khả năng sử dụng công nghệ trong chính công việc của mình.

Theo đó, Ninh Bình đặt mục tiêu ít nhất 90% cán bộ, công chức, viên chức được bồi dưỡng, hướng dẫn tự học và tích lũy năng lực ứng dụng AI trong công vụ. Nội dung đào tạo lại đối với người lao động sẽ tập trung vào những kỹ năng như sử dụng công cụ AI, phân tích dữ liệu, tự động hóa quy trình, phối hợp người - máy, bảo vệ dữ liệu và thích ứng với những thay đổi nghề nghiệp do công nghệ tạo ra.

Đáng chú ý, việc phổ cập AI được dự kiến kết nối với chính phong trào “Bình dân học vụ số” mà Ninh Bình đang triển khai rộng rãi. Các hình thức học cũng khá linh hoạt: trực tuyến, trực tiếp, tự học có hướng dẫn, học tại cộng đồng và bồi dưỡng ngay tại nơi làm việc. Học liệu AI sẽ được tích hợp trên nền tảng Bình dân học vụ số và các nền tảng học tập số hiện có. 

Thực tế, những bước đầu tiên của quá trình này đã xuất hiện trong các chương trình kỹ năng số tại Ninh Bình. Trong lĩnh vực du lịch, chẳng hạn, bộ “5 phút học số” đã đưa những công cụ như ChatGPT, thiết kế poster bằng AI hay phân tích dữ liệu khách du lịch vào nội dung hướng dẫn. AI vì thế bắt đầu được đưa đến cả những người làm những công việc không chuyên về công nghệ.

Song song với phổ cập rộng, Ninh Bình đặt trọng tâm vào đào tạo nhân lực AI theo nhu cầu của từng ngành, lĩnh vực. Một chỉ tiêu đáng chú ý là đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có ít nhất 30% doanh nghiệp thuộc các ngành, lĩnh vực ưu tiên tham gia đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng AI cho người lao động. 

Ninh Bình cũng xác định phát triển các mô hình “X+AI” - tích hợp AI vào từng ngành, lĩnh vực và nhóm nghề nghiệp. Cách tiếp cận này mở ra khả năng hình thành những lớp nhân lực khác nhau: công nghiệp + AI, du lịch + AI, giáo dục + AI, quản trị + AI..., phù hợp hơn với cơ cấu kinh tế đa dạng của tỉnh mới. 

Học sinh trung học tỉnh Ninh Bình tham dự ngày hội STEM để giao lưu, học hỏi, trình bày ý tưởng sáng tạo 

Ở tầng nhân lực chuyên sâu, Trường Đại học Hoa Lư và các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn được định hướng phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu về AI gắn với những lĩnh vực kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược; khuyến khích đào tạo liên ngành, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm trọng điểm và trung tâm nghiên cứu về AI. Tỉnh đồng thời đặt vấn đề thu hút thạc sĩ, tiến sĩ, chuyên gia trong lĩnh vực này và tăng liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước. 

Chủ trương này có thêm một nền tảng chính sách đáng chú ý. Từ tháng 7/2026, Ninh Bình đã thực hiện chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030, trong đó khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thuộc nhóm lĩnh vực chiến lược được ưu tiên. 

Phát triển nhân lực AI cũng được đặt trong một mục tiêu lớn hơn của tỉnh: thu hút 5.000 nhân lực công nghệ số theo Kế hoạch tổng thể về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030. Trong khi đó, chính Ninh Bình nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, trình độ công nghệ của doanh nghiệp chưa đồng đều và việc khai thác dữ liệu số tại một số lĩnh vực chưa thực sự hiệu quả. 

Định hướng đến năm 2035, Ninh Bình đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái nhân lực AI hiện đại, bền vững và có khả năng thích ứng với sự phát triển của công nghệ, trong đó năng lực sử dụng, ứng dụng AI trở thành năng lực phổ biến của lực lượng lao động. 

Chuẩn bị nguồn nhân lực AI vì thế không chỉ là đón đầu một xu hướng công nghệ, mà còn là chuẩn bị năng lực phát triển cho Ninh Bình trong dài hạn. Khi con người đủ khả năng làm chủ và tạo ra giá trị từ công nghệ, AI sẽ trở thành một động lực để tỉnh chuyển đổi số sâu hơn, phát triển dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Ninh Bình trong kỷ nguyên số./.