Nỗ lực chống hạn cho cây lúa

Các đợt nắng nóng kéo dài, gay gắt với nhiệt độ thường xuyên ở mức cao khiến nhiều diện tích lúa vụ hè-thu đứng trước nguy cơ thiếu nước trầm trọng. Trong thời điểm khô hạn nhất vừa qua, toàn phường Đông Hà ghi nhận có khoảng trên 120ha lúa bị ảnh hưởng, trong đó HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Đông Giang (HTX Đông Giang) 1 là 70ha và HTX Đông Giang 2 là 50ha.

Nhiều diện tích lúa hè-thu ở Hợp tác xã Đông Giang 1 thiếu nước do nắng hạn - Ảnh: Đ.V

Khoảng một tuần nay, dù thời tiết đã trở nên dịu hơn, song gió phơn Tây Nam lại thổi mạnh khiến nhiều diện tích lúa ở HTX Đông Giang 1 vẫn chưa hoàn toàn phục hồi do ảnh hưởng của hạn hán. Theo ghi nhận, nhiều đám ruộng vẫn còn lớt phớt dấu hiệu cháy ngọn do ảnh hưởng của những ngày “nắng cháy” vừa qua, dưới chân ruộng nước chỉ đủ tráng bề mặt dù cây lúa đang bước vào thời kỳ sinh trưởng, phát triển mạnh.

Ông Hoàng Kim Quang, thành viên HTX Đông Giang 1 với gương mặt đen sạm, đứng giữa thửa ruộng với những đám lúa còi cọc, xơ xác vì nắng hạn không giấu được sự lo lắng. Ông cho hay, khoảng 2 tháng trước gia đình ông đầu tư hàng triệu đồng để thuê máy cày, mua giống và phân bón gieo 3 mẫu ruộng. Đến nay, khi lúa bước vào giai đoạn đẻ nhánh thì được HTX thông báo nước thủy lợi cho vụ hè-thu này không đủ để bơm tưới cho đồng ruộng.

“Sau hơn 1 tháng chịu hạn hán, nhiều diện tích lúa của gia đình tôi đã bị khô, bề mặt nứt nẻ chân chim. Mấy ngày nay trời dịu hơn, có mấy đợt mưa lất phất nhưng cũng không thấm vào đâu. Nguy cơ mất mùa vẫn hiện hữu nếu nước thủy lợi vẫn thiếu và không có mưa”, ông Quang than thở.

Chung tâm trạng, ông Hoàng Đức Đấu, thành viên HTX Đông Giang 1 những ngày này đứng ngồi không yên khi 2ha lúa của gia đình cũng rơi vào cảnh thiếu nước trầm trọng. Ông Đấu lo lắng cho biết: “Khoảng 80% diện tích lúa của gia đình tôi bị thiếu nước, trong đó nhiều sào đã bị khô nẻ, mặt ruộng đã khô cứng lại. Chúng tôi lo lắng, nếu ít ngày tới nguồn nước thủy lợi vẫn không bảo đảm và không có mưa thì vụ lúa này có nguy cơ bị thất thu”.

Các tuyến kênh dẫn nước trên đồng ruộng ở Hợp tác xã Đông Giang 1 bị khô cạn - Ảnh: Đ.V

Qua kiểm tra thực tế của địa phương và các HTX, nhiều tuyến kênh dẫn nước bị ách tắc cục bộ, nguồn nước xuống thấp, trong khi bèo tây phát triển dày đặc đã cản trở dòng chảy và làm giảm hiệu quả cấp nước cho các trạm bơm.

Theo ghi nhận, hiện nay phần lớn diện tích lúa trên địa bàn phường Đông Hà đang trong giai đoạn bắt đầu đẻ nhánh đến đẻ nhánh rộ. Đây là thời kỳ quan trọng, quyết định đến năng suất và sản lượng cuối vụ. Tuy nhiên, do tình trạng nắng nóng gay gắt, nền nhiệt cao kéo dài có thể dẫn đến nguy cơ thiếu nước tưới nghiêm trọng, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cây trồng.

Ông Hoàng Ngọc Truyền, Giám đốc HTX Đông Giang 1 thông tin, hiện nay các trạm bơm của HTX vẫn hoạt động bình thường và sẵn sàng vận hành khi có điều kiện. Song do nguồn nước ngày càng khan hiếm, đặc biệt là mực nước hói Sòng-nguồn cung cấp nước tưới chính cho vùng canh tác lúa HTX Đông Giang 1 và Đông Giang 2 cạn trơ đáy, khiến nhiều trạm bơm phải dừng hoạt động. Tình trạng hạn hán kéo dài trên nhiều cánh đồng đã làm cây lúa phát triển chậm, còi cọc.

Trước thực trạng thiếu nước tưới nghiêm trọng cho cây lúa, ông Truyền kiến nghị: “HTX mong muốn UBND phường Đông Hà tiếp tục quan tâm hơn nữa về công tác phòng hạn cho vụ hè-thu. Đồng thời kiến nghị Xí nghiệp Thủy nông Gio Cam Hà cung cấp đủ nguồn nước tại hói Sòng để đảm bảo tích nước và tưới đủ cho vụ hè-thu năm 2026”.

Hói Sòng, nguồn cung cấp nước tưới chính cho vùng canh tác lúa Hợp tác xã Đông Giang 1 và Đông Giang 2 cạn trơ đáy khiến nhiều trạm bơm phải dừng hoạt động - Ảnh: Đ.V

Để chủ động ứng phó với tình trạng hạn hán, giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm sản xuất an toàn, thời gian qua, phường Đông Hà và các HTX, Xí nghiệp Thủy nông Gio Cam Hà đã thường xuyên kiểm tra hệ thống kênh mương, khơi thông dòng chảy để hạn chế thất thoát nước; tận dụng tối đa các nguồn nước hiện có như hồ chứa, ao, giếng khoan và các nguồn nước dự trữ; thực hiện tưới luân phiên theo lịch điều tiết nước của địa phương; ưu tiên cấp nước cho diện tích cây trồng đang trong giai đoạn cần nhiều nước như lúa làm đòng, trổ bông...

Với sự tích cực, chủ động của chính quyền địa phương và tinh thần đoàn kết của bà con nông dân, tin tưởng rằng công tác chống hạn trên địa bàn phường Đông Hà sẽ đạt hiệu quả tốt, hạn chế thiệt hại do nắng nóng gây ra và hướng tới một vụ mùa trọn vẹn.