Nỗ lực chăm lo cho học sinh vùng biên giới

Công trình Trường nội trú liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở Sơn Thủy, xã Sơn Thủy khởi công vào tháng 1/2026.

Đầu tư 739 tỷ đồng xây dựng 6 trường nội trú liên cấp

Nhờ sự quan tâm của Chính phủ và tỉnh, năm 2025, Thanh Hóa đã khởi công 6 dự án trường nội trú liên cấp tại các xã vùng biên với tổng kinh phí 739 tỷ đồng. Các dự án đều triển khai tại những xã có địa hình hiểm trở, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn.

Khi hoàn thành, các trường nội trú liên cấp được kỳ vọng sẽ mang lại môi trường học tập ổn định, an toàn cho học sinh, giúp các em yên tâm học tập, tiếp cận đầy đủ chương trình giáo dục. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển lâu dài cho khu vực miền núi, biên giới.

Cô giáo Phạm Thị Hảo, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tam Lư cho biết: "Xã Tam Lư được sáp nhập từ hai xã Sơn Hà và Tam Lư trước đây, địa bàn rộng, nhiều bản cách xa trung tâm. Các con ở bản phải đi hơn 20km mới đến trường. Phụ huynh rất trăn trở khi đưa con đi học. Khi có trường liên cấp, các con có điều kiện đến trường thuận lợi hơn, không khí học tập cũng sôi nổi hơn. Thầy cô có nhiều thời gian để chăm chút cho từng tiết dạy”.

Chính sách hỗ trợ đồng bộ, kịp thời

Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, nhiều chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với học sinh vùng biên đang được triển khai đồng bộ.

Học sinh trường bán trú khu vực biên giới được hỗ trợ tiền ăn học hàng tháng.

Nổi bật là Nghị định 66 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/5/2025, thay thế Nghị định 116 trước đây. Nghị định mới mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng mức hỗ trợ tiền ăn, tiền ở, đồng thời bổ sung chính sách cho học sinh bán trú, nội trú và các cơ sở giáo dục ở vùng đặc biệt khó khăn.

Cùng với đó, các chính sách miễn, giảm học phí; hỗ trợ chi phí học tập; cấp học bổng; hỗ trợ gạo cho học sinh vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa tiếp tục được duy trì và thực hiện kịp thời.

Việc đầu tư cơ sở vật chất gắn với chính sách hỗ trợ người học đã tạo nền tảng quan trọng để duy trì sĩ số, nâng cao tỷ lệ chuyên cần và từng bước cải thiện chất lượng giáo dục tại các xã biên giới.

Em Hà Kim Hiền, học sinh lớp 8A, Trường THCS Sơn Thủy (xã Sơn Thủy) cho biết: "Nhà em cách trường khoảng 15km. Đầu tháng bố mẹ đưa em đến trường, cuối tháng em mới về nhà. Ở trường, em được miễn học phí, được lo ăn uống đầy đủ nên không phải lo lắng gì, chỉ tập trung học tập và rèn luyện”.

Theo thầy giáo Đỗ Xuân Thịnh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Sơn Thủy, những chính sách quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước, cộng đồng đã tạo ra sự thay đổi rõ rệt so với trước đây. Hơn chục năm trước, khi chưa có chế độ nuôi ăn bán trú, tỷ lệ chuyên cần rất thấp, nhiều học sinh ở vùng sâu, vùng xa bỏ học vì đường xa. Những năm gần đây, nhờ chính sách ưu đãi của Nhà nước, các em được ở trường nội trú với phòng ở khang trang, đầy đủ tiện nghi, tỷ lệ đến lớp đạt 100%, chất lượng đại trà cũng được nâng lên.

Hướng tới mục tiêu giáo dục công bằng, bền vững

Hiện nay, 16 xã biên giới đất liền của tỉnh Thanh Hóa có 41 cơ sở giáo dục phổ thông với hơn 14.500 học sinh. Đây là khu vực có địa hình đồi núi phức tạp, nhiều bản làng cách xa trung tâm xã, giao thông đi lại còn nhiều trở ngại, đời sống của một bộ phận người dân vẫn phụ thuộc vào sản xuất nông - lâm nghiệp quy mô nhỏ. Trong điều kiện đó, bảo đảm cho học sinh được đến trường đầy đủ, học tập liên tục và nâng cao chất lượng giáo dục là nhiệm vụ không hề đơn giản.

Thực tế cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở việc vận động học sinh ra lớp, duy trì sĩ số, thì khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa vùng biên và vùng thuận lợi vẫn còn rất lớn. Chính vì vậy, những năm gần đây, cùng với việc đầu tư xây dựng trường nội trú, bán trú, các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người học được triển khai kịp thời đã tạo ra nền tảng vững chắc hơn. Học sinh không chỉ được hỗ trợ tiền ăn, tiền ở, miễn giảm học phí, mà còn được học tập trong môi trường khang trang, an toàn, có sự quản lý, chăm sóc thường xuyên của thầy cô. Điều này giúp giảm áp lực cho gia đình, hạn chế nguy cơ bỏ học giữa chừng, đồng thời tạo điều kiện để các em tập trung nâng cao chất lượng học tập.

Giáo dục vùng biên vì thế đang chuyển từ mục tiêu “giữ học sinh đến lớp” sang mục tiêu cao hơn là bảo đảm cơ hội học tập công bằng và bền vững. Công bằng ở đây không chỉ là được đi học, mà là được học trong điều kiện tương đối tương đồng về cơ sở vật chất, chính sách hỗ trợ và sự quan tâm của xã hội. Bền vững không chỉ là những công trình được xây dựng, mà là sự duy trì lâu dài của chính sách, sự ổn định của đội ngũ giáo viên và niềm tin của người dân vào con đường học tập.

Khi những yếu tố đó được củng cố đồng bộ, mỗi học sinh nơi phên dậu Tổ quốc không chỉ có cơ hội hoàn thành chương trình phổ thông, mà còn có thêm nền tảng để tiếp tục học nghề, học cao hơn, từng bước cải thiện chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ. Đó cũng là cách thiết thực để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng, giữa vùng biên và trung tâm, bằng chính con đường giáo dục.

Hương Quỳnh