Nỗ lực giảm quá tải bệnh viện tuyến cuối: Áp lực cả hai phía

Nhiều người dân chờ đăng ký khám bệnh tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 1, phường Chợ Lớn, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

LTS: Mặc dù ngành y tế đã triển khai nhiều giải pháp nhưng tình trạng quá tải tại một số bệnh viện tuyến cuối vẫn chưa được giải quyết triệt để. Người bệnh phải đến bệnh viện từ sớm, xếp hàng nhiều giờ mới được thăm khám. Tại các khoa điều trị, tình trạng nằm ghép vẫn còn xảy ra, một số trường hợp phải chờ nhiều tuần, thậm chí 1-2 tháng mới được phẫu thuật.

Từ sáng sớm, người bệnh từ nhiều tỉnh, thành đã có mặt tại các bệnh viện lớn ở TPHCM để khám, làm xét nghiệm, nhận thuốc và điều trị. Tình trạng quá tải kéo dài không chỉ khiến người bệnh thêm mệt mỏi, tốn kém thời gian và chi phí mà còn gia tăng áp lực tiếp nhận, điều trị tại các bệnh viện tuyến cuối.

“Dài cổ” chờ khám bệnh

5 giờ 30 sáng ngày 12-9, khu vực khám bệnh của Bệnh viện Bình Dân đông kín người. Nhiều người tranh thủ chợp mắt sau chuyến xe liên tỉnh lên thành phố, chờ đến giờ khám.

Anh Nguyễn Văn Hải (35 tuổi, ngụ tỉnh Khánh Hòa) cho biết, ba anh bị ung thư đại trực tràng, hàng tháng phải đến Bệnh viện Bình Dân để hóa trị. Mỗi lần đến lịch, hai ba con anh phải bắt xe đi từ 1 giờ sáng để kịp 6 giờ, làm thủ tục khám bệnh, xét nghiệm và vô thuốc.

“Với một người khỏe mạnh, vài giờ chờ đợi có thể chỉ là sự bất tiện nhưng với người bệnh ung thư, cơ thể đã suy yếu, lại phải di chuyển một chặng đường dài, việc ngồi chờ nhiều giờ khiến sự mệt mỏi tăng lên gấp bội”, anh Hải chia sẻ.

Tại Bệnh viện Nhân dân 115, tình trạng quá tải cũng diễn ra thường ngày. Đến lịch tái khám hàng tháng sau mổ tim, bà Phạm Thị Hồng (66 tuổi, ngụ TP Cần Thơ) hẹn nhà xe đón tại nhà từ lúc 3 giờ sáng và có mặt tại bệnh viện lúc 6 giờ hơn.

Sau khi hoàn tất các thủ tục, bà ngồi giữa dòng người, mắt liên tục hướng về bảng gọi số. Hơn 2 tiếng đồng hồ trôi qua, hết lượt này đến lượt khác, bà vẫn chưa được gọi tên. Nhiều lần bà đến bệnh viện thật sớm để lấy số nhưng từ khâu đăng ký, làm xét nghiệm đến gặp bác sĩ đều phải chờ đợi nên đến đầu giờ chiều mới hoàn tất việc khám.

Theo ghi nhận của phóng viên, nhiều người bệnh từ các tỉnh, thành đến khám và điều trị tại Bệnh viện Mắt TPHCM, Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình phải trở về và chờ lịch phẫu thuật.

Tương tự, một số người bệnh có chỉ định xạ trị tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM cũng phải chờ cả tháng do số lượng máy xạ trị không đủ phục vụ nhu cầu. Bệnh viện Chợ Rẫy có ngày tiếp nhận hơn 10.000 lượt người bệnh đến khám và điều trị trong ngày.

Bệnh viện Ung bướu TPHCM, Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM... cũng tiếp nhận hàng ngàn lượt người bệnh mỗi ngày, bao gồm cả ngoại trú và nội trú.

