Ninh Bình: Tiến ra biển, khai mở không gian phát triển mới

Hạ tầng phát triển, công nghiệp hiện diện

Trước đây, giao thông kết nối với khu vực ven biển Ninh Bình rất hạn chế, phụ thuộc nhiều vào những tuyến đường nhỏ; hoạt động kinh tế ở khu vực này chủ yếu gắn với nông nghiệp, sản xuất muối, khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy, hải sản, du lịch mùa vụ.

Tỉnh Ninh Bình có dải ven biển dài gần 90 km. Ảnh: Nam Dương

Ngày nay, diện mạo khu vực ven biển Ninh Bình đã có nhiều thay đổi. Nhiều công trình hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông đã và đang được Trung ương, tỉnh triển khai, kết nối với khu vực này. Trong đó, công trình cải tạo luồng tàu qua cửa Lạch Giang, cụm công trình kênh nối sông Đáy - sông Ninh Cơ đã và đang giúp cho tàu trọng tải 2.000 tấn đầy tải và 3.000 tấn giảm tải từ cửa Lạch Giang đi qua. Tuyến đường bộ ven biển đoạn qua địa bàn tỉnh, tuyến đường trục nối vùng kinh tế biển với cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình; tuyến đường bộ mới Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển… đều đã được đưa vào khai thác; tuyến đường bộ cao tốc nối Ninh Bình với Hưng Yên - Hải Phòng (CT.08) đang được triển khai thi công, không chỉ mở ra không gian phát triển cho tỉnh mà còn kết nối ngày càng nhanh chóng, thuận tiện Ninh Bình với Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa và cả nước.  

Cụm công trình kênh nối sông Đáy với sông sông Ninh Cơ. Ảnh: CTV

Cùng với hạ tầng, nhiều dự án phát triển kinh tế quy mô lớn đã và đang hiện diện tại khu vực ven biển Ninh Bình. Trong đó, sau gần 2 năm được thành lập, Khu kinh tế Ninh Cơ rộng gần 14.000 ha đang dần trở thành một không gian phát triển tổng hợp về công nghiệp, cảng biển, logistics, đô thị, khoa học - công nghệ, du lịch và sinh thái. 

Điểm nhấn trong Khu kinh tế Ninh Cơ là Khu công nghiệp Dệt may Rạng Đông, rộng 550 ha. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế và khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, đến nay khu công nghiệp này đã thu hút 7 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 476,7 triệu USD. Trong đó, dự án Nhà máy dệt, vốn đầu tư 203 triệu USD do Công ty TNHH Top Textiles (Nhật Bản) làm chủ đầu tư đã khánh thành, đi vào hoạt động. 

Nhà máy dệt, vốn đầu tư 203 triệu USD do Công ty TNHH Top Textiles (Nhật Bản) làm chủ đầu tư trong Khu công nghiệp Rạng Đông, nằm trong Khu kinh tế Ninh Cơ (Ninh Bình) đã đi vào hoạt động. Ảnh: Nam Dương

Bên cạnh đó, trong phạm vi khu kinh tế, tỉnh Ninh Bình và các nhà đầu tư đã và đang triển khai nhiều dự án lớn như Nhà máy thép xanh số 1 công suất khoảng 7,5 triệu tấn/năm; Nhà máy thép xanh Xuân Thiện công suất khoảng 2,5 triệu tấn/năm; Nhà máy đóng tàu quy mô hơn 1.100 ha; Nhà máy thiết bị điện gió và khu phụ trợ; Cảng thủy nội địa Nghĩa Hưng công suất trên 10 triệu tấn/năm; các dự án cấp nước, logistics và hạ tầng kỹ thuật phục vụ toàn khu kinh tế.

Trở thành cực tăng trưởng mới

Trong kế hoạch hành động ban hành ngày 19/8 vừa qua, về triển khai thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28/7/2026 Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Tỉnh ủy Ninh Bình xác định mục tiêu đến năm 2030 phát triển vùng kinh tế ven biển trở thành cực tăng trưởng phía Nam của tỉnh; tạo sức lan tỏa, tăng cường liên kết phát triển với các vùng động lực khác trong tỉnh và khu vực; bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Công trường thi công dự án Nhà máy thép xanh trong Khu kinh tế Ninh Cơ (Ninh Bình): Ảnh: Nam Dương.

