Ninh Bình hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030
UBND tỉnh Ninh Bình vừa phê duyệt Chương trình phát triển đô thị đến năm 2030, đặt mục tiêu trước năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mang đặc trưng “đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo”...

Một góc phường Hoa Lư (Ảnh: Cổng thông tin phường Hoa Lư)
Theo Quyết định 4025/QĐ-UBND, Ninh Bình phấn đấu trước năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cực tăng trưởng kinh tế mới của vùng Đồng bằng sông Hồng, với vai trò một trung tâm quốc gia có chức năng tổng hợp, trung tâm du lịch quốc gia, quốc tế và công nghiệp công nghệ cao quan trọng của liên vùng và của cả nước.
Đồng thời, có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, kết nối thuận lợi với các tỉnh, thành phố trong vùng, cả nước, khu vực và quốc tế; Phát triển bền vững về môi trường sinh thái, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, nâng cao năng lực chống chịu thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; bảo đảm quốc phòng - an ninh và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.
MỤC TIÊU ĐẾN NĂM 2027 SẼ THÀNH LẬP THÀNH PHỐ
Lộ trình đặt ra nhiều mốc quan trọng trong giai đoạn tới. Đến năm 2027, tỉnh phấn đấu hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu để đô thị Ninh Bình đạt tiêu chí đô thị loại 1, thành lập thành phố; tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 45% trở lên. Đến năm 2030, tỷ lệ này dự kiến tăng lên khoảng 60,1%; hệ thống đô thị trực thuộc tỉnh được định hướng gồm 6 đô thị loại 2 và 36 đô thị loại 3; phấn đấu 50% số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại 2.
Không gian phát triển được tổ chức theo mô hình “Một trục động lực - Hai đầu phát triển - Ba cực đô thị - Bốn vùng kinh tế - Năm hành lang kinh tế”. Trong đó, trục Bắc – Nam kết nối Duy Tiên – Phủ Lý – Hoa Lư – Tam Điệp; ba cực đô thị là Hoa Lư, Nam Định và Phủ Lý. Các vùng đô thị được định hướng theo thế mạnh riêng: Hoa Lư – Tam Điệp gắn với di sản, du lịch, văn hóa và hành chính; Nam Định là trung tâm tổng hợp phía Nam; Phủ Lý – Kim Bảng – Duy Tiên kết nối Hà Nội, phát triển công nghiệp công nghệ cao và logistics; vùng ven biển phía Đông gắn với kinh tế biển.
DỰ KIẾN ĐẦU TƯ CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NINH BÌNH
Chương trình xác định giao thông và hạ tầng chiến lược là một trong những trụ cột để mở rộng không gian đô thị. Các định hướng được nêu gồm đầu tư cảng hàng không quốc tế Ninh Bình, cảng biển nước sâu tại Khu kinh tế Ninh Cơ và các ga Phủ Lý, Hoa Lư, Nam Định trên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Những dự án này được đặt trong mạng lưới kết nối với các trục cao tốc, quốc lộ liên vùng và các tuyến đường động lực của tỉnh.
Ninh Bình cũng dự kiến phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) quanh các ga đường sắt tốc độ cao và những trục giao thông chiến lược. Các tuyến Hoa Lư – Nam Định, Thanh Liêm – Cao Bồ, kết nối Đông – Tây và tuyến nối Hoa Lư với trục dọc 07 được nêu trong nhóm hạ tầng ưu tiên. Theo định hướng, mô hình TOD sẽ góp phần sử dụng đất hiệu quả hơn và tạo thêm nguồn lực đầu tư cho phát triển đô thị.
Ở phía Đông, kinh tế biển được xác định là trục tăng trưởng mới. Tỉnh định hướng mở rộng Khu kinh tế Ninh Cơ thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, gắn với cảng biển và dịch vụ logistics; đồng thời phát triển đô thị ven biển, dịch vụ, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và nuôi trồng, chế biến thủy sản. Không gian ven biển cũng được kết nối với Vườn quốc gia Xuân Thủy và các điểm du lịch sinh thái.
Tuy vậy, danh mục công trình trong chương trình là định hướng dự kiến để triển khai. Việc lựa chọn, quyết định đầu tư từng dự án sẽ căn cứ quy hoạch được phê duyệt, khả năng cân đối và huy động nguồn lực, đồng thời tuân thủ quy định về đầu tư, xây dựng và pháp luật liên quan.
ĐÔ THỊ DI SẢN ĐI CÙNG MỤC TIÊU XANH VÀ NÂNG CHẤT LƯỢNG SỐNG
Phát triển đô thị di sản được đặt trên phạm vi toàn tỉnh, không giới hạn ở khu vực Cố đô Hoa Lư. Chương trình nhấn mạnh việc bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể danh thắng Tràng An – Cố đô Hoa Lư, di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, cùng các di tích, danh thắng như Đền Trần, Bái Đính, Nhà thờ đá Phát Diệm và Vườn quốc gia Xuân Thủy. Tỉnh cũng định hướng hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận Vân Long, Tam Chúc và hướng tới tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo UNESCO.
Cùng với bảo tồn, chương trình đặt ra các chỉ tiêu về môi trường và hạ tầng thiết yếu. Đến năm 2030, diện tích nhà ở bình quân dự kiến đạt 40 m2/người trên toàn tỉnh, riêng khu vực đô thị là 42 mm2/người; đất cây xanh công cộng đạt 8–10 m2/người. Toàn bộ dân số đô thị được cấp nước sạch qua hệ thống tập trung; ít nhất 97% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt chuẩn; 100% khu, cụm công nghiệp mới có hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Về giao thông xanh, 100% xe buýt đầu tư mới sẽ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; lượng bụi PM2.5 được đặt mục tiêu giảm tối thiểu 10% so với năm 2024. Tỉnh cũng định hướng tăng không gian xanh, mặt nước, cải thiện năng lực thoát nước và chống ngập; không bố trí đô thị mới tại khu vực có nguy cơ thiên tai cao.
Để thực hiện các mục tiêu, chương trình đề cập việc kết hợp ngân sách nhà nước với vốn Trung ương, vốn ODA, vốn vay ưu đãi, PPP và nguồn lực tư nhân. Khu vực kinh tế đô thị được kỳ vọng đóng góp khoảng 85% GRDP của tỉnh vào năm 2030. Đây là mục tiêu quy hoạch, còn tiến độ và kết quả sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai dự án, huy động vốn và hoàn thiện các tiêu chí đô thị theo từng giai đoạn.