Bác sĩ cũng mệt mỏi

Không chỉ người bệnh mệt mỏi vì phải chờ đợi, tình trạng quá tải kéo dài cũng đang tạo sức ép rất lớn lên đội ngũ y, bác sĩ. Tại những bệnh viện tuyến cuối, một bác sĩ có thể phải tiếp nhận hàng chục, thậm chí hàng trăm lượt người bệnh trong một ngày, trong đó có nhiều trường hợp cần được thăm khám kỹ, theo dõi sát và hội chẩn nhiều chuyên khoa.

BS-CK2 Lê Trung Nhân, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, bệnh viện có khoảng 100 phòng khám với 150 bác sĩ khám ngoại trú, phục vụ 8.000 - 10.000 người bệnh đến khám và điều trị mỗi ngày. Các chuyên khoa ghi nhận số lượt người bệnh đến khám đông gồm: bệnh tim mạch các loại với hơn 1.000 lượt/ngày; cơ xương khớp khoảng 500 lượt; nội tiết khoảng 400 lượt; nội thần kinh từ 200 - 300 lượt; nội tiêu hóa từ 200 - 250 lượt...

Bên cạnh áp lực thời gian làm việc kéo dài, khi hàng giờ liên tục khám, chỉ định xét nghiệm, đọc kết quả, tư vấn và xử lý các ca bệnh nặng, các bác sĩ còn chịu áp lực lớn về chuyên môn. Chỉ một quyết định chậm hoặc thiếu chính xác cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người bệnh.

“Điều chúng tôi lo nhất không phải chỉ là mệt, mà là khi quá tải kéo dài, nhân viên y tế dễ rơi vào trạng thái kiệt sức. Khi đó, nguy cơ sai sót chuyên môn cũng có thể tăng lên”, BS-CK2 Lê Trung Nhân bày tỏ.

TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM, thông tin, để giảm thời gian chờ đợi của người bệnh, bệnh viện đã ứng dụng công nghệ thông tin để hẹn lịch mổ, lịch tái khám, tránh dồn nhiều người bệnh đến cùng lúc; ưu tiên trường hợp cần điều trị gấp và tổ chức thăm khám từ 5 giờ sáng...

“Về lâu dài, cần có chiến lược đầu tư phát triển các bệnh viện đa khoa, bệnh viện tuyến tỉnh, trạm y tế để “chia lửa”, giảm tải cho các bệnh viện chuyên khoa”, TS-BS Diệp Bảo Tuấn đề xuất.

Người dân chờ khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Trước tình trạng quá tải người bệnh từ các tỉnh, thành phố đến thăm khám ngày càng đông, TS-BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, cho biết, ngành y tế thành phố đã và đang triển khai nhiều giải pháp giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối.

Cụ thể, tăng cường phối hợp với ngành y tế các tỉnh trong quản lý người bệnh và tăng khả năng điều trị tuyến dưới; ký hợp tác với ngành y tế các tỉnh Tây Nguyên, Đông Nam bộ và ĐBSCL nhằm hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật giữa các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến cuối trên địa bàn TPHCM và các bệnh viện tuyến tỉnh.

Bên cạnh đó, xây dựng mạng lưới các chuyên khoa từ những bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM đến bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện và tuyến y tế cơ sở. Trong đó, ưu tiên các chuyên khoa sản, nhi, ngoại thần kinh và ngoại chấn thương, đột quỵ, tim mạch, ung bướu...

Theo thống kê của Sở Y tế TPHCM, tại các bệnh viện tuyến cuối trên địa bàn, số người bệnh từ các địa phương khác đến thăm khám chiếm 40%-60%; ở một số chuyên khoa sâu, tỷ lệ này có thể lên đến 80%. Điều này tạo áp lực đáng kể lên khu khám bệnh, cấp cứu, giường nội trú, hồi sức, phẫu thuật và các kỹ thuật chuyên sâu.

Nguyên nhân là do người dân đặt niềm tin vào những bệnh viện đã có thương hiệu, có đội ngũ chuyên gia giỏi và khả năng xử trí ca bệnh phức tạp; năng lực chuyên môn giữa các tuyến, các khu vực vẫn còn chênh lệch. Nhiều người chưa hiểu rõ rằng, dù khám ở trạm y tế hay bệnh viện gần nhà thì vẫn được kết nối với bác sĩ chuyên khoa và bệnh viện tuyến cuối.