Hoàn thiện quy hoạch, phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ theo tiến độ, lộ trình xác định; cơ bản hình thành hệ thống cảng biển nước sâu, trung tâm logistics; phát triển các trung tâm dịch vụ, hậu cần nghề cá; hiện đại hóa hạ tầng kết nối, đặc biệt là hạ tầng giao thông, cơ bản hoàn thiện hệ thống đê biển, trồng rừng thay thế, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu; phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng; hoàn thiện hạ tầng đô thị ven biển.

Phấn đấu tốc độ tăng trưởng kinh tế biển và ven biển bình quân giai đoạn 2025-2030 đạt trên 11%/năm; tỷ trọng kinh tế biển và ven biển trong GRDP toàn tỉnh đạt trên 20%; tỷ lệ đô thị hóa khu vực ven biển đạt trên 50%.

Phấn đấu lấp đầy Khu công nghiệp Rạng Đông với diện tích 520 ha. Tập trung xây dựng, hoàn thiện và thu hút nhà đầu tư thứ cấp đối với giai đoạn I (180 ha) Khu công nghiệp Hải Long (VSIP Nam Định); tiếp tục triển khai thực hiện giai đoạn II với diện tích tăng thêm khoảng 650 ha theo mô hình xanh - thông minh, gắn với công nghiệp sạch và logistics ven biển. Đẩy mạnh tiến độ đầu tư, phấn đấu hoàn thiện hạ tầng trước năm 2027 đối với các khu công nghiệp đã được cấp có thẩm quyền quyết định thành lập; trước năm 2028, quy hoạch và phát triển mới 8 khu công nghiệp ven biển mới với tổng diện tích khoảng 2.100 ha.

Trong tầm nhìn đến năm 2045, Tỉnh ủy Ninh Bình xác định mục tiêu phát triển vùng kinh tế ven biển của tỉnh trở thành một trong các trung tâm kinh tế, đô thị, logistics biển trọng điểm của Bắc Bộ và cả nước. Có hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển đồng bộ, hiện đại, kết nối giao thương hàng hóa, dịch vụ và văn hóa của vùng, cả nước và khu vực. Mở rộng không gian phát triển ra biển xa, biển sâu và không gian biển mới.

Phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ trở thành hạt nhân tăng trưởng, trung tâm liên kết vùng; nghiên cứu mở rộng Khu công nghiệp Hải Long (VSIP Nam Định) trở thành trung tâm công nghiệp - dịch vụ ven biển, động lực tăng trưởng mới của khu vực với quy mô đạt khoảng 1.069 ha.

Khu công nghiệp Hải Long (VSIP Nam Định) được khởi công đầu năm 2026 tại khu vực ven biển tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Nam Dương.

Theo ông Trần Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, để đạt được các mục tiêu trên, tỉnh Ninh Bình đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng; đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế biển và ven biển, hiệu lực, hiệu quả quản trị biển, thống nhất chuyển từ tư duy khai thác tài nguyên và phát triển kinh tế biển đơn thuần sang tư duy phát triển toàn diện không gian biển; từ quản lý theo ngành sang quản trị không gian biển; xây dựng mô hình quản trị biển hiện đại, tổng hợp, thống nhất trên cơ sở dữ liệu số và quy hoạch không gian biển.

Cùng với đó, tỉnh tập trung rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách, đổi mới công tác quy hoạch không gian biển địa phương; phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, hiệu quả; huy động, phát huy và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế biển; xây dựng văn hóa biển, nâng cao đời sống người dân, phát huy sức mạnh cộng đồng cư dân biển trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái biển; chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nâng cao khả năng chống chịu của các xã ven biển; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn trên biển.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng cũng cho biết quan điểm xuyên suốt của tỉnh là phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh, bền vững, đa ngành và có giá trị gia tăng cao; tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Phát triển kinh tế biển phải gắn với bảo vệ hệ sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống người dân vùng ven biển.

Chiến lược phát triển kinh tế khu vực ven biển của tỉnh có quy mô rất lớn nên tỉnh phải huy động tổng hợp nhiều nguồn lực để thực hiện. Trong đó, tỉnh sẽ ưu tiên vốn đầu tư công cho các hạ tầng thiết yếu, đồng thời đẩy mạnh thu hút đầu tư ngoài ngân sách và hợp tác công - tư (PPP); khuyến khích các tập đoàn lớn, các nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước đầu tư vào các dự án động lực có công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường và có sức lan tỏa cao.