Ninh Bình: Chuyển đổi số kết nối tỉnh với cơ sở trong mô hình chính quyền 2 cấp

Khi khoảng cách hành chính được rút ngắn bằng công nghệ

Được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình trước đây, tỉnh Ninh Bình mới gồm 97 xã và 32 phường. Khi không còn cấp huyện làm tầng trung gian, nhiều nhiệm vụ được chuyển về cấp xã, trong khi cấp tỉnh cần kết nối trực tiếp hơn với 129 xã, phường có quy mô, địa bàn và điều kiện phát triển rất khác nhau. Theo đó, việc trao đổi thông tin, xử lý văn bản, báo cáo và chỉ đạo điều hành theo phương thức truyền thống bộc lộ nhiều bất cập. Vì thế, chuyển đổi số trở thành một trong những điều kiện để bộ máy mới có thể vận hành thông suốt.

Sự chuẩn bị cho phương thức vận hành này đã được triển khai từ trước khi chính quyền địa phương 2 cấp chính thức hoạt động. Từ tháng 6/2025, tỉnh Ninh Bình tổ chức vận hành thử nghiệm chính quyền điện tử địa phương 2 cấp, kết nối điểm cầu UBND tỉnh với 7 xã, phường gồm Kim Đông, Yên Từ, Gia Trấn, Khánh Nhạc, Nho Quan và các phường Trung Sơn, Nam Hoa Lư. Theo đó, các nội dung công việc hằng ngày của bộ máy đều được xử lý trên môi trường số. Các hệ thống thông tin thiết yếu như Mạng truyền số liệu chuyên dùng, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến, phần mềm quản lý văn bản, thư điện tử công vụ, chữ ký số, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính... được đưa vào vận hành đồng bộ từ cấp tỉnh đến cấp xã. 

Tỉnh Ninh Bình tổ chức vận hành thử nghiệm chính quyền điện tử địa phương 2 cấp

Kết quả, 7/7 đơn vị hoàn thành xử lý hồ sơ văn bản điện tử và gửi báo cáo về UBND tỉnh trên hệ thống; việc gửi, nhận văn bản hai chiều và ký số được thực hiện thành công. Các Trung tâm Phục vụ hành chính công tham gia thử nghiệm cũng hoàn thành quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả cho công dân trên hệ thống. 

Sau đó, tỉnh tiếp tục tổ chức các hoạt động hướng dẫn sử dụng hệ thống ngay tại cơ sở. Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình liên tiếp tổ chức hội nghị tập huấn khai thác, sử dụng các hệ thống thông tin thiết yếu cho cán bộ, công chức cấp xã. Đáng chú ý, hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ Sở Khoa học và Công nghệ tới 129 điểm cầu UBND xã, phường trên toàn tỉnh. 

Từ kết nối hệ thống đến năng lực phục vụ ở cơ sở

Trong mô hình hai cấp, nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trực tiếp cho cơ sở. Sau một năm vận hành, Ninh Bình đã ban hành 119 văn bản về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và thực hiện phân cấp, ủy quyền 79 nhiệm vụ từ cấp tỉnh cho cấp xã. Điều đó đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cả năng lực chuyên môn và năng lực số của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Phường Nam Định là một ví dụ khá rõ. Đây là địa bàn đô thị có quy mô lớn sau sắp xếp, với khối lượng công việc và nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính cao. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường, các hệ thống điện tử phục vụ tiếp nhận, xử lý thủ tục hành chính đã trở thành một phần của hoạt động thường xuyên. Ở đây, người dân có thể nhìn thấy khá trực tiếp sự thay đổi của mô hình mới: tổ chức bộ máy và địa giới hành chính thay đổi, nhưng việc tiếp nhận và giải quyết công việc vẫn phải được duy trì liên tục. Công nghệ trở thành một trong những công cụ giúp chính quyền cơ sở vừa tiếp nhận khối lượng công việc lớn, vừa duy trì khả năng phục vụ.

Chuyển đổi số góp phần nâng cao năng lực xử lý công việc, phục vụ người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Nam Định

Tại nhiều địa phương, cán bộ không chỉ được giới thiệu phần mềm mà phải thực hành những thao tác gắn với công việc hằng ngày: tiếp nhận và xử lý văn bản điện tử, sử dụng chữ ký số, tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, tra cứu và xử lý hồ sơ, thống kê, báo cáo... Từ Ninh Cường đến Phát Diệm, hay nhiều xã, phường khác, nhiều công việc trước đây được luân chuyển qua các tầng nấc hành chính, nay được thực hiện trực tiếp trên môi trường số. 

Theo báo cáo của tỉnh, sau 1 năm vận hành mô hình mới, 100% xã, phường đã thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công; 100% cơ quan trong hệ thống chính trị sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số và kết nối Mạng truyền số liệu chuyên dùng. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 96%, hồ sơ trực tuyến trên 94%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp trên 95%. 

Năm 2026, Ninh Bình tiếp tục xác định chuyển đổi số là phương thức quan trọng để nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó chú trọng tính liên thông, đồng bộ giữa các hệ thống và khả năng xử lý công việc trên môi trường số từ tỉnh đến cơ sở. Chuyển đổi số vì thế đang tạo nên một “mạch kết nối” mới cho chính quyền địa phương 2 cấp tại Ninh Bình.

Khi “mạch kết nối số” ấy ngày càng hoàn thiện, tỉnh có thể gần cơ sở hơn về thông tin và điều hành; xã, phường có thể chủ động hơn trong thực thi nhiệm vụ; còn người dân, doanh nghiệp được phục vụ thuận tiện hơn ngay tại nơi gần mình nhất. Đó cũng là giá trị mà chuyển đổi số mang lại cho tỉnh Ninh Bình: giảm tầng nấc nhưng không tạo khoảng trống, tinh gọn bộ máy nhưng vẫn bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực và hiệu quả./.